Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/12704 K.2018/15717

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin müvekkili idareye ait olduğunu, idare tarafından yapılan kontrolde taşınmaz içerisine idarenin izni olmadan davalı ... tarafından trafo binası yapılmak sureti ile işgal edildiğinin tespit edildiğini, davalıdan 2011, 2012 ve 2013 yılı için İdarece belirlenen 13.475 TL ecrimisil bedelinin yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili kurumun dava konusu yapının bulunduğu yeri davacı kurumun vermiş olduğu muvafakat neticesinde kullanmakta olduğunu, ecrimisil bedelinin fahiş olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine, 8.050,64-TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Somut olaya gelince, mahkemece taşınmazın talep edilen ilk dönem itibariyle ecrimisil değeri belirlenmeli, sonraki dönemler için ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilerek karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile Yargıtay ve Dairemizin kökleşmiş uygulamalarına aykırı olarak dava tarihi itibariyle ecrimisil miktarının belirlenip başlangıç tarihine kadar geri gitmek suretiyle hesaplama yapılmış 17.02.2015 tarihli bilirkişi raporunun esas alınması doğru olmamıştır.

Davacının usuli kazanılmış hakkı da gözetilerek başlangıç tarihi itibariyle yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde ecrimisil bedeli hesaplanarak dava tarihine kadar her yıl için Üretici Fiyat Endeksi ( ÜFE ) uygulanmak suretiyle toplam ecrimisil miktarının hesaplanması hususunda yeniden bilirkişi raporu aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.