Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/13534 K.2018/17392

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde davalı eş adına edinilen araç, ...... hesapları nedeniyle 20.000,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Binici vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 17.871,66 TL alacağın tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK mad. 33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir.

1. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin ......... plakalı araca ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Tasfiyeye konu aracın, bedelinin tamamının ya da bir kısmının kredi ile karşılanması durumunda, kredi veren kuruluşa yapılan geri ödemelerin isabet ettiği dönemden, miktarından ve taksit sayısından hareketle ......... rejiminin tasfiyesi sonucunda eşlerin alacak miktarları belirlenir. 4721 Sayılı TMK'nin 202/1. maddesi gereğince edinilmiş .........lara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde yapılan ödemelerde, eşler lehine değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacağı hakları doğabilecektir. Kredi borcu ödemelerinin bir kısmının ......... rejiminin devamı süresince, bir kısmının da daha sonraki tarihlerde yapılmasında, ......... rejiminin geçerli olduğu dönemin sonrasına sarkan ödemeler, dava konusu aracın borcu kabul edilerek tasfiye gerçekleştirilir.

Yukarıda açıklandığı gibi iki döneme yayılan kredi borcu ödeme tablosu mevcut olduğunda; öncelikle, ......... rejiminin sona erdiği tarihte henüz vadesi gelmediği için ödenmemiş kredi borç miktarının, toplam kredi borcuna oranı bulunur. Sonra bulunan bu kredi borç oranının, aracın toplam satın alım bedeli karşısındaki oranına dönüşümü gerçekleştirilir. Tespit edilen bu oranın, aracın tasfiye tarihindeki (karara en yakın) sürüm (rayiç) değeri ile çarpılmasıyla borç miktarı belirlenir. Bu ilke ve esaslara göre saptanan aracın borç miktarı, tasfiye tarihindeki sürüm değerinden düşüldükten sonra kalan miktar, değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacağı hesaplamasında göz önünde bulundurulur.

Buna göre; öncelikle, tasfiyeye konu aracın satın alma bedeli, bunun krediyle ve varsa kredi dışında eşlerin kendi imkanları ile karşıladıkları miktarlar ve oranları ile tasfiye tarihindeki sürüm değeri ayrı ayrı belirlenmelidir.

Açıkla.........ar doğrultusunda hesaplama yapılabilmesi için, iddia ve savunma çerçevesinde, aracın ruhsat ve satın alınma bilgileri, kredi sözleşmesi ve kredi borcu ödeme tablosu dahil finans kuruluşu kayıtları, ihtiyaç duyulması halinde eşlerin .........ın alınmasında katkı olarak kullandıklarını ileri sürdükleri ......... varlıklarına ilişkin sair belgeler bulundukları yerlerden getirtilerek uyuşmazlığın çözümünde göz önünde bulundurul.........ıdır. Uyuşmazlığın çözümünde kullanılabilecek değer tespiti, belirleme ve hesapla.........arın yapılabilmesi için gerek görülürse konusunun uzmanı bilirkişi veya bilirkişilerden oluşan kuruldan da yardım alın.........ıdır.

Somut olaya gelince; eşler, 29.08.2008 tarihinde evlenmiş, 12.11.2013 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, 08.09.2015 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. ......... rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK mad.225/son). Sözleşmeyle başka ......... rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden ......... rejiminin sona erdiği tarihe kadar, edinilmiş .........lara katılma rejimi geçerlidir (4722 Sayılı Yasa mad.10, TMK mad.202). Tasfiyeye konu ......... plakalı araç, eşler arasında edinilmiş .........lara katılma rejiminin geçerli olduğu 11.10.2013 tarihinde satın alınarak, davalı eş adına tescil edilmiştir. ......... rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır (TMK mad.179).

Yukarda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca yapılan incelemede;

Taraf beyanları, banka kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, mahkemece araç için kullanılan kredinin kalan toplam borcunun aracın değerinden düşülerek artık değere katılma alacağı hesaplandığı, davalının 11.10.2013 tarihinde 30 ay vadeli 20.000 TL bedelli taşıt kredisi kullandığı, boşanma dava tarihine kadar taksit ödemesi yapılmadığı, 30 aylık taksidin borç olarak kaldığı, aracın kredi dışında 12.000 TL peşinat kullanılarak (TMK mad.

222/3) 32.000 TL bedelle satın alındığı, aracın güncel değerinin de 32.000 TL olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle aracın kredi ve peşinat kullanılarak alındığına yönelik mahkemenin kabulü yerinde ise de, boşanma dava tarihinden sonra kalan kredi borcunun denkleştirmesinin hatalı hesaplanarak karar verilmesi doğru olmamıştur.

O halde, mahkemece yapılacak iş, yukarda açıklanan Dairemiz'in ilke ve uygula.........arına göre, araç için kullanılan krediye ilişkin evlilik birliği içinde ödeme yapılmadığı ve peşinatın edinilmiş .........dan karşılandığı gözetilerek, 12.000 TL peşinatın yarısı oranında artık değere katılma alacağına hükmetmek ol.........ıdır.