Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/2215 K.2021/2894

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda mahkemece, davacının tapu iptal ve tescil davasının reddine, davacının sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davasının davalılar ... mirasçıları yönünden kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş olup, hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili; davalıların murisi ... adına kayıtlı 3294 parselde kayıtlı bulunan taşınmazın vekil edenlerin murisi ...'ın, davalıların murisi ...'ın eşi ...'dan 09.03.1973 tarihli tarla satış senedine göre ödemiş olduğu 2.500,00 TL'ye karşılık tamamını satın alarak zilyedliğini devraldığını, söz konusu taşınmazı kök muris ve mirasçılarının 1973 yılında yapılan satıştan bu yana çekişmesiz ve aralıksız bugüne kadar kullandığını ve halen de kullanmakta olduklarını belirterek öncelikle dava konusu yerin tapusunun iptali ile vekil edenler adına tescil edilmesini,

bu mümkün olmadığı takdirde kök muris ...'ın davalıların kök murisi ...'ın eşi ...'a 09.03.1973 tarihli tarla satış senedine göre ödemiş olduğu 2.500,00 TL'nin denkleştirici adalet ilkesi doğrultusunda bugünkü alım gücüne tekabül eden miktarın dava tarihinden itibaren başlamak üzere işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile vekil edenlerine ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım davalılar vekili Av. ... cevap dilekçesinde; kök murisin hiçbir satış işlemi, satış vaadi veya sözleşmenin tarafı olmadığını, zaten dava dilekçesinde ... ile yapılan sözleşmeden bahsedildiğini, ...'ın ise mirasın 1/4 hissesine sahip olduğunu belirterek davanın reddine savunmuştur.

Bir kısım dahili davalılar vekili Av. ... cevap dilekçesinde; talep edilen alacağın zaman aşımına uğradığını, bu nedenlerle zamanaşımından dolayı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kaldı ki zamanında böyle bir satış yapılmadığını, asıl olanın tapu kayıtları olduğunu ve buna itibar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dava, tapulu taşınmazı haricen satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün olmaması halinde denkleştirici adalet hükümleri gereğince tazminat taleplerine ilişkindir.

Mahkemece, tapu iptal ve tescil talebi yönünden kadastro öncesi sebebe dayalı olduğu, 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine, davacının sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davasının davalılar ... mirasçıları yönünden kısmen kabulüne; 1.257,89 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasak faziyle birlikte davalılar ... mirasçılarından veraset ilamındaki miras hisseleri oranında alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, diğer davalılar yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olup, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tespit sonrası ve kesinleşme öncesi yapılan satış senedine dayalı olarak açılan tapu iptal ve tescil ile mümkün olmaması halinde denkleştirici adalet hükümleri gereğince tazminat taleplerine ilişkindir.

Dava konusu 3294 parsel sayılı taşınmaz, kadastro çalışmaları sırasında senetsizden ...’ın mirasçıları eşi ... ve kardeşleri Ahmet’in çocukları ..., ..., ... ve ..., diğer kardeşinin çocukları ..., ... ve ...'yi mirasçı bıraktığı belirtilerek 8/32 hisse eşi ..., 4/32 hisse ..., 4/32 hisse ..., 4/32 hisse ..., 3/32 hisse ..., 3/32 hisse ... ..., 3/32 hisse ... ..., 3/32 hisse ...

Cari adlarına 28.05.1968 tarihinde tespit edilmiş, yapılan tespite ...'ın itirazı üzerine komisyon kararıyla 24/96 hisse ..., 12/96 hisse ..., 12/96 hisse ..., 12/96 hisse ..., 9/96 hisse ..., 9/96 hisse ... ..., 9/96 hisse ... ..., 9/96 hisse ... Cari adına tesciline karar verilmiş ve karar 17.02.1977 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı ise, dava konusu yeri 09.03.1973 tarihinde paylı maliklerden olan ...’dan harici senetle satın aldığını beyan etmiştir.

Şu halde, somut olayda iddia; tespit sonrası ve fakat kesinleşme öncesi eklemeli zilyetliğe ilişkindir. Dayanak satış senedi, tespit sonrası tescil öncesi bir tarihe karşılık geldiğinden, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde belirtilen hak düşürücü süre burada uygulanmaz. Terditli açılan davada asıl istemi olan tapu iptal ve tescil talebi hakkında hak düşürücü süreden verilen red kararı doğru olmamıştır.

Tapuda kayıtlı bulunmayan taşınmazlar TMK'nin 762. maddesi hükmüne göre menkul mal niteliğindedir. Aynı Kanun'un 763. maddesi uyarınca bu gibi malların mülkiyetinin devri zilyetliğin karşı tarafa teslimi ile gerçekleşeceğinden, satış ve devirlerin her türlü delille kanıtlanması mümkündür.

Mahkemece, taşınmazın aynına ilişkin uyuşmazlıklarda nizalı taşınmazın bulunduğu yerde yöntemine uygun olarak keşif yapılmalı, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının 6100 sayılı HMK'nin 243 ve 244. madde hükmü uyarınca keşif yerinde hazır bulunmak üzere davetiye ile çağrılmak suretiyle mümkün olduğunca taşınmaz başında yapılacak keşifte dinlenilmeleri, davaya konu satış senedi aslının getirtilerek yapılacak keşifte uygulanması, taşınmazın kimden kime kaldığı, satış senedinin taşınmazı kapsayıp kapsamadığı,

davacının dava konusu taşınmazı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve TMK'nin 713/1. maddesi hükümleri gereğince malik sıfatı ile kullanıp kullanmadığının etraflıca araştırılması, iddia ve savunma çerçevesinde toplanan ve toplanacak taraf delilleri tartışılıp değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, tapu iptal ve tescil talebinin hak düşürücü süreden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.