Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/11929 K.2023/2844

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kadastro tespitine itiraz davasında verilen direnme kararı hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca İlk Derece Mahkemesinin direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; Hazine davasının kısmen kabul kısmen reddine, bir kısım asli müdahillerin davası bakımından ise Mahkemenin Görevsizliğine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı Asli Müdahiller ... ve arkadaşları vekili tarafından duruşma istemli, davacı Hazine vekili tarafından ise duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.05.2023 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Duruşma için tayin edilen günde davacı Hazine vekili Av.... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 09.05.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.1958 yılında yapılan kadastro sırasında ... Köyünde bulunan 147 parsel ... taşınmaz 1.904.300 metrekare yüzölçümü ve Şubat 1945 tarih 23 numaralı tapu ve vergi kaydına dayalı olarak ... ... ve arkadaşları adına tespit edilmiş, yargılama sırasında taşınmaz 644, 645, 646, 647, 648 parsel ... taşınmazlara ifraz edilmiştir.

2.Davacı Hazine vekili nizalı taşınmazın şubat 1340 tarih 12 numaralı hazine tapusunun içinde kaldığından bahisle yapılan tespite itiraz etmiştir.

3, Davacı ... ve ... dava dilekçesinde; yapılan tespitin kendi tarlalarına taşmış olduğundan bahisle kadastro tespitine itiraz etmişlerdir.

4.Müdahil ... ve ... (... oğlu) vekilleri 19.04.1993 havale tarihli dava dilekçesinde; müvekkillerinin dava konusu ... köyü 147 ... parsele revizyon gören şubat/1945 tarih 23 nolu ve bu kaydın ilk tesisi olan şubat/1322 tarih 39 nolu tapu kaydından hisse satın aldıklarını bu nedenle de müvekkillerin satın almış oldukları hisselerin adlarına tesciline ve Hazinenin itirazlarının reddine karar verilmesini istemiştir.

5.Müdahil ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilleri 25.12.1998 havale tarihli dilekçesinde; davanın kazanılması bakımından müvekkillerinin davacı yanında davaya katılmasında hukuki yararların olduğunu, müvekkillerinin dava konusu 147 parsel ... taşınmazı 10 yıldır Hazineden kiralayarak kullandıklarını bu nedenlerle müvekkillerinin Hazine yanında fer'i müdahale taleplerinin kabulüne ve dava konusu taşınmazın tamamının Hazine adına tapuya tescilini istemişlerdir.

6.Müdahil ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilleri 14/01/1999 havale tarihli dilekçesinde; 147 parselin taraflar arasında ihtilaflı olduğunu, kayıt maliki ... ... varislerinden ...'un hissesini müvekkillerine sattığını bu nedenle müvekkillerin davaya katılmalarına karar verilmesini istemiştir.

6.Müdahil ..., ... ..., ..., ...(... oğlu), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilleri 08.04.2010 havale tarihli dilekçesinde özetle; müvekkillerinin tespit maliklerinden noterde satış vaadi sözleşmesi ile 2002 ve 2005 yıllarında hisse satın aldıklarını bu nedenlerle müvekkillerin davaya katılmalarına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.02.1975 tarihli ve 1960/137 Esas, 1975/5 Karar ... kararıyla; davacılardan ... ve ...'ın itiraz etmemiş sayılmalarına, Hazinenin davasının kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... ve arkadaşı ile davacı Hazine temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 24.04.1977 tarihli ve 1977/3391Esas,1977/4961 Karar ... ilamı ile; "davacı kişilerin temyiz istemlerinin süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden karar verme yetkisinin Tapulama Mahkemesine ait olması nedeni ile bu yönde karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, Hazinenin temyiz itirazları bakımından ise tespite esas alınan ve davalılar tarafından dayanılan tapu kaydının bir sınırının çalılık olması nedeni ile genişletilmeye elverişli olduğu, tapu kaydının miktarı ile geçerli olduğu, davalı taraf vergi kaydına dayanmışsa da vergi kaydının mülkiyet belgesi olmadığı,

taşınmazın kayıt miktarından fazla olan kısmının Hazinenin dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığının Mahkemece saptandığı, Hazinenin tapu kaydının tarihin vergi kaydının tarihinden daha eski olduğu, dolayısı ile Hazine adına tapuda kayıtlı olan taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı yolu ile kazanılmasının mümkün olmadığı, bu sebeple davalının dayandığı tapu kaydının sabit sınırdan başlanarak yüzölçümü ile geçerli kısmının belirlenmesi, parselin geri kalan kısmının ise Hazine adına tesciline karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesi 14.04.1981 tarihli ve 1979/9Esas,1981/9 Karar ... ilamı ile Yargıtay bozma ilamına direnilmesine, 147 parsel ... taşınmazın 1890 dönümlük kısmının davalılar adına tesciline, kayıt ve zilyetlikle iktisap edilecek kısım çıktıktan sonra kalan 14300 metrekare kısmın ifraz edilerek Hazine adına tesciline, diğer davacılar ... ve arkadaşının davadan feragat etmeleri nedeni ile itiraz etmemiş sayılmalarına karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.1984 tarihli ve 1982/7-188Esas,1984/654 Karar ... ilamı ile; "özel daire bozma ilamında belirtildiği şekilde davalı tarafın dayandığı tapu kaydının bir sınırının çalılık okuması nedeni ile miktarı ile geçerli, bir tapu kaydı olduğu, davalı tarafın dayandığı vergi kaydının mülkiyet belgesi olmadığı, taşınmazın kayıt miktarından fazla olan kısmının Hazinenin dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığının Mahkemece saptandığı, Hazinenin dayandığı Şubat 1340 tarihli tapu kaydının hukuken geçerli bir kayıt olup vergi kaydından çok önce oluşturulduğu,

senetsizden alınan ve geçerliliği devam eden ve Hazine tapusundan önce oluşan davalı tarafın dayandığı Şubat 1322 tarihli tapu kaydının miktarı ile geçerli kapsamının sabit sınırlarla ilişiği kesilmemek üzere kapsamının belirlenmesi, geri kalan bölümü üzerinde Hazineye ait tapu kaydının tesis tarihi olan 1940 tarihine kadar geçen süre içerisinde, Arazi Kanunnamasinin 78. Maddesinde öngörülen 10 yıllık tasarruf ve iktisap koşullarının davalı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozma ilamına uyularak verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi yukarıda yazan tarih ve ... kararı ile ; dava konusu taşınmaza ilişkin yapılan keşiflerde alınan beyanlara göre nizalı parselin önceleri ... ağaya ait olduğu, ... ağa öldükten sonra mirasçısı olan ... ağaya kaldığını, ... ağanın ise burayı 1942 yılında davalılara sattığını ve bundan sonra da davalıların kullandığı,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ilamında da belirtildiği üzere Hazine adına olan 1340(1924) yılından 10 yıl önce yani 1330(1914) yılından itibaren davalıların tasarrufunun bulunması sebebi ile tapu miktarına ilaveten 100 dönüm daha davalılar adına, geri kalan bölümünde davacı Hazine adına tescil edilmesi gerektiği, ayrıca Hazine adına tescil edilmesi gereken yerlerde kadastro tespitinden sonra TEK Genel Müdürlüğü adına pilon yeri kamulaştırılması yapıldığından bu kısımlar için Hazine adına tespit hükmü kurmak gerektiği, tapudan hisse satın aldıklarından dolayı müdahil ... ve ...'ın talebi 3402 ...

Kadastro Kanunu'nun 40. maddesine uygun bulunduğu, fakat hisse aldıkları tapu kaydı miktarı ile geçerli olduğundan dolayı dava konusu taşınmazın tamamını kapsamadığı için davalarının kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, Müdahiller ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ...(... oğlu), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... dilekçelerinde dava konusu taşınmazdan kadastro tespit tarihinden sonra hisse satın aldıklarını belirtmişlerse de.

Kadastro Mahkemelerinin, kadastrodan sonra ... hak talepleri yönünden görevli olmadığı, mahkemelerin görevinin kamu düzenine ilişkin olduğundan bu hususun re'sen dikkate alınarak bu talepler hakkında görevsizlik kararı verilmesi gerektiği, Müdahiller ... ve arkadaşlarının taleplerinin ise esasa ilişkin olmadığı, davacı Hazinenin yanında fer'i müdahil olarak yargılamaya katılmayı ve dava konusu taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini talep ettikleri ve talepleri esasa ilişkin olmadığından dolayı da talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerektiği açıklanarak;

1.Davacılar ... ve ...'ın davalarının feragat nedeniyle reddine,

2-Davacı Hazine'nin davasının kısmen kabulüne,

3-Müdahiller ... ve ... (... oğlu)'ın davalarının kısmen kabulüne,

4-Müdahiller ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'nın talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

5-Müdahiller ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ...(... oğlu), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...' un talepleri yönünden Mahkemenin görevsizliğine,

6-Dava konusu olan ... İlçesi, ... Mahallesi 147 parsel(ifrazen eski 644 parsel(yeni 220 ada 3 parsel), eski 645 parsel(yeni 220 ada 4 parsel), eski 646 parsel(yeni 220 ada 5 parsel), eski 647 parsel(yeni 220 ada 6 parsel) ve eski 648 parsel(yeni 220 ada 7 parsel)) ... taşınmazın tespitinin iptaline,

7-Fen Bilirkişisi ... ...'ın 04/12/2015 havale tarihli raporuna ekli haritada 3-A ile gösterilen 155158.00 m2 miktarlı kısmı toplam 160 pay kabul edilerek; ... ve arkadaşları adına paylı olarak tesciline

8- Aynı raporda 3-B ile gösterilen 1748430.38 m2 miktarlı kısmın Hazine adına tapuya tesciline,

9-... İlçesi, ... Mahallesi 147 parsel ... taşınmazdan ifraz gören; eski 645 parsel(yeni 220 ada 4 parsel), eski 646 parsel(yeni 220 ada 5 parsel), eski 647 parsel(yeni 220 ada 6 parsel) ve eski 648 parsel(yeni 220 ada 7 parsel) ... taşınmazlar kamulaştırma yapılarak TEK Genel Müdürlüğü adına tapuya tescil edildiğinden dolayı bu parseller hakkında tescil hükmü kurulamayacağından bu parsellerin mülkiyetinin hazine adına tespitine,

10-Fen Bilirkişisi ... ...'ın 04/12/2015 havale tarihli raporuna ekli haritada irtifak olarak gösterilen 14386.00 m2 lik bölüm yönünden TEK Genel Müdürlüğü lehine tesis edilen irtifak hakkının devamına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili ile asli müdahiller ... ve arkadaşları temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde;dava konusu taşınmazın tamamının hazine tapusunun kapsamında kaldığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin verdiği kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Asli Müdahilller ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; dosyada 6 kez keşif yapılmışsa da; bu keşiflerin tamamının eski tarihli olduğunu, mahkemece yeniden keşif yapılarak karar verilmesi gerektiği halde yapılmadığını, davalıların dayandığı tapu kaydının miktarı ile geçerli kapsamı esas alınarak karar verilirken müvekkillerinden sadece ... ve ... adına karar verildiğini, diğer müvekkillerinin eski tapu kaydına dayanarak yer satın aldıkları halde lehlerine tescil kararı verilmediğini, taşınmazın kalan kısmının Hazineye tesciline karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek hükmün bozulmasını istemiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın davacı Hazine ile davalı tarafın dayandığı tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı, davalıların dayandığı tapu kaydının miktarı ile geçerli kapsamı dışında kalan kısım açısından Arazi Kanunnamesinin 78. Maddesinde belirtilen kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleriArazi Kanunnaması 78. Madde,3402 ... kanun 20. maddesi

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine ve asli Müdahiller ...

Tosun ve arkadaşları vekilin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Hazine ve asli Müdahiller ... Tosun ve arkadaşları vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Yargıtayda yapılan duruşma nedeni ile vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

3402 ... Kanun'un 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,