Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/5285 K.2019/8523

Dava, el atmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiş, Dairenin 2018/8914 Esas, 2018/10615 Karar sayılı ve 4.4.2018 tarihli kararı ile dosyanın incelenmesinden, Dairemize gönderilen dava dosyasının, dava dilekçesi, keşif zaptı, bilirkişi raporları da dahil olmak üzere, davanın açılışından temyiz aşamasına kadar olan kayıt ve belgeleri tam olarak kapsamadığının, dosyanın bu eksik haliyle temyiz incelemesi için gönderildiğinin anlaşıldığı belirtilerek, eksik gönderildiği anlaşılan dava dosyasının, eksik kısımlarının temini ile dosyaya eklenmesi,

ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın Yerel Mahkemeye geri çevrilmesine karar verilmiş, geri çevirme sonrası, dosyanın incelenmesinden,...

Prefabrik Adliyesi Asliye Hukuk Mahkemesi kaleminde 20.3.2014 tarihinde yangın çıktığı, eldeki dava dosyasının da zayi olan dosyalar arasında olduğu, geri çevirme sonrası tarafların davet edilerek bir kısım belgelerin temin edildiği ancak, dava dosyasının tam olarak tamamlanamadığı, temyiz incelemesinde yararlanılacak belgelerin dosya arasında bulunmadığı anlaşılmıştır.

Adliye dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi (mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılığı veya icra dairelerine ait) bir dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yersarsıntısı, seylap veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması durumunda ne yapılması gerektiği hususunda; 4473 Sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun ile ... Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün 30/01/2006 tarih ve 107 Sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde düzenleme getirilmiştir.

Anılan kanunun 1. maddesinde; "yangın, yersarsıntısı seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesi bu Kanun hükümleri dairesinde yapılır." hükmü mevcuttur. Yasa'nın 2. maddesinde ise "1. maddede yazılan hallerde bu Kanun'un tatbik edilebilmesi Adliye vekâletinin kararına bağlıdır. Karar Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan olunur." hükmü getirilmiştir.

Ayrıca sözü edilen Kanun'un 7-17. maddelerinde yenileme sırasında yapılacak işlemler sayılmış bulunmaktadır.

Bu genelgeye göre öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması,

dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak resmi gazete ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükmünün uygulanabileceği dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 Sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine; ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca davanın taraflarında ve vekillerinde bulunan belgeler temin edilerek eksikliklerin giderilmesine özen gösterilmesi de gereklidir.

O halde Mahkemece, 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun hükümleri gereğince öncelikle ...

Bakanlığı'nca karar alınması için sürecin başlatılması, bu kararın Resmi Gazetede ve mutat vasıtalarla yayınlanmasından sonra yasal sürelere uygun olarak dava dosyasının ihyasının sağlanması, dava konusu taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tapu kayıtları ile dayanakları (kesinleşmiş mahkeme kararı ve kadastro tespit tutanakları) ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtilmesi, şimdiye kadar sunulan tüm belgeler, düzenlenen tutanaklar, keşif zaptı, bilirkişi raporları ile farklı kurumlardan getirtilen tüm belge ve yazı cevaplarının dosya arasına alınması, dava dosyasının usulünce ihya edilmesi,

ondan sonra dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle dosyanın mahalline geri çevrilmesi gerekmiştir.