Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/6729 K.2020/474

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, müvekkili olan davacı ile davalılar arasında ... 1. Sulh Mahkemesinin 2013/939 Esas sayılı dosyası ile açılan ve devam eden ortaklığın giderilmesi davasına konu olan 517 parselde kayıtlı bulunan iki katlı betonarme evin birinci katının müvekkili olan davacı tarafından inşa edildiğini, evin birinci katının kara bina halindeyken yani sıvasını ve içi de dahil olmak üzere bütün her şeyini, diğer mirasçıların hiçbir katkısı olmadan müvekkilinin yaptırdığını ve halen bu yerde ikamet ettiğini, açılmış olan ortaklığın giderilmesi davasından dolayı dava konusu muhdesatın müvekkili tarafından yaptırıldığından 517 parselde kayıtlı bulunan iki katlı betonarme evin birinci katının (betonarme kısmı hariç) davacı tarafından yaptırıldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Bir kısım davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu 517 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kısmen de 516 parsele taşan fen bilirkişisi ... 09/10/2014 tarihli raporunda A harfi ile gösterip kırmızı renk ile boyamak suretiyle işaretlediği yerde bulunan iki katlı betonarme evin 1.katının mülkiyetinin davacı ...'a ait olduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm süresi içinde bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava , muhdesatın tespiti istemine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 684. maddesi hükmünde, bir şeye malik olan kimsenin o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olacağı, 718. maddesi hükmünde de, arazi üzerindeki mülkiyetin kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını da kapsayacağı, bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynakların da gireceği açıklanmıştır.

Genel kuralı oluşturan bu hükümler dikkate alındığında taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların mülkiyetinin kural olarak arzın mukadderatına tabi olacağı, muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemeyeceği, aksine bir kanun hükmü bulunmadıkça muhdesatların mülkiyetinin taşınmazın malik veya maliklerinden başka birisine veya maliklerden bir veya birkaçına ait olduğunun tespitinin dava edilemeyeceği, mahkemelerce de bu sonucu doğuracak şekilde hüküm verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Kural bu olmakla birlikte, ana taşınmazın değerinde artışa neden olan bina, ağaç vesaire gibi bütünleyici parça niteliğinde muhdesat bulunan taşınmazların ortaklığının satış yolu ile giderilmesinin istenilmesi halinde, muhdesatların kime ait olduğu hususunda tapu kaydında şerh bulunmaması veya tüm paydaşların bu konuda ittifak etmemesi nedeniyle tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunduğu kabul edilmektedir.

Ne var ki; tespit edilen eşyanın bütünleyici parça niteliğinde bulunmadığı ve menkul eşya niteliğindeki eşyaların her zaman için maliki tarafından sökülerek alınıp götürülebileceği hususu ve ayrıca taşınmaz üzerinde daha önce mevcut bir muhdesata yeni bölümler ilave edilmesi, muhdesatın tamamlanması veya mevcut muhdesatın bakım ve onarımının yaptırılması bağımsız bir muhdesat meydana getirme niteliğinde olmayıp mevcut muhdesatın daha kullanılır hale gelmesini, bir başka deyişle muhdesattan sağlanacak faydanın artmasını sağlayan işler olduğu nazara alınmalıdır.

Bu işler için harcanan giderler de muhdesatın değerini arttıran faydalı ve zorunlu giderlerdendir. İyileştirici nitelikteki bu giderleri tek başına karşılayan taşınmaz malik ya da maliklerinin koşullarının varlığı halinde bu giderlerden paylarına düşen kısmını TBK’nin 77 ve devamı maddeleri hükmüne ve sebepsiz zenginleşme kurallarına göre açacağı eda nitelikli bir alacak davası ile taşınmazın diğer maliklerinden isteyebileceği kuşkusuzdur.

İyileştirme giderlerini yapan malik ya da maliklerin yaptıkları giderler taşınmazın ortaklığının satılarak giderilmesi ve muhdesattan yararlanmalarının son bulması ile istenebilir hale gelecektir. Bu giderler için eda nitelikli alacak davası açma hakkı mevcut iken önceden bu iyileştirme giderlerinin tespitini dava etmekte hukuki yararı bulunduğundan söz edilemez.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlenmeler ve ilkeler ışığında somut uyuşmazlık incelendiğinde, davaya konu taşınmazın tarafların murisi adına kayıtlıyken, taraflara verasette iştiraken intikal ettiğine, davacı tarafından 517 parsel üzerindeki binanın kara bina halindeyken yani sadece direkleri mevcutken, duvarlarının, sıvasının ve içi de dahil bütün inşaatının davacı tarafından yaptırıldığı iddiasıyla talepte bulunulduğuna, talebin niteliği itibariyle Dairemizin yukarıda bahsedilen ilkeleri gereğince, sebebsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebi niteliğinde olduğuna, göre, davacının iyileştirme giderlerinin tespitini talep etmekte hukuki yararı bulunmadığından davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.