Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/12410 K.2022/7865

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Kadastro sırasında, çekişmeli Afyonkarahisar İli ...., İlçesi ....,Köyü 101 ada 125 parsel çayır vasfında 822,83 m2 yüzölçümüyle, 114 ada 40 parsel, 114 ada 168 parsel, 121 ada 10 parsel sayılı taşınmazlar tarla vasfında sırasıyla 711,73 m2, 570,88 m2, 734,41 m2, 196 ada 4 parsel sayılı taşınmaz iki katlı kargir ev ve avlusu vasfında 455,69 m2 yüzölçümüyle davalı olarak tespit edilmiştir.

Davacılar ... ve ... dava dilekçelerinde özetle; ırsen intikal ve eklemeli zilyetliğe dayanarak dava dilekçelerinde sınırlarını belirttikleri 6 adet taşınmazın muris İsmail Genç mirasçıları adına miras hisseleri oranında tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili Şuhut Kadastro Mahkemesine ibraz ettiği 22.03.2012 tarihli dilekçesinde özetle; 5. sırada bulunan taşınmaz hakkındaki davadan feragat ettiklerini buranın orman olarak belirlenmesini istediklerini beyan etmiştir. Dava devam ederken çekişmeli taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmesi nedeniyle dava dosyası Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, Afyonkarahisar İli ....,İlçesi ...., Köyü 101 ada 180 nolu parsele ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine, taşınmazın kadastro tespinin iptaliyle orman niteliğiyle maliye hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline, 114 ada 40 ve 168 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davanın kabulüne, söz konusu taşımazların kadastro tespitinin iptali ile tamamı 28 pay kabul edilerek.

7 payının Halil ..., 3 payının Özcan ..., 3 payının ..., 3 payının ..., 3 payının ..., 3 payının ..., 3 payının ..., 3 payının ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 121 ada 10 parsel sayılı taşınmaza ilişkin davanın kabulüne, söz konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile tamamının ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 196 ada 4 ve 101 ada 125 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davanın kabulüne, söz konusu taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile tamamının ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Davalı Hazine vekilinin 101 ada 180 parsel, 114 ada 40 parsel, 114 ada 168 parsel, 196 ada 4 parsel ve 121 ada 10 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları bakımından;

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Davalı Hazine vekilinin 101 ada 125 parsel sayılı taşınmaza ilişkin temyiz itirazları bakımından;

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 16. maddesinde “Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden:

A) Kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol, okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık, namazgah, cami genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar ve bahçeler ve boşluklar ve benzeri hizmet malları) kayıt, belge veya özel kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine göre Hazine, kamu kurum ve kuruluşları, il, belediye köy veya mahalli idare birlikleri tüzelkişiliği, adlarına tespit olunur.

B) Mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi paralı veya parasız kamunun yararlanmasına tahsis edildiği veya kamunun kadimden beri yararlandığı belgelerle veya bilirkişi veya tanık beyanı ile ispat edilen orta malı taşınmaz mallar sınırlandırılır, parsel numarası verilerek yüzölçümü hesaplanır ve bu gibi taşınmaz mallar özel siciline yazılır. Bu sınırlandırma tescil mahiyetinde olmadığı gibi bu suretle belirlenen taşınmaz mallar, özel kanunlarında yazılı hükümler saklı kalmak kaydıyla özel mülkiyete konu teşkil etmezler. Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir.

C) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kayalar, tepeler, dağlar (bunlardan çıkan kaynaklar) gibi, tarıma elverişli olmayan sahipsiz yerler ile deniz, göl, nehir gibi genel sular tescil ve sınırlandırmaya tabi değildir, istisnalar saklıdır.

D) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ormanlar, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, özel kanunları hükümlerine tabidir.”,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 715. maddesinde “Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait mallar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Aksi ispatlanmadıkça, yararı kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynaklar, kimsenin mülkiyetinde değildir ve hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamaz. Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılması özel kanun hükümlerine tâbidir.”,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 999. maddesinde “Özel mülkiyete tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz. Tapuya kayıtlı bir taşınmaz, kayda tâbi olmayan bir taşınmaza dönüşürse, tapu sicilinden çıkarılır.” hükümlerine yer verilmiştir.

Mahkemece lehine zilyetlik koşullarının oluştuğundan bahisle davalı ... adına tesciline karar verilmişse de 01.12.2015 havale tarihli orman mühendisi ve ziraat mühendisi müşterek bilirkişi raporunda çekişmeli 101 ada 125 parselin çayır olarak kullanılmakta iken yağan yağmurlar nedeniyle derenin taşması ve yön değiştirmesi sonucu parselin içerisine orta büyüklükte taşlarla çakıl taşlarının kısmen zemini kaplamış halde bulunduğunun belirtildiği, aynı raporun ekindeki fotoğraflarda da taşınmazın üzerinde çakıl ve büyük kaya parçalarının bulunduğunun görüldüğü,

bu haliyle taşınmazın TMK'nin 715, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16/C ve TMK'nin 999. maddeleri kapsamında kaldığı ve özel mülkiyete elverişli olmadığı gibi bahsedilen kanun maddeleri uyarınca tescil harici bırakılması gereken yerlerden olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece, 101 ada 125 parsel sayılı taşınmaza ilişkin davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tescil harici bırakılmasına karar verilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazın özel mülke dönüşmesini sağlayacak biçimde davalı ... adına tesciline karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.