Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/2134 K.2018/17023

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 28/03/2007- 05/11/2010 tarihleri arası dönem için 36.909,74 TL ......in dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş olup, hükmün ...... yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiştir.

Dosya incelenerek işin ......ya tabi olduğu anlaşılmış ve ...... için 09/10/2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. ...... günü temyiz eden davalı taraftan gelen olmadı. Karşı taraftan davacılar vekili Avukat ... geldi. ......ya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra ......ya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili, dava konusu 29 parsel sayılı taşınmazda bulunan 49 no’lu bağımsız bölümün müvekkillerine mirasbırakan ...... Yılmaz'dan intikal ettiğini, davalının taşınmaza tecavüzde bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 60.000.00 TL ......in faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne 28/03/2007- 05/11/2010 tarihleri arası dönem için 36.909,74 TL ......in dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; ...... istemine ilişkindir.

Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ......, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı......

Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. ......, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır.

Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ......in kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı) 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay......

Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ...... davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Hemen belirtilmelidir ki, ...... hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan ...... kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa ...... kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile ......in somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ...... belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, ...... kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ...... değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ...... artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Ne var ki, somut olayda, mahkemece hükme yeterli bir araştırma yapıldığı söylenemez. Mahkemece ...... araştırması yapılmamış, taraflara ...... sunmaları için süre verilmemiş, hükme esas alınan raporda da denetime elverişli, somut ...... kira bedelleri tespit edilmeden ...... hesaplaması yapılmıştır. (Dosya ekinde bulunan ... 12. (... 3.) Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/1149 esas no’lu dosyasında ...... nitelikli kira kontratı bulunmaktadır).

Hal böyle olunca, iddia ve savunma doğrultusunda taraf delillerinin toplanması, mahallinde keşif yapılarak bilirkişilerden yukarıda belirtilen ilkeler ve olgular doğrultusunda bilimsel verilere uygun, denetime elverişli şekilde ...... hesabı konusunda rapor alınması, ondan sonra varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu ile yetinilerek sonuca gidilmiş olması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.