Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/703 K.2020/4141

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, davaya konu 2255 parsel sayılı taşınmaza davacının müdahalesinin önlenmesine, taşınmazın eski hale getirilmesine dava tarihinden itibaren geriye doğru üç yıl için 144.000 TL ecrimisilin faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Belediye vekili ve davalı SS 63 numaralı ...Minibüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi vekili ayrı ayrı davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davaya konu taşınmazın 434,80 m2 kısmına haksız elatmanın önlenmesine, bu kısımdaki beton platform, asfalt zemin ve taş duvar refüj imalatların kaldırılarak taşınmazın eski hale getirilmesine, ecrimisile yönelik talebin ise ihtar olmadığı, bu davayla kullanıma karşı çıkıldığı gerekçesiyle reddine , belediyeye karşı açılan davanın da reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, elatmanın önlenmesi, eski hale iade ve ecrimisil istemine ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilâmında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine göre davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin ecrimisile yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan hak sahibinin, hak sahibi olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı).

Hemen belirtelim ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler getirtilmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için birim fiyatlar getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Somut olayda, dosya içerisinde yer alan tapu kaydına göre davaya konu 2255 parsel sayılı 483,97 m2 miktarındaki arsa vasıflı taşınmazın satış+birleşme yoluyla davacı adına 06.07.2012 tarihinde tescil edildiği, dosya kapsamına göre davalı kooperatifin taşınmazı kullanmasının herhangi bir hakka dayanmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, Mahkemece taşınmazın satış + birleşme yoluyla davacı tarafından edinildiği anlaşıldığına göre, taşınmazın tedavüllü tapu kayıtları dosyaya kazandırılmak suretiyle, davacının taşınmazı edinim tarihleri belirlenerek dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle edinme tarihleri ile dava tarihi arasındaki dönemler için davacı lehine ecrimisile hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle ecrimisil talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.