Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/3229 K.2019/2202

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili: davalı şirketin vekil edeninin tapuda maliki olduğu 5611 ada 4 parsel sayılı taşınmazda 75/454 hisse sahibi olarak binanın altıncı katını kullandığını, davalının taşınmazın girişini ...... elemanları ile kapatmış olup şirketle ilgili olmayanların girişlerine de mani olduğunu, daha önce ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/162 Esas sayılı dosyası ile ecrimisil davası açtıklarını ve davalarının kabul edildiğini, yine bilahare ...

13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/15 esas sayılı dosyası ile de ecrimisil davası açtıklarını, ecrimisil bedeline hükmedildiğini, dava konusu taşınmazın davalı tarafından geçerli bir sözleşmeye dayalı olarak kullanılmadığı ve kötü niyete dayalı olarak işgal edilmiş olması nedeni ile, 28/01/2010-27/03/2013 tarihleri arasında kalan döneme ilişkin olarak toplam 112.800,00 TL'den fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL ecrimisilin işgal tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsiline, davalıların taşınmazdaki müdahalesinin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemlerine ilişkindir.

Bilindiği üzere, ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir.

(YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı) 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ...... artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Açıklanan bu ilkeler ışığında; mahkemece yapılması gereken, ecrimisil isteminin başlangıç dönemi olan 2010 yılı için, emsal kira sözleşmelerinden de yararlanılmak sureti ile ilk dönem kira bedelinin belirlenip, sonraki dönemlere ...... uygulanarak toplam ecrimisil miktarını bulmak iken; ecrimisil hesabının temeli, taşınmazın m2 birim fiyatı üzerine kurulmuş olan yetersiz bilirkişi raporuna göre, hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.