Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/3847 K.2019/6833

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın kısmen kabulüne dair kararın davacı vekili ile asli müdahil Dernek vekili ile davalı ... ile ... vekili ve davalı ... Havacılık Vakfı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 07.03.2019 tarihli ve 2018/1465 Esas, 2019/2397 Karar sayılı ilamı ile Türk Hava Kurumu Derneğinin temyiz isteğinin feragat nedeniyle reddine, diğerleri yönünde ise hükmün onanmasına karar verilmişti. Davacı Vakıflar Genel Müdürlüğü ve davalı Vakıf vekillerince süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde, davalı vakfın yöneticileri hakkında vakfın zarara uğratıldığı yönünde ... Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan ihbar üzerine yürütülen soruşturmanın alacağı zaman göz önüne alındığında vakıf yönetim kurulu üyelerinin soruşturma ve denetim çalışmaları tamamlanana kadar geçici olarak görevden uzaklaştırılmaları ile yerlerine kayyım atanması istenmiştir.

Mahkemece, dava kısmen kabul edilerek görevde olan davalı ...'ün geçici olarak görevden azline, yerine mütevelli heyetince seçim yapılıncaya kadar ...'ın yönetim kurulu üyesi olarak kayyım atanmasına, diğer davalıların görevden ayrılmış olmaları sebebi ile azil ve kayyım atanması konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı yöneticilerin tamamının beş yıl süre ile dava konusu vakıfta ve diğer vakıflarda yönetim ve denetim kurulu üyeliğinden menlerine karar verilmiştir.

Mahkemenin kısmen kabul kararına karşı davacı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili, asli müdahil Dernek vekili, davalı ... ile ... vekili ve davalı ... Havacılık Vakfı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 07.03.2019 tarihli ve 2018/1465 Esas, 2019/2397 Karar sayılı ilamı ile Türk Hava Kurumu Derneğinin temyiz isteminin feragat nedeni ile reddine, diğerleri yönünden ise hükmün onanmasına dair kararının davacı Vakıflar Genel Müdürlüğü ve davalı Vakıf vekillerince düzeltilmesi istenildiğinden dosya yeniden incelenmiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 10.maddesi gereğince vakfın zarara uğratıldığı yönündeki iddialar üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma nedeni ile vakıf yönetim kurulu üyelerinin soruşturma ve denetim çalışmaları tamamlanana kadar geçici olarak görevden uzaklaştırılmaları ile yerlerine kayyım atanması istemine ilişkindir.

5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun "Vakıf yöneticilerinin sorumlulukları ve görevden alınması" başlıklı 10.maddesi aynen; Vakıf yöneticileri; vakfın amacına ve yürürlükteki mevzuata uymak zorundadır.

Birinci fıkrada belirtilen zorunluluğa uymayanlar ile;

a) Vakfın amacı doğrultusunda faaliyette bulunmayan,

b) Vakfın mallarını ve gelirlerini amaçlarına uygun olarak kullanmayan,

c) Ağır ihmal ve kasıtlı fiilleriyle vakfı zarara uğratan,

d) Denetim Makamınca tespit edilen noksanlık ve yanlışlıkları verilen süre içerisinde tamamlamayan, düzeltmeyen veya aykırı işlemlere devam eden,

e) Medeni hakları kullanma ehliyetini kaybeden veya görevini sürekli olarak yapmasına engel teşkil edecek hastalığa veya maluliyete yakalanan,

f) (Mülga: 12/7/2013-6495/48 md.)

vakıf yöneticileri, Meclisin vereceği karara dayalı olarak Denetim Makamının başvurusu üzerine vakfın yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesince görevlerinden alınabilir. Telafisi imkânsız sonuçlar doğurabilecek hallerde dava sonuçlanıncaya kadar, Meclis kararı üzerine Denetim Makamınca, vakıf yönetiminin geçici olarak görevden uzaklaştırılması ve kayyımca yönetilmesi ihtiyati tedbir olarak mahkemeden talep edilir." hükmünü içermektedir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, davalı vakıf yöneticilerinin görevden alınmaları yönünde Vakıflar Meclisinin verdiği bir karar ve bu yönde açılmış bir davanın olmadığı, bu kişiler hakkında dava dilekçesinde de açıklandığı üzere ... Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yürütüldüğü, iş bu soruşturma tamamlanıncaya kadar geçici olarak davalıların görevden alınarak yerlerine kayyım atanması istenmiştir. Talep ile karar.

Vakıflar Kanunu'nun 10.maddesinin son fıkrası gereği telafisi imkânsız sonuçlar doğurabilecek hallerde dava sonuçlanıncaya kadar, Meclis kararı üzerine Denetim Makamınca, vakıf yönetiminin geçici olarak görevden uzaklaştırılması ve kayyımca yönetilmesi ihtiyati tedbir olarak mahkemeden talep edilir." hükmü kapsamında kaldığı yani ihtiyati tedbir mahiyetinde geçici olarak vakıf yöneticilerinin görevden alınması ve kayyım atanması olduğu yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşılmıştır.

İncelemeye konu karar tarihi de dikkate alınarak Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 21.02.2014 tarihli ve E.2013/1, K.2014/1 sayılı kararı uyarınca ilk derece mahkemelerince verilen ihtiyati tedbir taleplerinin reddi veya bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilen kararların bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihine kadar istinaf yolu yerine temyiz yoluyla incelenemeyeceğine dair karar verildiğinden temyiz dilekçelerinin reddine karar verilmesi gerekirken Türk Hava Kurumu Derneğinin temyiz isteminin feragat nedeni ile reddine, diğerleri yönünden ise hükmün onanmasına karar verildiği bu defa ki inceleme sonucu doğru görülmeyerek Dairemizin ilamının kaldırılarak temyiz dilekçelerinin reddine karar vermek gerekmiştir.