Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/6894 K.2020/7521

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı ... Müdürlüğü vekili ile davalılar ... İletişim Hizm. A.Ş, ... Enerji Telekom A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... Müdürlüğü vekili; ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde bulunan 1697 parsel sayılı taşınmazın Orman Genel Müdürlüğü adına tescilli olduğunu, mülkiyeti idareye ait olan söz konusu taşınmaz üzerine ...

İletişim Hizmetleri AŞ adına ...tarafından yaklaşık 60 m² alanda baz istasyonu kurulduğunu, anılan baz istasyonu için idareden herhangi bir izin alınmadığını ve ilgili şirketler ile yapmış oldukları ekli yazışmalara da cevap verilmediğini açıklayarak, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla davalının 1697 parsel sayılı taşınmaza vaki elatmanın önlenmesini, baz istasyonunun kal'ini bugüne kadar izinsiz kullanımdan kaynaklanan 2008 yılı, 2009 yılı, 2010 yılı, 2011 yılı ve 2012 yılı için 1000 TL ecrimisil olmak üzere toplam 10.000 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... Enerji.. A.Ş., vekili; müvekkili şirket haksız elatma davasında muhatap olarak göstermişse de; GSM alt yapı kurulumu ve işletiminin sadece Ulaştırma Bakanlığının belli kuruluşlara tanıdığı imtiyaz ile mümkün olduğunu, şirketin bakanlıkla böyle bir sözleşmesi bulunmadığını, müvekkile bu şekilde bir husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davanın öncelikle esasa girilmeden evvel husumetten reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca kullanımın ... Mal Müdürlüğü ile 03.07.2008 de imzalanan 5 yıllık kira sözleşmesine dayalı olduğundan görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu savunmuştur. Davalılardan ..... A.Ş. vekili ise süresinden sonra cevap dilekçesi sunmuştur.

Mahkemece; davalı ... Mühendislik AŞ.'ye karşı açılan davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine, davacının meni müdahale talebinin kabulü ile davalı ... İletişim Hizmetleri AŞ.'nin ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 1697 parsel üzerine fen bilirkişisinin 29.01.2014 tarihli krokisinde B harfi ile gösterilen 29,19 m2'lik alana baz istasyonu tesisi kurmak suretiyle yaptığı müdahalesinin men’ine, baz istasyonunun B harfiyle gösterilen alanda kalan kısmının kal'ine, davacının ecrimisil talebinin kısmen kabulü ile 24.12.2009-30.12.2012 dönemi için toplam 3.978,78 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... AŞ.'den alınıp davacıya verilmesi üzerine hüküm davacı vekili ile davalılardan ..... A.Ş. vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava, müdahalenin men’i, kal ve ecrimisil isteğine ilişkindir.

1. Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı ..... A.Ş. vekilinin ecrimisilin hesaplanması yöntemi yönünden ve kal talebinde harca esas değerin belirlenmesine ilişkin temyiz isteklerine gelince;

Mahkemece hükme esas alınan İnşaat bilirkişisi 10.11.2015 tarihli ve 2. ek raporunda; dava tarihi itibariyle el atılan 29,19 m² yerin zemin değerinin 7.297,50 TL olabileceği, 22.12.2015 havale tarihli 3. ek raporunda; davaya konu baz istasyonunun 24.12.2009 (edinme tarihi)-30.12.2012 (talep tarihi) tarihleri arasında getirebileceği ecrimisil bedelinin 3.978,78 TL olduğuna dair rapor düzenlemiştir.

Mahkemece ecrimisil talebi yönünden yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli değildir.

Bilindiği, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı hak sahibinin, hak sahibi olmayan kötüniyetli zilyetten, isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı) 25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtayın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçeleri bilimsel verilere ve HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.

Dava konusu 1697 parsel sayılı taşınmaz tapuda tarla vasfı ile kayıtlıdır.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı,

taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmeli, bu hususların tespitinden sonra ziraat mühendisi bilirkişiden yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda ecrimisil talebi bakımından rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken anılan hususun gözardı edilmesi doğru olmadığı gibi eldeki davanın müdahalenin men’i, kal ve ecrimisil taleplerinden oluştuğu dikkate alındığında harca esas değerin müdahale edilen alanın zemin değeri,

müdahale edilen kısımdaki yapının değeri ve ecrimisil bedelinin toplamından ibaret olması nedeni ile baz istasyonunun müdahale eden kısmının değerinin de tespit edilmemiş olması ve harca esas değerin bu şekilde belirlenmemiş olması da doğru görülmemiştir.