Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/4621 K.2020/289

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili, davalı yan ile müştereken malik oldukları 72 parsel no’lu, kargir dükkan ve arsası nitelikli taşınmaza, davalının bizzat kullanmak suretiyle tecavüzde bulunduğundan bahisle 2005 yılından itibaren yıllık 10.000 TL’den toplam 60.000 TL ecrimisilin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava; paydaşlar arası ecrimisil istemine ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek asıl davada karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacılar vekilinin temyiz itirazına gelince; bilindiği üzere ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)

Hemen belirtelim ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava konusu 72 parsel no’lu, kargir dükkan ve arsası nitelikli taşınmaza tarafların müştereken malik olduğu, mahkemece davacı ...’nın davalıya ihtar çekmek suretiyle intifadan men olgusunu gerçekleştirdiğinden bahisle ihtar tebliğinden; diğer davalılar ... ve ... için ise bu iki davacımızın davalı, davacılardan İrfan Şeref ve eldeki davanın davalısı ...’in davacı olduğu muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasının dava dilekçesinin tebliği ile intifadan men olgusunun gerçekleştiği gerekçesiyle bu tarihten ecrimisile hükmedildiği, davacılarımızdan İrfan Şeref’in ise davalıyı intifadan men etmediğinden ecrimisil talebinin reddine karar verildiği sabittir.

Somut olaya gelince, her ne kadar dosyamızda dinlenen tanıklarca 2005 yılından itibaren taraflar arasında niza çıktığı ve intifadan men olgusunun gerçekleştiği ortaya koyulmuş olsa da eldeki davada davacı olan müşterek maliklerin dosyamız davalısı aleyhine açmış oldukları Kayseri 3.Sulh Hukuk Mahkemesinde 2007/731 esas no ile görülen kira talepli davada 01.11.2006 tarihinden başlamak üzere kira talebinde bulundukları gözetilmek suretiyle bu tarih baz alınarak ve yukarıda esasları belirtilen ilkeler doğrultusunda rapor alınarak ecrimisile hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir.

Kabule göre de, davacılar tarafından kademeli faiz talebinde bulunulması ve mahkemece her dönem için dönem sonlarından itibaren faize hükmedilmesi gerekmekteyken yanılgılı değerlendirmeyle dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.