Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/993 K.2019/8027

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, evlatlık ilişkisinin kaldırılması isteminin reddine, mirasçılıktan çıkarma isteminin ise kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davalının bir evlat olarak davacıya karşı kanunen mükellef olduğu evlatlık görevlerini hiçbir şekilde yerine getirmediği ileri sürülerek, evlatlık ilişkisinin kaldırılması ve mirasçılıktan çıkartılması istenmiş; Mahkemece her iki talep yönünden de aile mahkemesi sıfatı olmaksızın işin esası incelenerek; evlatlık ilişkisinin kaldırılması isteminin reddine, mirasçılıktan çıkarma isteminin ise kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Buna göre dava da iki talep mevcut olup, ilki evlatlık ilişkisinin kaldırılması; ikinci talep ise mirasçılıktan çıkarma istemine ilişkindir.

Mahkemenin aile mahkemesi sıfatıyla verdiği evlatlık ilişkisinin kaldırılması talebinin reddine, mirasçılıktan çıkarma talebinin ise kabulüne dair ilk kararı davalı vekilinin temyizi üzerine, (Kapatılan) 18.Hukuk Dairesinin 22.12.2016 tarihli ve 2015/14080-16/13233 sayılı bozma ilamında davalı vekilinin sair temyiz itirazları reddedilerek mirasçılıktan çıkarma sebeplerinin tespiti ve buna bağlı olarak mirasçılıktan çıkarma kararı verilmesi istemine yönelik asliye hukuk mahkemesi olarak davaya bakılıp karar verilmesi gerekirken aile mahkemesi sıfatı ile karar verilmesi doğru görülmemiş bir başka ifade ile evlatlık ilişkisinin kaldırılması

istemi yönünden davaya aile mahkemesi sıfatı ile bakılmasında kanuna aykırı bir yön bulunmamış, ancak mirasçılıktan çıkarma davasına da aile mahkemesi sıfatı ile bakılamayacağı yönünde mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemece, (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 22.12.2016 tarihli ve 2015/14080-16/13233 sayılı bozma ilamına uyup uymama konusunda bir karar verilmeden, eylemli uyma biçiminde işlemler yapılarak yargılamaya devam edilmiş, ancak bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki; evlatlık ilişkisinin kaldırılması istemi yönünden aile mahkemelerinin mirasçılıktan çıkarma istemi yönünden de asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu, her iki talebin aynı mahkemede birlikte görülemeyeceği, mahkemenin aile mahkemesi sıfatı ile verdiği kararda evlatlık ilişkisinin kaldırılması istemi yönünden bozma yapılmadığı yani aile mahkemesi olarak işin esasının incelenmesinin hukuka uygun olduğu saptanmış, ancak mirasçılıktan çıkarma istemi yönünden davaya aile mahkemesi sıfatı ile bakılamayacağı saptanmış mahkeme kararı bu yönü ile bozulmuştur.

Mahkemece bu defa her iki istem yönünden de aile mahkemesi sıfatı olmaksızın işin esası incelenerek karar verilmiştir.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 5133 sayılı Kanun'la değişik 4. maddesi; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere aile hukukundan (TMK'nin mad. 118-395) kaynaklanan bütün davaların Aile Mahkemesinde bakılacağını hükme bağlamış, geçici 1. madde hükmü gereği de aile mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresi içerisinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemesine devredilecektir.

Evlat edinmeye ilişkin hükümler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 305. maddesi ve devamında düzenlenmiş olduğundan, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. maddesine göre, görevli mahkeme, aile mahkemesidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Görevin Belirlenmesi ve Niteliği başlıklı 1. maddesinde mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu belirlendiğinden bu husus mahkemelerce yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde evlatlık ilişkisinin kaldırılmasında aile mahkemesi görevli olduğundan iş bu talep yönünden tefrik kararı ile ayrı bir esasa kaydedilmesi ve bu esas üzerinden Aile Mahkemesi sıfatı ile görülmek üzere görevsizlik kararı verilmesi, mirasçılıktan çıkarma talebinin ise bu dosya üzerinden görülmesi, Aile Mahkemesi sıfatı ile görülecek evlatlık ilişkisinin kaldırılması davasının sonucunun kesinleşmesinin beklenmesi gerekirken her iki talebin esasının incelenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.