Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/6311 K.2020/126

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, hükmün davacı (mirasçıları) tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... vekili, satın almak suretiyle 1987 yılından beri malik sıfatıyla kullanılan ve öncesi 2 parsel olan dava konusu 112 ada 1 parsel malikinin 20 yıl önce öldüğünü, tapu kaydının hukuki değerini yitirdiğini, davalıların taşınmaz üzerinde zilyetlik ve tasarrufu bulunmadığını açıklayarak tapu kaydının iptaliyle vekil edeni adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Bir kısım davalılardan ... ve arkadaşları vekili, taşınmazın malik sıfatıyla kullanılmadığını, kazanma koşullarının gerçekleşmediğini, yasal düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuş, diğer davalılar yargılama oturumlarına katılmamışlardır.

Mahkemece, 11.12.2014 tarih ve 2013/232 Esas, 2014/573 Karar sayısı ile verilen ilk kararın bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine. Dairenin 12.04.2016 tarih ve 2015/15025 Esas, 2016/6672 Karar sayılı ilamı ile; “...

Kadastro Mahkemesi hükmünün kesinleştiği 29.06.1993 tarihinden Anayasa Mahkemesi'nce yürürlüğün durdurulması kararının verildiği 17.03.2011 tarihine kadar kanunda öngörülen 20 yıllık kazanmayı sağlayan zilyetlik süresinin davacı lehine gerçekleştiğinden söz edilemez.

Her ne kadar tapu kaydında tescil tarihi Kadastro Mahkemesi'nin karar tarihi olan 09.09.1991 yazılı ise de hatalı olarak yazılan bu tarih itibarı ile dahi davacı lehine 20 yıllık kazanma süresi tamamlanmamış kazanma koşulları gerçekleşmemiştir. O halde.

Mahkemece açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken,hatalı değerlendirme sonunda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir....” gerekçesiyle “ ...hükmü temyiz eden ..., ... ve ... dışındaki davalılar lehine...” bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyma kararı verildikten sonra, davanın reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup karar, davacı (mirasçıları) tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; TMK'nin 713/2. maddesindeki ölüm nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Dava devam ederken taraflardan birisinin ölmesi halinde, TMK'nin 28/1. maddesi uyarınca ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Ayrıca vekalet ilişkisi de ölüm ile son bulur. Bu nedenle davaya ölen tarafa karşı ve onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır. Bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı veya mirasçıları tarafından devam edilmesine imkan yoktur.

Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı veya ölen tarafın mirasçıları tarafından devam edilir. Mirasçıları ilgilendiren davalar, ölen tarafın mirasçılarına geçen alacakları, hakları ve mallarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler.

Dava devam ederken davacı ölürse, davacının mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler. Davalı ölürse dava davalının mirasçılarının hepsine karşı birlikte devam ettirilir.

HMK'nin 55. maddesinde taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunda belirlenen süreler geçinceye kadar davanın erteleneceği, bununla beraber hakimin, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebileceği bildirilmiştir.

TMK'nin 605. maddesinin birinci paragrafı gereğince yasal ve atanmış mirasçıların mirası TMK'nin 606. maddesi gereğince üç ay içinde reddedebilecekleri, bu üç aylık sürecin hak düşürücü süre olduğu, bu sürenin miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihte başlayacağı, atanmış mirasçıların miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlayacağı bildirilmiştir.

Somut olayda davacı ... (ilk karar sonrası) 21.04.2017 tarihinde vefat etmiş olup, ölüm ile vekalet ilişkisi sona ermekle; mirasçıların davaya katılımı sağlanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mirasçılarına bildirim yapılmadan, davanın sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş, ölen davacının yasal mirasçılarını tespit etmek ve tespit edilen bu mirasçılara, duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ etmek, yasal mirasçıların davayı hep birlikte takip etmesi veya davayı takip edecek mirasçının diğerlerinin olurunu alması veya davanın miras şirketine atanacak temsilci aracılığıyla takip edilmesi halinde yargılamaya devam ederek davanın sonuçlandırılması olmalıdır.