Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/2080 K.2018/15880

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.09.2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davalılar vekili Av. ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Davacılar, paydaşı oldukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ve ... parsel sayılı taşınmazların davalı kardeşleri tarafından kullanılmasından dolayı kendilerinin faydalanamadıklarını ileri sürerek paya vaki elatmalarının önlenmesine ve ecrimisile karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ... ve .., taşınmalardaki paylarını devrettiklerini, çiftçilikle uğraşmadıklarını belirterek, davalı ... ise kendi payını kullandığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlarda davacıların kullanımının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu ... parsel sayılı taşınmazda davacılar ile birlikte davalıların tümünün de paydaş oldukları, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ve ... parsel sayılı taşınmazlarda ise davalılardan ... ve ...'in hissesinin bulunmadığı, diğer davalılar ile davacıların paydaş oldukları, çekişmeli taşınmazlarda dava dışı bir çok kişinin de payının bulunduğu, davacıların 17.01.2013 tarihinde dava konusu taşınmazların kullanımı ile ilgili davalılara ihtarname gönderdikleri kayden sabittir.

Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.

Bilindiği üzere 4721 s. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.), Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz.

Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya ortaklığın satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında TMK'nin 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir.

Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.

O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nin müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.

Somut olaya gelince; Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmaya elverişli olduğunu söyleyebilme imkanı yoktur.

Şöyle ki, çekişmeli taşınmazların başında keşif yapılarak hangi davalının nereyi kullandığı tespit edilmediği gibi davacıların kullanabileceği çekişmesiz kısımlar olup olmadığı da saptanmamıştır.

Hal böyle olunca; tarafların bildirdikleri delillerin eksiksiz toplanması, her bir taşınmaz başında keşif yapılarak dinlenmeyen davacı tanıklarının dinlenmesi, davalıların kullandığı kısımlar tespit edilerek krokiye yansıtılması, intifadan men şartının yerine getirilip getirilmediğinin değerlendirilmesi ve yine davacıların çekişmesiz olarak kullanabilecekleri alanlar bulunup bulunmadığının saptanması gerekirken, noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.