Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/2413 K.2018/13099

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, vekil edeninin, davaya konu edilen 6 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğunu, taşınmazın diğer hissedarları olan davalılar tarafından, taşınmaza girmesinin engellendiğini, taşınmazı, davalıların kullanarak gelir elde ettiklerini açıklayarak, davalıların dava konusu taşınmaza yapmış oldukları müdahalenin önlenmesine ve 3.000 TL ecrimisil bedelinin davalılardan alınmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, vekil edenlerinin herhangi bir müdahalesinin olmadığını, davacının hissesine düşen kısmın boş bırakıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; “Davanın kısmen kabulü ile 6 parsel sayılı taşınmazda, Fen Bilirkişi raporuna ekli krokide D harfi ile gösterilen 217 m2'lik alana davalılar tarafından yapılan el atmanın önlenmesine, D harfi ile gösterilen ve davalılar tarafından müdahale edilen 217 m2 olarak belirtilen alan için 2011-2013 yıllarına ait toplam 171,43 TL ecrimisil bedelinin dava tarihi olan 09/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine” karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava, paydaşlar arasında el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli değildir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden dava konusu 6 parsel sayılı taşınmazda davacı ve davalıların paydaş oldukları anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya şuyun satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.

Bilindiği üzere M.K.(Medeni Kanun)nın 706, B.K.nın 2l3, T.K.nın 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz.

Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya şuyun satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında M.K.nun 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir.

Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.

O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı, oluşan bu fiili duruma göre tarafların kullanımında olan bölümlere müdahale edilip edilmediği üzerinde özenle durulmalı, varsa, çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, M.K.nın müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.

Somut olayda ise; davalılar savunmalarında, taşınmazın davacıya düşen kısmının boş bırakıldığını bildirmişler, ancak, mahkeme tarafından, tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı hususu üzerinde yeterince durulmamış, bu hususa yönelik olarak, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ayrıntılı olarak alınmamış, bilirkişi raporunda; D harfi ile gösterilen 217 m2 alanın, dava dışı bir şahıs tarafından traktörle sürüldüğü belirtilmesine rağmen, bu alana ilişkin olarak kabul kararı verilmiştir.

Hal böyle olunca; mahkemece mahallinde yeniden keşif icra edilerek, davaya konu edilen taşınmaz yönünden, özel parselasyon ya da fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığının, her paydaşın payına özgülenen bir kısım bulunup bulunmadığının belirlenmesi, var ise, davacıya özgülenen alana bir müdahale olup olmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, özel parselasyon ya da fiili kullanma biçiminin oluşmamış olması halinde, uyuşmazlığın M.K.nın müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmesi, bu çerçevede, davacının taşınmazda kullandığı ya da kullanabileceği bir yer olup olmadığının açıkça saptanması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, özetlenen ilkelere uygun düşmeyecek biçimde yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.