Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/669 K.2019/5422

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda ... İcra Hukuk Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olup, Mahkeme hükmüne karşı davacı üçüncü kişi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bu kez hükmün davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı üçüncü kişi vekili, alacaklı tarafından borçlu aleyhine başlatılan takipler neticesinde 21.10.2015 tarihinde mülkiyeti müvekkiline ait iş makinesinin haczedildiğini, mahcuzun bayi olan borçlu şirketten 19.03.2015 tarihli fatura ile sıfır olarak satın alınarak bedelinin ödendiğini, mahcuzun müvekkili şirketin işleticisi olduğu sürücü kursunda ehliyet sınavlarında kullanıldığını öne sürerek, davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, müvekkili şirketin yurt dışından iş makinesi ithal ettiğini ve borçlu şirkete de bu makinelerden birini sattığını, satışı yapılan iş makinesinin bedelinin ödenmemesi üzerine borçlu şirket aleyhine takip yapıldığını, borçlu şirkete satılan iş makinesinin ...'de olduğunun tespit edildiğini, tespit edilen adreste dayanak takip dosyalarından alınan haciz ve muhafaza talimatı doğrultusunda işlem yapıldığını, iş makinelerinin satış ve devirlerinin nasıl yapılacağının, 2918 Sayılı Kanun ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde düzenlendiğini,

dava konusu iş makinesi için borçlu şirket ile davacı şirket arasında harici satış işlemi yapıldığını, satışın bu şekilde yapıldığı hususunda tartışma bulunmadığı gibi davacı tarafın dosyaya sunduğu belgeler ve kendi beyanlarının da mülkiyet devrinin mümkün olmadığını açıkça ortaya koyduğunu, borçlu şirket ile davacı şirket arasında satış yapıldığı iddia edilse de noter tarafından yapılmayan işlem sebebiyle mülkiyetin davacı şirkete geçmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının iş makinesini ...

Ticaret Odasında tescil ettirmesinin hukuken geçerliliği olmadığını, haciz işleminden sonra iş makinesinin tescil edildiği ve davacıya ait olduğu iddiasının hukuka aykırı yapılan işlemlerin ikrarından başka bir sonuç doğurmadığını açıklayarak, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı borçlu şirket usulüne uygun tebligata rağmen yasal süresi içerisinde cevaplarını bildirmediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; iş makinelerinin 2918 Sayılı Yasa'nın 22/C-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 29/a 4-2 maddesi uyarınca özel ve tüzel kişinin üye bulunduğu ticaret ve sanayi odasına tescili zorunlu araçlardan olduğu, aynı Yönetmeliğin 35. maddesinde tescil belgesi bulunmayan araçların satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için sahiplik belgesi esas alınarak noterce yapılabileceğinin öngörüldüğü, dava konusu iş makinesinin ise davacı üçüncü kişi tarafından borçlu şirketten fatura karşılığında alındığı, borçlu şirketin kayıtlı olduğu Ticaret ve Sanayi Odasında borçlu adına tescilinin yapılmadığı,

dolayısıyla davacı üçüncü kişinin iş makinesini sahiplik belgesi esas alınarak noterce yapılacak işlemle satın alabileceği ve bu şekilde mülkiyetin geçeceği, hacizden sonra iş makinesinin üçüncü kişi adına tescil edildiği,bu tescilin sahiplik belgesine göre yapılmış bir işlem olmadığı, mülkiyeti geçirmeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, davacı üçüncü kişi vekilince İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

...

Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 16.11.2017 tarihli ve 2017/1978 Esas, 2017/2584 Karar sayılı kararı ile; dava konusu iş makinesinin, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 22/c-2. maddesi gereğince tescile tabi araçlardan olup, devir ve temlikinin aynı Kanun'un 20/d maddesi gereğince noterde düzenlenen sözleşme ile yapılmasının gerektiği, bununla birlikte üretici ya da ithalat yapan firmadan alınan ilk el faturasının da mülkiyet hakkının kanıtlanması açısından sahiplik belgesi olarak kabul edildiği, davacı üçüncü kişinin noter satış sözleşmesi sunamadığı,

faturanın ise ilk el faturası olduğunun dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılamadığı, aksine dava konusu iş makinesinin, davalı alacaklı tarafından yurtdışından ithal edildiği, buna dair gümrük belgelerinin sunulduğu, akabinde 26/01/2015 tarihinde fatura karşılığı borçlu şirkete satıldığı, borçlu şirket tarafından kendi adına tescili sağlanmaksızın, davacı üçüncü kişi şirkete 19/03/2015 tarihinde fatura karşılığı satışının yapıldığı,

ancak borçlu şirketin üretici firma ya da ithalat yapan firma olmaması nedeniyle söz konusu mahcuzu fatura ile değil, noter satışı ile satması gerektiği, bu zorunluluğa uyulmadan yapılan harici satış ile mülkiyetinin davacı üçüncü kişiye geçtiğinin kabul edilemeyeceği, Mahkemece de benzer gerekçeler ile istihkak iddiasının reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine; istinaf kararı davacı üçüncü kişi vekili tarafından bu kez temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK'nin 96 ve devamı maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir. Dava konusu ekskavatör, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 22/c-2. maddesi gereğince tescile tabi araçlardan olup, devir ve temlikinin aynı Kanun'un 20/d maddesi gereğince noterde düzenlenen sözleşme ile yapılması gerekir. Bununla birlikte üretici ya da ithalat yapan firmadan alınan ilk el faturası da mülkiyet hakkının kanıtlanması açısından sahiplik belgesi olarak kabul edilmelidir.

Somut olayda, dava konusu iş makinesinin 13.09.2013 tarihinde davalı alacaklı tarafça dava dışı ithalatçı Tekbes Firmasından kullanılmamış olarak satın alındığı, davalı alacaklı şirket adına tescil ettirilmeksizin 26.01.2015 tarihinde borçlu şirkete fatura edildiği, bu alım ve satım işlemlerine ilişkin fatura ve gümrük vergisi kayıtlarının davalı alacaklı şirketin defterlerinde kayıtlı olduğu, bilahare 19.03.2015 tarihinde borçlu şirket tarafından sıfır olarak davacı üçüncü kişi şirkete fatura edildiği, anılan faturanın üçüncü kişinin usulüne uygun tutulan defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura bedelinin banka havalesi yolu ile ödendiği,

dava konusu hacizden bir gün sonra da 22.10.2015 tarihinde de davacı dayanağı fatura uyarınca ilk defa üçüncü kişi şirket adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

Bu bilgiler ışığında Bölge Adliye Mahkemesince gerekçede her ne kadar Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 35. maddesinde tescil belgesi bulunmayan araçların satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için sahiplik belgesi esas alınarak noterce yapılabileceğinin öngörüldüğü, bu düzenleme karşısında borçlu şirket ile üçüncü kişi arasında yapılan harici satışa değer verilemeyeceğinden istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş ise de, davalı alacaklının dayanağı faturanın ithalat yapan firmadan alınan ilk el faturası dolayısıyla sahiplik belgesi niteliğinde olduğu,

mahcuzun alacaklı şirket adına tescil ettirilmeksizin harici olarak borçlu şirkete satıldığı, üçüncü kişi şirketin ise aynı şekilde dava konusu iş makinasını sıfır olarak borçlu şirketten satın aldığı, ret gerekçesinin kabulü halinde alacaklı şirketçe borçlu şirkete yapılan satış işlemine de değer verilmemesi gerektiği, aynı şekilde satış işlemi yapan alacaklının,

borçlu ile üçüncü kişi şirket arasında yapılan harici satışın geçersizliğini öne sürmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ve hukuk düzeni tarafından korunmayacağının da kabulü gerektiği kaldı ki hacizden bir gün sonra mahcuz iş makinesinin üçüncü kişi şirket adına tescil edildiği nazara alınarak, davanın kabulü yerine oluşa ve dosya içeriğine uygun düşmeyen gerekçe ile reddine yönelik hüküm kurulması doğru olmamıştır.