Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/13932 K.2019/8435

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda ... 6. Aile Mahkemesi hükmüne karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması sonunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bu kez davacılar vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davacılar Aslan ile eşi Nebiye'nin evlat edinilmek istenilen ... ile küçükken beş yılı aşkın süre aile halinde yaşadıkları ve bakım masraflarının davacılar tarafından karşılandığı ileri sürülerek evlat edinme kararı verilmesi istenmiş; mahkemece, evlat edinilmek istenilen ...'ın küçükken annesinin çalışması sebebi ile davacı ... tarafından bakıldığı, devamlı olarak davacılar ile birlikte kalmadığı, kendi evi ile davacıların evi arasında gidiş geliş yaptığı, TMK'nin 313. maddesinde belirtilen yasal koşulların oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın reddine dair ilk derece mahkemesince verilen karar, davacılar vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacılar vekilince istinaf isteminin esastan red kararı temyiz edilmiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 313. maddesi kapsamında ergin kişinin evlat edinilmesi istemine ilişkindir.

Evlatlık ilişkisi, genel olarak, evlat edinen ile evlatlık arasında mahkeme kararı ile kurulan yapay soybağını ifade etmek için kullanılan hukuki bir terimdir. Dolayısıyla, evlatlık ilişkisinin kurulması (evlat edinme), sonradan hukuk düzenince tanınan bir soybağı kurma yoludur. [Akıntürk, Turgut, Türk Medeni Hukuku Yeni Medeni Kanuna Uyarlanmış Aile Hukuku, İkinci Cilt, Yenilenmiş 9. Bası, Beta Basım Yayım Dağıtım AŞ, ..., Mayıs, 2004, s.359; Koç, Evren (İÜHFM C. LXXIII, S. 1, 364 s. 363-388, 2015 )]

Ergin bir kişinin evlat edinilmesi TMK'nin 313.maddesinde belli şartlara bağlanmıştır. Buna göre; üç ayrı durumda ergin kişi evlat edinilebilecek olup bunların ilki; bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlât edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise, ikincisi evlât edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş olması, üçüncü hal ise; diğer haklı sebepler mevcut ve evlât edinilen, en az beş yıldan beri evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta iseler evlat edinme kararı verilebilecektir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacılar evlat edinilecek ...'ı küçükken en az beş yıl süreyle bakıp gözettiklerini ve eğittiklerini ileri sürerek evlat edinme kararı verilmesini istemişlerdir. Dayanılan sebebe göre aile halinde yaşama mecburiyeti olmayıp, küçükken beş yıl süre ile bakıp, gözetme ve eğitme şartı mevcuttur.

Türk Medeni Kanun'nun 316. maddesi kapsamında evlât edinme davalarında, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasının gerektiği, yapılacak araştırmada özellikle evlât edinenler ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlât edinenlerin eğitme yeteneği, evlât edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmeleri açıklığa kavuşturulması gerekir. Bu kapsamında uzman görüşü alınması, daha sonra tanık beyanları ve diğer deliller doğrultusunda yasal diğer koşullar yönünden talep değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.