Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/5453 K.2021/3376

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.2018 tarihli ve 2015/39 Esas, 2018/146 Karar sayılı kararıyla davanın davacı ... hariç kabulüne karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili dava dilekçesinde, müvekkillerinin vâkıfın soyundan geldiklerini belirterek .... ... Vakıfları’nın galleye müstehak vakıf evladı olduklarının tespitini talep etmiştir.

Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde, davacıların vâkıf ile soybağını kanıtlamaları ve vakfiye şartlarını sağlamaları gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne dair verilen karar hakkında davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuş, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, galleye müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkindir.

Kural olarak bir vakıftan galle fazlasının alınabilmesi için açılan davada, öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması, sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Yani bu tür davalarda incelenecek ilk husus; davacılar ile vakfeden arasında iddia edildiği üzere kan bağı yolu ile soybağı mevcut olup olmadığı, eğer soybağı kurulabiliyorsa ikinci aşamada vakfiyelerde galle fazlası için öngörülen şartların somut olayda davacılar yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması olacaktır.

Somut olayda, dava konusu ... Vakfı’nın 1163 H. tarihli ve ...Vakfı’nın 1211 H. tarihli vakfiyede, galle fazlası erkeğe iki, kıza bir pay verilmek suretiyle evlada bırakıldığı ve batın şartının olmadığı görülmektedir.

Dosyada bulunan bilirkişi raporlarına göre; davacı tarafın dayandığı nüfus kayıtları, ve mahkeme kararlarına göre davacılar ile vâkıf arasında soybağı tespit edilemediği belirtilmiş, 18.08.2017 havale tarihli ek raporda ise; daha önce bilirkişilik yaptığı ancak dosya içerisinde bulunmayan İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/278 Esas, 2016/478 Karar sayılı dosyada bulunan 17.04.1972 tarihli şecere ile daha önce mütevellilik yapan Fitnat Hanım’ın, İzmir Asliye Hukuk Mahkemesinin 1927/2170 Esas ve 1927/2190 Karar sayılı veraset ilamına göre,

davacıların galleye müstehak vakıf evladı olduğuna dair rapor verilmiş ve Mahkemece 18.08.2017 havale tarihli ek bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf talebi esastan reddedilmiş ise de, eksik araştırmayla hüküm verilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece yapılması gereken, davacıların gidilebildiği kadar üstsoyu ve bunların bütün mirasçılarına ait nüfus kayıtları getirtildikten sonra, daha önce verilmiş ve kesinleşmiş galle fazlasına müstehak evlat kararlarında adı geçen vakıf evlatlarının açık kimlik ve nüfus kayıtlarına göre bir soyağacı çıkartılarak irtibat sağlanması, bilirkişi raporunda belirtilen İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/278 Esas ve 2016/478 Karar sayılı dosyası getirtilerek taraf delillerinin toplanması ile uzman bilirkişiden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak sonuca göre karar vermek olmalıdır.