Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/12047 K.2018/16281

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın görevsizliğine, kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair kararın davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz'in 04.10.2016 gün ve 2015/988 Esas, 2016/13089 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Davalı ... vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde tarafların birlikte katkıları ile edindikleri bir adet mesken ve bir adet kooperatif hissesinin, davalı eski eş ... tarafından muvazaalı olarak mal kaçırmak amacıyla davalılar ... ve ...'e devredildiğini, söz konusu malvarlıklarının edinilmesinde müvekkillinin katkısı bulunduğunu açıklayarak,

fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle davalılar adına olan tapu ve kooperatif kayıtlarının 1/2'sinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiş, harca esas değeri 10.000,00 TL olarak bildirmiş, usulüne uygun harcını yatırdıkları 16.05.2013 tarihli ıslah dilekçesinde ise, mesken yönünden davalı ... adına olan tapu kaydının 1/2'sinin iptali ile davacı adına tescili, bu talep mümkün görülmediği takdirde şimdilik 25.000,00 TL,

kooperatif hissesi için davalı ...'e devrinden davalı ...'un elde ettiği gelir yönünden bedelin 1/2'si olarak şimdilik 30.000,00 TL'nin faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve davalı ... cevap dilekçelerinde, diğer davalı ... ile aralarındaki alım satım ilişkisinin gerçek olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuşlardır. Davalı ... vekili, her iki satımın da gerçek olduğunu, dava konusu meskenin borçlar nedeniyle satılıp borçların kapatıldığını, kooperatif üyeliğinin ise davacının bilgisi dahilinde taraflar henüz birlikte iken devredildiğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının dava konusu taşınmaz ve kooperatif hissesinin adına tesciline yönelik talebin reddine, dava konusu taşınmazların muvazaaya dayalı tapu kayıtlarının iptaline yönelik talep bakımından ise genel mahkemelerde görülmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine, davacının mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak talebi yönünden, taleple bağlı kalarak davanın kabulüne, 55.000,00 TL katılma alacağının karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ...'den alınarak davacıya verilmesine,

katılma alacağının tahsil edilmemesi durumunda davacının diğer davalılara karşı dava açma hususunda muhtariyetine karar verilmiştir. Hükmün, süresi içinde görevsizlik ve ret kararları yönünden davacı vekili, kabul yönünden davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine.

Dairenin 04.10.2016 tarih, 2015/988 Esas-2016/13089 Karar sayılı ilamında, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile dava konusu 42 nolu mesken yönünden bozulmasına karar verilmiştir. Davalı ... vekili bu kez süresinde kararın düzeltilmesi talebinde bulunmuştur.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki karar düzeltme talepleri yerinde görülmemiştir.

2-Davalı ... vekilinin ... parseldeki 6 nolu bağımsız bölüme yönelik karar düzeltme itirazlarına gelince;

Tasfiyeye konu taşınmazın kooperatif üyeliği yoluyla edinilmesi halinde, kooperatife yapılan ödemelerden ve bu ödemelerin isabet ettiği dönemlerden hareketle, mal rejiminin tasfiyesi ile eşlerin alacak miktarları belirlenir. Kooperatif ödemelerinin 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 170. maddesi gereğince mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu 01.01.2002 tarihinden önceki dönemde tamamlanması durumunda, eşler lehine katkı payı alacağı, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 202/1. maddesi gereğince edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 01.01.2002 tarihinden sonraki dönemde tamamlanması halinde ise değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacağı hakkı doğabilecektir.

Kooperatif ödemelerinin bir kısmının mal ayrılığı, bir kısmının da edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemlerde yapılmasında; mal ayrılığı dönemindeki ödemelere her bir eşin yaptığı katkı oranı, daha sonra geçerli olacak edinilmiş mallara katılma rejimine kişisel mal olarak geçeceği kabul edilmektedir.

Buna göre; mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde (01.01.2002 tarihine kadar) eşlerin kooperatif ödemelerine yaptıkları katkı oranı, 743 Sayılı TKM, Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri ile Yargıtay ve Dairemizce kabul edilen "katkı payı alacağı" hesaplama yöntemi göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Kişisel mal olarak kabul edilen bu katkı oranı, 01.01.2002 tarihinden sonra geçerli olacak edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına göre, hesap edilecek "değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacağı" miktarlarının tespitinde gözetilecektir.

Bunun için, öncelikle iddia ve savunmalar doğrultusunda kooperatif üyeliğine ve ödemelere ilişkin belgeler, eşlerin katkıda kullandıklarını ileri sürdükleri malvarlıkları (miras, ziynet, bağış vb.) ile mal ayrılığı dönemine ilişkin düzenli ve sürekli gelirlerine (maaş, gündelik, kar payı vb.) ilişkin belgeler bulundukları yerlerden eksiksiz olarak getirtilerek uyuşmazlığın çözümünde göz önünde bulundurulmalıdır. İhtiyaç duyulması halinde, değer tespiti, belirleme ve hesaplamaların yapılabilmesi için konusunun uzmanı bilirkişi veya bilirkişilerden de yardım alınmalıdır.

Dava konusu ... parseldeki 6 nolu bağımsız bölüm ile ilgili alınan kooperatif yazısı ve davalı tarafından sunulan bir kısım dekontlar hüküm vermeye yeterli değildir. Dosyaya gelen yazı cevaplarına göre, ilk kurulan S.S ...

Konut Yapı Kooperatifi'nin feshinden sonra iki ayrı kooperatifin kurulduğundan da söz edildiğine ve buna ilişkin bir kısım belgeler dosyaya sunulduğuna, aynı konudan kooperatif yazı cevabında da bahsedildiğine göre, öncelikle bu hususun tereddüde yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması, S.S ...

Konut Yapı Kooperatifinin ilk kurulduğu tarihten itibaren tüm bilgi ve belgelerinin fesh edildiği tarih ve sonrasında kurulduğu bildirilen kooperatiflerle ilgili belgeler de dahil olmak üzere kuruluşu, yapılan ödemeler, kooperatif evlerinin teslim edilmesi, teslim tarihi öncesi ve sonrasında 01.01.2002 tarihi de dikkate alınmak suretiyle ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ödemelerin en son tamamlandığı tarih ile ödeme toplamını gösterir belgelerin ilgili kooperatifler ile Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü'nden istenerek getirtilmesi,

tüm eksiklikler tamamlandıktan sonra 01.01.2002 tarihi öncesi ve sonrasına ilişkin ödemeler de göz önünde bulundurularak yukarıdaki ilke ve uygulamalardan hareketle davacı lehine katılma alacağı bulunup bulunmadığının tespiti ve hesaplanması gerekirken eksik inceleme ile bu daire ile ilgili olarak da yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır.