Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/13155 K.2019/3943

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde davalı adına edinilen taşınmazın davalı ...'ye muvazaalı olarak devredildiğini iddia ederek tapu kaydının iptali ile diğer davalı ... adına tesciline, olmazsa değerinin yarısının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili ve davalı ... davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının tapu iptal ve tescil talebinin reddine, alacak talebinin kısmen kabulü ile 47.020,04 TL alacağın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilâmında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

Mahkemece, 11.12.2014 günlü ilk kararla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 31.776,12 TL alacağın davalı ...'den tahsiline karar verilmiş, hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 04.04.2017 tarihli ilamıyla davalı lehine bozulmuş, Mahkemece, 17.10.2017 tarihli 1. oturumda bozmaya uyulmasına karar verilmiştir.

Vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtayın bu bozma kararına gerek iradi ve gerekse kanuni şekilde uymuş olan hukuk mahkemesi, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Mahkeme, bozma kararından dönerek direnme kararı veremeyeceği gibi, hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında da yeni bir hüküm kuramaz. Bu müesseseye “usuli müktesep hak” veya “usule ilişkin kazanılmış hak” denir.

“Usuli Müktesep Hak”, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay İçtihatları ile kabul edilmiş, usul hukukunun ana ilkelerindendir ve kamu düzeni ile ilgilidir. Açıkça bozmaya uyulmasına karar verilmesiyle, taraflardan birisi yararına usule ilişkin kazanılmış hak doğar.

Bundan sonra mahkemenin yapacağı iş, bozma kararı uyarınca ve o doğrultuda işlem yapmak ve gerekli kararı vermekten ibarettir. Kural olarak, hakim ara kararından dönebilirse de, bozmaya uyulmasına ilişkin karar bunun istisnalarındandır. Farklı anlatımla; bozma kararına uyan mahkeme, bununla bağlıdır.

Hal böyle olunca, Mahkemece, bozmaya uyulmasına karar verilmesiyle, davalı ... yararına usule ilişkin kazanılmış hak doğduğundan davalı aleyhine ilk kararda verilen alacak miktarından fazla alacağa hükmedilmesi hatalı olmuştur.