Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/6379 K.2020/7785

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne ve bir taşınmaz yönünden ise ecrimisil isteminin atiye bırakılmasına karar verilmiş olup, hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, ... ili, ...ilçesi, ...Köyü 104 ada 21 parsel ve Koçkıran Mah. 394 ada 3 nolu parselde bulunan taşınmazın davalı tarafından 2002 yılından itibaren kullanıldığı, 394 ada 3 nolu taşınmaz üzerine 3 katlı bina inşa edildiği ileri sürülerek davalının hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği ve elde etmeyi ihmal ettiği menfaatler karşılığında toplam 10.000 TL ecrimisil bedelinin tahsili istenmiş, 19.01.2016 tarihinde talep miktarını 30.527,01 TL üzerinden ıslah etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde, talebin zamanaşımına uğradığı, dava dilekçesindeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı beyan edilerek davanın reddi savunulmuştur.

Mahkemece, 25.500,00 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacının ...Köyü 104 ada 21 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki ecrimisil talebinin atiye bırakılmasına karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ecrimisil istemine ilişkindir.

1.Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;

Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, hak sahibinin, hak sahibi olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)

Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Bununla birlikte dava konusu 394 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve raporda belirtilen zemin +birinci kat şeklindeki betonarme binanın tanık beyanları ve dava dilekçesinde de kabul edildiği üzere davalı 12.10.2013 tarihinde vefat eden İbrahim tarafından yapıldığı sabittir. Hal böyle olunca, Mahkemece bu yapı dikkate alınmadan taşınmaz üzerindeki yığma tek katlı ev ile birlikte arsa olarak değerlendirilerek ecrimisil bedelinin belirlenmesi gerekirken, davalının yapmış olduğu bina için de ecrimisil bedeli hesaplayan bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda Mahkemece yapılacak iş, Daire ve Yargıtay uygulamalarına uygun şekilde emsallere göre araştırma yapılıp, taşınmaz üzerinde bulunan zemin +birinci kat şeklindeki yapının davalı ... tarafından yapıldığı hususu da dikkate alınıp taşınmazın arsa vasfı ile ecrimisil miktarın belirlenmesi, sonucunda talep miktarı ve kazanılmış müktesep haklar da gözetilerek ecrimisile hükmetmek olmalıdır.

3.Davalı 12.10.2013 tarihinde vefat eden İbrahim'in mirasçılarından ... davaya dahil edildiği halde mahkemenin gerekçeli karar başlığında adının yazılmamış olması maddi hata olarak kabul edildiğinden bozma nedeni yapılmamıştır.