Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/1045 K.2018/2258

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 10.10.2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davalı vekili Av. ... geldi, karşı taraftan gelen olmadı.

Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, dosyanın incelenmesi sonucu görülen eksikliklerin ikmali için dosyanın mahal mahkemesine iadesine karar verilmesini takiben eksiklikler tamamlanmış olmakla dosya yeniden incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde; davacı ...'nin babasının davalı ... olduğunun tespiti istenmiş, birleşen dosya dava dilekçesinde ise davacı ...'nin babasının müteveffa ... olmadığı ileri sürülerek soybağının reddine karar verilmesi istenmiş; mahkemece, birleşen davanın nüfus kaydının düzeltilmesi, asıl davanın ise babalığın tespiti davası olarak nitelendirilerek her iki davanın da kabulüne dair verilen karar asıl dosya davalısı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

04.06.1958 ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir.

Buna göre asıl dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun'nun 301. maddesi kapsamında çocuk tarafından açılan babalığın tespiti istemine ilişkindir.

Birleşen dava yönünden ise, öncelikle çözümlenmesi gereken husus davanın soybağının reddi- sonradan evlenme ile kurulan soybağına itiraz veya nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası olup olmadığıdır. Bilindiği üzere, soybağı birbirinin soyundan gelen kişiler arasındaki ilişkiyi ifade ettiğinden bu kavram içerisinde kan bağının yanında hukuki münasebetin de bulunması, diğer bir ifadeyle kan bağının hukuk düzeninin aradığı koşullar içerisinde oluşması zorunludur.

Türk Medeni Kanunu'nun 282. maddesi uyarınca, çocuk ile ana arasında soybağı doğumla, baba ile arasında soybağı ise ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur, ayrıca, kısaca af kanunları olarak nitelendirilen bir evlenme aktine dayanmayan birleşmelerden doğan çocukların neseplerinin düzeltilmesine ilişkin kanunlara göre de soybağı düzeltilebilir (HGK 30.01.2008 gün 2008/2-36-47 sayılı kararı).

Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kendiliğinden kurulur ve tesisi için herhangi bir hükme gerek bulunmadığından, çocuğun annesi ile soybağı ilişkisinin kurulması değil, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti dava konusu edilebilir. Öte yandan Türk Medeni Kanunu'nun 36/1. maddesine göre; kişisel durum, bu amaçla tutulan resmi sicille belirlenir. Aynı Kanunun 39. ve Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35/1. maddeleri uyarınca, kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiç bir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz, ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir.

Kayıt düzeltilmesi, aile kütüğüne işlenmiş kaydın bir kısmının düzeltilmesi veya değiştirilmesidir. Nüfus kütüklerindeki doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi için mahkemeden karar alınması zorunludur.

İşte bu noktada, nüfus kütüğünde yer alan doğru olmayan kayıtlar, ilgilileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından açılacak olan kayıt düzeltme davası ile gerçek durumuna uygun hale getirilebilir ki, bu dava uygulamada nüfus kaydının düzeltilmesi davası olarak adlandırılmakta olup zamanaşımı ve hak düşürücü süreye bağlı olmayan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davalarda, her türlü kanıta başvurulabilir (YHGK, 11.02.1998, 2-87/77 sayılı kararı).

Soybağının reddi davası ile kayıt düzeltme davası, sonuçları (hane dışına çıkarmak) bakımından benzerlik göstermekte ise de, içerik ve yargılama kuralları açısından kendi özel hükümlerine bağlıdır. Soybağının reddinde, kişisel duruma ilişkin nüfus kaydında yer alan bilgi doğru olarak meydana gelmiş ve kütüğe tescil edilmiştir. Ancak bu doğru daha sonra soybağının reddi davası ile teknik anlamda bir yanlışlığa dönüştürülmüştür.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında ise, nüfus kaydının gerçek durumu yansıtmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirilmesi söz konusudur (HGK 30.01.2008 gün 2008/2-36-47 sayılı kararı).

Somut olayda; davacı ...'nin 01.03.1955 doğumlu olarak 16.09.1961 tarihinde ... ile ... ve ... kızı ...'nin çocuğu şeklinde evlilik içi doğum ile nüfusa tescil edildiği, ... ile ilk eşi ...'nin davacı ... nüfusa tescil edilmeden önce 29.04.1959 tarihinde boşandıkları, ...'ın ikinci evliliğini 01.11.1962 tarihinde ... ve ... kızı ... ile yaptığı, davacı ...'nin ise anne adı ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27.11.2014 gün ve 2013/586-2014/656 sayılı karar ile düzeltildiği, tanık beyanlarına göre de davacı ...'nin, annesi ... ve ... kızı ... ile ... evlendiğinde altı-yedi yaşlarında olduğu, çocuğunda evlenmeden önce ...'ın ilk evlilik tarihi içinde doğmuş gibi nüfusa tescil edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Birleşen davada, ...'in baba yönünden nüfus kaydının düzeltilmesi istenilmiştir. İddianın kabulü halinde, yukarıda da açıklandığı gibi; ...'nin kayden babası görünen ... yönünden nüfus kaydının gerçek durumu yansıtmadığından, baştan yanlış olarak kütüğe kaydedildiğinden ve tarafların bundan haberdar olduklarından söz edilmesi gereklidir. Bu itibarla davanın soybağı ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Nitekim mahkemenin kabulü de bu yöndedir.

Yukarıda açıklanan hususlar dikkate alındığında soybağı davaları ile nüfus düzeltim davaları arasında davanın tarafları, dava açma süresi ve ispat kuralları bakımından ciddi farklılıklar bulunduğu açıktır.

Bir davada olayları açıklamak taraflara, hukuki niteleme hakime ait olduğuna göre birleşen dava, gerçeğe aykırı olarak nüfus kütüğünde gerçek babası yerine, ...'ın nüfusuna onun çocuğu olarak hatalı şekilde tescil edilen davacı ...'nin bu hatalı kaydının düzeltilmesi istemine ilişkin olup, 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36/1-a maddesinde, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılacağı hükme bağlandığından;

mahkemece, davacı ...'nin kayden babası ... yönünden nüfus kaydının düzeltilmesine dair birleşen davanın tefrik ile ayrı bir esasa kaydedilmesi ve bu esas üzerinden asliye hukuk mahkemesinde görülmek üzere görevsizlik kararı verilmesi, asıl dava olan babalığın tespitinin ise bu dosya üzerinden görülmesi, asliye hukuk mahkemesindeki nüfus kaydının düzeltilmesi davasının sonucunun kesinleşmesinin beklenmesi gerekirken asıl ve birleşen dosyadaki taleplerin esasının incelenerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.