Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/13726 K.2024/230

Taraflar arasındaki kadastro (genel mahkemeden devreden) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak ve dava dosyasının Kadastro Mahkemesine devredilmesi suretiyle yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı - davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında Konya ili Yunaklı ilçesi Yavaşlı Mahallesi çalışma alanında bulunan temyize konu 101 ada 8, 102 ada 56, 58, 69, 70, 107 ada 5, 7, 59 ve 60 parsel ... muhtelif yüzölçümdeki taşınmazlardan 102 ada 56, 58, 107 ada 5, 7, 59 ve 60 parsel ... taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle, 101 ada 8 parsel ... taşınmaz tapu kaydı nedeni ile Hazine adına tespit edilmiş, 102 ada 69 ve 70 parsel ... taşınmazlar ise kadimden beri köy halkı tarafından mera olarak kullanıldıkları belirtilerek kamu orta malı - mera vasfıyla sınırlandırılmıştır.

2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'ın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kadimden beri umumun yararlanmasına tahsis edilen meraları sürmek sureti ile tarım arazisi haline getirdiği ve hasımsız olarak görülen iki ayrı dava sonucunda da bu yerleri adına tescil ettirdiğini, bilahare de tapu kayıtlarından bir tanesinin ... adına tedavül gördüğünü ileri sürerek 26.12.1952 tarihli ve 327, 328, 329, 330, 331, 332 ve 333 sıra numaralı, yine 05.10.1965 tarihli ve 1 sıra numaralı tapu kayıtlarının iptalini, bu tapu kayıtlarının kapsamında ve kapsamı dışında bulunan Hazine arazisine vaki müdahalenin menini istemiştir.

3. Birleşen dava dosyasında davacı Hazine vekili dava dilekçesinde, Hazine adına kayıtlı 15.12.1964 tarihli ve 7 sıra numaralı 13.750,00 metrekare yüzölçümündeki tapu kaydının kadastro sırasında 101 ada 8 parsel ... taşınmaza 12.595,59 metrekare yüzölçümlü olarak revizyon gördüğünü, ancak tapu kayıt miktarı ile taşınmazın miktarı arasında 1.154,41 metrekare eksiklik söz konusu olduğunu ileri sürerek, eksikliğin giderilerek 101 ada 8 parsel ... taşınmazın 13.750,00 metrekare yüzölçümlü olarak tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

4. Birleşen dava dosyasında davacı ... ve müşterekleri dava dilekçesinde, çekişmeli 102 ada 69 ve 70 parsel ... taşınmazların irsen intikal ve taksim yoluyla kendilerine isabet eden yerler olup, zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek, kadastro tespitlerinin iptali ile adlarına tescilini istemiştir.

5. Birleşen dava dosyasında ... dava dilekçesinde, çekişmeli 107 ada 60 parsel ... taşınmazın eşi ...'tan kaldığını ve zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmayıp, tapu kayıtlarının kanuni şartlara riayet edilerek kazanıldığını, öte yandan taşınmazlarda zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yunak Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.03.2003 tarihli ve 1968/28 Esas, 2003/62 Karar ... kararı ile; "...çekişmeli taşınmazların mera niteliğinde ya da meradan açma olmadıkları gibi bir kısım taşınmazların davalı tarafın dayandığı vergi kayıtlarının kapsamında kaldığı ve dava konusu taşınmazların mera ya da meradan açma yerler olduğunun ispatlanamadığı.." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 09.03.2004 tarihli ve 2004/59 Esas, 2004/1675 Karar ... kararıyla; "...yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, ilk keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerin aynı köyden olup, zeminin toprak yapısı bakımından uzman bilirkişi vasıtası ile inceleme yapılmadığı, ikinci keşifteki mahalli bilirkişi beyanlarının ise yetersiz olduğu, diğer yandan teknik bilirkişi raporunda mera paftasının kapsadığı alan ile çekişmeli taşınmazların yerlerinin aynı kroki üzerinde gösterilmediği açıklanarak mahallinde keşif yapılması,

bu keşif sırasında Toprak Tevzi komisyonunca oluşturulan mera tahsis kararı ile paftası ve diğer belgelerin mahalline uygulanması, dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadıklarının tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmesi, taşınmazın kullanımı hususunda ayrıntılı beyan alınması, teknik bilirkişiye ise keşfi izlemeye ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli krokili rapor düzenlettirilmesi, taşınmazların tahsisli mera kapsamı dışında kaldığı tespit edilse dahi kadim mera olup olmadıkları üzerinde önemle durulması, kadim yararlanma hakkının kime ait olduğunun mahalli bilirkişi ve tanıklardan sorulup saptanılması,

önce ve sonra dinlenen bilirkişi ve tanıkların sözlerinin değerlendirilmesi, dava konusu taşınmazların toprak yapısı ile civardaki mera arazilerinin toprak yapısının ziraat ve jeoloji mühendisi aracılığıyla karşılaştırılması, taşınmazların mera toprağı özelliği gösterip göstermediğinin saptanması, ayrıca dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde kadastro çalışması yapılıp yapılmadığının araştırılması, kadastro tespit çalışması yapılmış ise tutanakların getirtilmesi,

komşu parsel tutanak ve dayanaklarının çekişmeli taşınmazların yönünü ne gösterdiği üzerinde durulması ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi..." gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. Yunak Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.03.2006 tarihli ve 2004/125 Esas, 2006/56 Karar ... karar ile yörede kadastro çalışmasına başlandığı ve çekişmeli taşınmazlar hakkında tutanak tanzim edildiği belirtilerek dava dosyasının Kadastro Mahkemesine devrine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...asıl dava dosyası yönünden yapılan değerlendirmede, çekişmeli 102 ada 56 ve 107 ada 5 ve 59 parsel ... taşınmazların mera tahsis haritasının kapsamı dışında kaldıkları gibi çevrelerinde de eylemli olarak mera arazisi bulunmadığı, komşu köy halkından dinlenen mahalli bilirkişilerin ve davacı Hazine tanığının nizalı taşınmazların öncesinde mera olduğunu duymadıklarını beyan ettikleri, davalı tarafın dayandığı tapu kayıtlarının nizalı taşınmazlara uyduğunun toprak tevzi komisyonu paftası ve mahalli bilirkişi beyanlarıyla sabit olduğu,

çekişmeli 102 ada 56 parsel ... taşınmazın 1937 tarihli ve 66 tahrir numaralı vergi kaydının kapsamında kaldığı gibi, 107 ada 59 parsel ... taşınmazın güneyinde yer alan 107 ada 60 parsel ... taşınmaza uygulanan 1937 tarihli ve 158 tahrir numaralı vergi kaydının nizalı taşınmaz yönünü davalı tarafın miras bırakanı "Ömer" olarak okuduğu, dolayısı ile davacı Hazine'nin 102 ada 56, 107 ada 5 ve 59 parsel ... taşınmazlara yönelik iddiasının sübut bulmadığı,

çekişmeli 102 ada 58 ve 107 ada 7 parsel ... taşınmazlardan 102 ada 58 parsel ... taşınmaza uygulanan 1937 tarihli ve 66 tahrir numaralı vergi kaydının miktarının 5 hektar 70 ar olup, batı hududunun mera okuduğu, vergi kaydının miktar olarak 102 ada 56 ve 57 parsel ... taşınmazlar ile 102 ada 58 parsel ... taşınmazın 2.436,90 metrekare yüzölçümündeki kısmını miktarı ile kapsadığı, kaydın batı hududu mera okuduğundan taşınmazın kayıt miktar fazlasının meradan açıldığının kabulü gerektiği, 107 ada 7 parsel ... taşınmaza uygulanan 1937 tarihli ve 137 tahrir numaralı vergi kaydının miktarının ise 1 hektar olup, hudutlarının mera okuduğu,

dolayısı ile kayıt miktar fazlasının meradan açıldığının kabulü gerektiği, davacı ... ve müştereklerinin davası yönünden yapılan değerlendirmede, Toprak Tevzi Komisyonunun tutanak ve haritaları incelenip, komisyon paftası ile kadastro paftası çakıştırıldığında 102 ada 67, 68, 69, 70 ve 71 parsel ... taşınmazların 137 parsel numarasıyla 03.01.1964 tarihli ve 4 sıra numaralı tapu kaydı ile 1937 tarihli ve 65 tahrir numaralı vergi kaydının karşılığında 111.500,00 metrekare yüzölçümlü olarak Hasan ve ... adlarına belirtildiğinin tespit edildiği,

102 ada 69 ve 70 parsel ... taşınmazların komisyonca belirlenen mera tahsis haritasının ve mera paftasının kapsamı dışında kaldığı, 03.01.1964 tarihli ve 4 sıra numaralı tapu kaydının iptali istemiyle Hazine tarafından açılan davanın reddedildiği ve Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, bu tapu kaydının kadastro çalışmalarında dava dışı 102 ada 71 parsel ... taşınmaza uygulandığı, 1937 tarihli ve 65 tahrir numaralı vergi kaydının ise 5 hektar 70 ar miktarında olup, keşif sırasındaki uygulamaya göre iş bu vergi kaydının 102 ada 69 ve 70 parsel ... taşınmazları kapsamı içerisine aldığının belirlendiği,

dinlenen bilirkişi ve tanıkların da taşınmazların iktisaba elverişli şekilde Ömer, Hasan ve ...'ın zilyetliğinde olduğunu beyan ettikleri ve dolayısı ile bu taşınmazlar yönünden bu kişiler yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği, davacı Hazine'nin 101 ada 8 parsel ... taşınmaza revizyon gören 15.12.1964 tarihli ve 7 sıra nolu tapu kaydının miktarının 13.750,00 metrekare iken 12.595,59 metrekare yüzölçümlü olarak revizyon gördüğü gerekçesi ile açtığı dava yönünden,

icra edilen keşif ve fen bilirkişisi raporu sonucunda aradaki farkın hesaplama yöntem ve hassasiyetinden kaynaklandığı ve kadastro sırasında hesaplanan yüzölçümünün doğru olduğu, davacı ...'ın çekişmeli 107 ada 60 parsel ... taşınmaza yönelik davası yönünden, taşınmazın aktarılan davanın kapsamı dışında kaldığı, komisyon çalışmalarında 287 parsel numarası altında 1937 tarihli ve 158 tahrir numaralı vergi kaydına istinaden ...

Aslan adına belirtildiği, keşif sırasındaki uygulama ve tanık beyanlarına göre de, taşınmazın ... tarafından 1983 yılında ... Aslan'dan satın alındığı, vefatı ile yapılan taksimde taşınmazın ...'a düştüğü, bu kişinin vefatı ile de mirasçılarına kaldığı ve vefatından sonra da mirasçıları tarafından zilyet edildiği..." gerekçesi ile asıl dosyada davacı Hazine'nin davasının kısmen kabulüne,

çekişmeli 102 ada 56 ve 107 ada 5 parsel ... taşınmazlar ile 102 ada 58 parsel ... taşınmazın 25.02.2020 havale tarihli fen bilirkişisi ek raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.436,90 ve 107 ada 7 parsel ... taşınmazın 27.03.2020 havale tarihli fen bilirkişisi ek raporunda (A) harfi ile gösterilen 10.000,00 metrekare yüzölçümündeki bölümünün Akşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 03.03.2020 tarihli ve 2020/200 Esas, 2020/297 Karar ... mirasçılık belgesindeki payları oranında ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline, 107 ada 59 parsel ... taşınmazın Akşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 03.03.2020 tarihli ve 2020/199 Esas,

2020/293 Karar ... mirasçılık belgesindeki payları oranında ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline, 102 ada 58 parsel ... taşınmazın geriye kalan 21.416,84 metrekare yüzölçümündeki bölümü ile 107 ada 7 parsel ... taşınmazın geriye kalan 56.060,42 metrekare yüzölçümündeki bölümünün mera niteliğiyle sınırlandırılarak özel siciline yazılmasına,

davacı Hazine'nin birleşen davasının reddine, çekişmeli 101 ada 8 parsel ... taşınmazın tespit gibi tesciline, davacı ... ve müştereklerinin davasının kabulüne, 102 ada 69 ve 70 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile 1/3 hissesinin Yunak Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 27.10.2008 tarihli ve 2008/349 Esas, 2008/345 Karar ... mirasçılık belgesindeki payları oranında ... mirasçıları, 1/3 hissesinin Yunak Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 22.06.2007 tarihli ve 2007/177 Esas, 2007/192 Karar ... mirasçılık belgesindeki payları oranında ... mirasçıları ve 1/3 hissesinin Yunak Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 09.12.2019 tarihli ve 2019/276 Esas,

2019/300 Karar ... mirasçılık belgesindeki payları oranında muris ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tescillerine, davacı ...'ın davasının kabulüne, çekişmeli 107 ada 60 parsel ... taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı - davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı - davalı Hazine vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmayıp, taşınmazların hukuki ve fiili durumunu bilimsel ve teknik gerekçelerle izah eder nitelikte bulunmadığını, dosya kapsamındaki ve komşu taşınmazlara ilişkin kayıt ve belgelerin yöntemince uygulanmadığını ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazlarda gerçek kişi taraflar yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğine istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 14, 15, 16, 17, 20 ve 46 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı - davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,