Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/3328 K.2019/4551

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulü ile 879 parsel sayılı taşınmazdaki davacının 2/3 hissesine davalının bilirkişilerin 18/06/2015 havale tarihli bilirkişi raporundaki ekli krokide 409,67 metrekarelik yeşil renkle gösterilen alana müdahalesinin men’ine, 18/06/2015 havale tarihli bilirkişi raporundaki ekli krokideki yeşil renkle gösterilen alanda bulunan baraka türü evin kal’ine karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, müvekkilinin dava konusu 879 parsel sayılı taşınmazın 2/3 pay oranında maliki olduğunu, davalının taşınmaza tecavüzde bulunduğunu ileri sürerek müdahalenin men’ine ve muhdesatın kal’ine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 879 parsel sayılı taşınmazdaki davacının 2/3 hissesine davalının bilirkişilerin 18/06/2015 havale tarihli bilirkişi raporundaki ekli krokide 409,67 metrekarelik yeşil renkle gösterilen alana müdahalesinin men’ine, 18/06/2015 havale tarihli bilirkişi raporundaki ekli krokideki yeşil renkle gösterilen alanda bulunan baraka türü evin kal’ine karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; paydaşlar arası elatmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.

Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.

Bilindiği üzere 4721 s. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., Borçlar Kanunu'nun (BK) 213., Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz.

Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya ortaklığın satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında TMK'nin 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir.

Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.

O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nin müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.

Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazda davacının 2/3 oranında, davalınınsa 1/3 oranında paydaş olduğu, tanık beyanlarına göre önceki hissedarlar döneminde rızai taksim yapıldığı ve aradaki sınırın tel örgü ile belirlendiği, uzun bir süredir bu şekliyle oluşan fiili kullanım durumuna göre taşınmazın kullanıldığı sabit olup bu bahisle davanın reddi gerekmekteyken, davanın kabulü yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.