Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/9365 K.2017/6272

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili ve müdahil vekili taraflarından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

... ARAR

Dava dilekçesinde, davalı ...'ün davacının ablası ... ile eşi ... tarafından ... 1. Aile Mahkemesinin 2006/509 Esas, 511 Karar sayılı ilamı evlat edinildiğini, ancak kamu düzenine ilişkin hükümler uygulanmadan evlatlığa karar verildiğinden, TMK. 305, 310 ve 316 maddeleri gereğince ... 1. Aile Mahkemesinin 2006/509 Esas sayılı yok hükmündeki evlat edinme kararının iptali istenmiş; mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve fer'i müdahiller vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, evlatlık ilişkisinin kaldırılması talebini içeren Türk Medeni Kanunu'nun 318. maddesine göre açılmış olup, maddede evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgilinin evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilecek, noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemeyeceği; aynı Yasa'nın 306. maddesinde de eşlerin ancak birlikte evlât edinebileceklerini hükme bağlamıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ... 1. Aile Mahkemesinin 06.06.2006 gün ve 2006/509 Esas, 511 Karar sayılı ilamıyla davalı ...'nin ... ile eşi ... tarafından evlat edinmelerine karar verilmiş, davada ... bizzat, ... ise Av. ...'ya verilen vekaletname ile temsil edilmiştir. Vekil Av. ...'nın vekaletnamesi incelendiğinde; ....

Başkonsolosluğunun 10.04.2003 tarih ve 1123 sayılı vekaletnamesi ile avukat tutma yetkisi de içeren eşi ...'ü, ...'ün de bu vekaletnameye dayalı olarak Av. ...'ya ... 3. Noterliği'nin 28.03.2006 gün ve ....yevmiye numaralı vekaletnamesi ile vekil tayin ettiği avukata verilen vekalet ile dayanak vekalet birlikte değerlendirildiğinde, ... tarafından evlat edinme işlemine dair vekillere özel bir yetki verilmediği, vekaletnamelerin genel nitelikte olduğu; yine..

2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 28/12/2006 tarih ve 2006/1957-2237 sayılı ilamıyla kısıtlanıp kendisine eş....vasi olarak atandığ...bu vesayet davasında eşi .... 2000 yılından beri demans ve alhzeimer hastası olduğunu beyan etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 74. maddesinde.

“Açıkça yetki verilmemiş ise vekil; sulh olamaz, hâkimi reddedemez, davanın tamamını ıslah edemez, yemin teklif edemez, yemini kabul, iade veya reddedemez, başkasını tevkil edemez, haczi kaldıramaz, müvekkilinin iflasını isteyemez, tahkim ve hakem sözleşmesi yapamaz, konkordato veya sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması teklifinde bulunamaz ve bunlara muvafakat veremez, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz, davadan veya kanun yollarından feragat edemez, karşı tarafı ibra ve davasını kabul edemez, yargılamanın iadesi yoluna gidemez,

hâkimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açamaz, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez.” hükmü düzenlenmiştir.

Evlat edinmede şahsa sıkı sıkıya bağlı haklardan olup bu konuda özel yetki verilmedikçe vekil dava açamaz ve açılan davayı takip edemez. ....... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 28/12/2006 tarih ve 2006/1957-2237 sayılı ilamıyla kısıtlandığı, 17/03/2012 tarihinde de öldüğü için TMK 318/2 madde gereği evlatlık davası için muvafakat veya vekile özel yetki içeren vekaletname verilmesi eksikliğin sonradan giderilmesi imkanı da kalmamıştır.

Evlat edinme karar tarihinde yürürlükte olan HUMK. nun 73. maddesine göre “Kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hakim iki tarafı iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere uygun olarak davet etmedikçe hükmünü veremez.” Dava ve taraf ehliyeti kamu düzenine ilişkin olup, mahkemelerce doğrudan doğruya (re'sen) gözönünde tutulur.

Mahkemece, TMK 319. maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, ....: 2012/203 sayılı Kararı ile iptal edildiği de dikkate alınarak yöntemine uygun olarak taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi nedeniyle evlat edinme kararı taraf teşkili sağlamadan verilmesi sebebi ile sakat olması sebebi ile evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.