Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2020/499 K.2021/4880

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davalılardan Hazine ve T.C. ... vekili ile ihbar olunan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, dava konusu 118 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki muhdesatın vekil edeni tarafından meydana getirildiğini açıklayarak, muhdesatın vekil edeni tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalılar vekilleri ile ihbar olunan DSİ vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kabulüne dair verilen kararın, Dairenin 28.11.2017 tarihli ve 2017/15223 Esas, 2017/15815 Karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile 118 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan, 220.00 m² 1 adet 2 katlı ev, 3,50 m² 1 adet wc, 60,00 m² çardak, 10,00 m² tandır, 4,50 m² kümes, 10,00 m² sundurma, 7,00 m² tek katlı odunluk, 15,00 m² tek katlı ahır, 55,00 m² taş duvar, 40,00 m² yer betonu, 37,00 m² tel çit, 15,00 m² briket duvar, 1 adet demir bahçe kapısı, 1 adet sondaj su kuyusu ile 10-12 yaşlarında 1 adet ceviz, 10-12 yaşlarında 1 adet elma,

10-12 yaşlarında 10 yaşlarında incir, 10-12 yaşlarında 12 adet nar, 10-12 yaşlarında 18 adet asma ve 10-12 yaşlarında 2 adet dut ağacının davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılardan Hazine vekili ve ... vekili ile ihbar olunan DSİ vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava, muhdesatın tespiti isteğine ilişkindir. 1. İhbar olunan DSİ vekilinin temyiz hakkı bulunmadığından temyiz başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir. 2.a) Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilamında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine göre, davalılardan Hazine vekili ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapasımı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. b) 22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerindeki kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir.

Duraksamadan belirtmek gerekir ki; mevcut bir muhdesata sonradan yapılan imalatlar yeni bir muhtesat meydana getirme sayılamayacağı gibi, bu amaçla yapılan giderler de mevcut muhdesata değer kazandıran faydalı ve zorunlu giderlerdendir. Aynı şekilde bütünleyici parça niteliğinde olmayıp her zaman için ana taşınmazdan sökülüp götürülebilen ve taşınmazdan ayrılması mümkün olan eşyalar da teferruat niteliğindedir.

Bu nitelikteki eşyalar yönünden muhdesat aidiyeti davası açılamayacağı, iyileştirici nitelikteki giderlerden paya düşenden fazlasını ancak koşullarının varlığı halinde Borçlar Kanunu'nun 61 ve devam eden maddeleri hükmüne ve sebepsiz zenginleşme kurallarına göre açılacak eda nitelikli bir alacak davası ile istenebileceği kuşkusuzdur. Eda davası açma hakkının bulunduğu hallerde bu davaya öncü olacak bir tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunduğundan söz edilemez.

Hemen belirtmek gerekir ki hukuki yarar dava koşuludur.

Somut olaya gelince; mahallinde yapılan keşif sonucunda, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporlarına göre; aidiyetinin tespiti istenen ve Mahkemece kabulüne karar verilen, 60,00 m² çardak, 10 m2 sundurma, 40 m2 yer betonu, 37 m2 tel çit, bir adet demir bahçe kapısı muhdesat niteliğinde değildir. Hal böyle olunca, tespiti istenen bu kalemler yönünden ret kararı verilmesi gerekirken, yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Ne var ki; bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden temyiz edilen hükmün 1-a. bendinin HUMK'un 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.