Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/14578 K.2022/1238

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın reddine ilişkin hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmekle ... (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 08.06.2021 tarih ve 2020/4319 Esas, 2021/5028 Karar sayılı ilamı ile onanmış olup, davacılar vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... ve arkadaşları, ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 178 parsel sayılı taşınmazın 48.200 metrekare yüzölçümü ve tarla vasfıyla tapuda adlarına kayıtlı bulunduğunu, taşınmazın bir kısmının 22.03.2004 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu sırasında orman sınırları içine alındığını, ancak orman sayılmayan yerlerden olduğunu ileri sürerek, söz konusu bölümün orman sınırları dışına çıkarılması istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiş; hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, ... (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi' nin 08.06.2021 tarih ve 2020/4319 Esas, 2021/5028Karar sayılı ilamıyla hüküm onanmasına karar verilmiş olup, onama ilamına karşı davacılar vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın orman kadastrosu sırasında orman sınırları içine alınan ve dava konusu olan A harfi ile gösterilen 32.620,09 m2'lik kısmının eylemli orman olduğu gibi evveliyatının da orman olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, bilirkişi raporları denetlenmeden, eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur.

Şöyle ki; hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın orman tahdit sınırları içerisine alınan kısmının 1956 tarihli memleket haritasında maki örtüsü ile kaplı orman alanı gözüktüğü belirtildiği halde, rapor ekindeki memleket haritasının incelenmesinde davaya konu kısmın, orman sınırı dışında bırakılan taşınmazlarla aynı nitelikte olduğu, memleket haritasında dava konusu alan üzerinde herhangi bir harita simgesinin bulunmadığı görülmektedir.

Bilirkişi raporunda, memleket haritasının üretildiği hava fotoğrafları da incelenmemiş olduğundan taşınmazın öncesinin orman olup olmadığı konusunda tereddüt te oluşmuştur.

Öte yandan, mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın davaya konu A harfli kısmının eylemli orman niteliğinde olduğu belirlenmiş ise de, hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda taşınmazın Orman İdaresi tarafından ağaçlandırıldığı ve bu ağaçların 25- 26 yaşlarında olduğu bildirilmiştir.

Dava konusu taşınmaz ise, 1955 yılında yapılan arazi kadastrosunda kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davacılar adına tespit edilmiş, Hazine tarafından tespite itiraz edilmesi sonucu dava reddedilerek hükmen tescil edilmiştir.

Bu durumda taşınmazın evveliyatında orman sayılan yerlerden olup olmadığının belirlenmesi önem arzetmekte olup, dava konusu taşınmazın en eski tarihli memleket haritası yanında bu haritanın üretildiği hava fotoğrafındaki niteliğinin de araştırılması, taşınmazın eğiminin ve evveliyatında orman olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, dava konusu taşınmaza ilişkin olarak davacılarla Hazine arasında görülen ...

Kadastro Mahkmesi' nin 1956/493 Esas, 1960/84 Karar sayılı dava dosyasıyla taşınmazın bulunduğu alanı gösteren en eski tarihli hava fotoğrafları ve keşifte uygulanan 1956 ve 1995 tarihli memleket haritalarının üretiminde kullanılan hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilmeli, bundan sonra önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanının katılımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte,

çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanun'lar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 tarihli ve 31/13 E.K..

14.03.1989 tarihli ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 tarihli ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3.3.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi)hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı, klizimetre (eğim ölçer) cihazı ile taşınmazın gerçek eğimi (en düşük, en yüksek ve ortama eğiminin) memleket haritasındaki münhanilerden de yararlanılarak belirlendiği,

yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, hukuken ve bilimsel olarak ve Hukuk Genel Kurulunun 15.11.2000 tarihli ve 2000/20 - 1663/1694 E.K. sayılı kararında açıklandığı gibi eğimi % 12’nin üzerinde olan toprak ve orman muhafaza karakteri taşıyan funda veya makiliklerle örtülü yerlerin orman niteliğinde ve 6831 sayılı Kanun'un 1/J bendi kapsamı dışında olduğu gözetilmeli;

yapılan araştırma sonucu taşınmazın evveliyatı itibari ile orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davacı gerçek kişiler adına tapulu olduğu gözetilmeden ağaçlandırıldığı saptandığı takdirde, tapulu mülkün sonradan ağaçlandırılmasının hukuken sonuç doğurmayacağı ve taşınmazı Devlet ormanı haline dönüştürmeyeceği düşünülerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Temyiz incelemesi sırasında hükmün açıklanan gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerektiği halde, onanmasına karar verilmesi doğru olmadığından, davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin 1086 sayılı HUMK'un 440-442 maddeleri uyarınca kabulüne karar vermek gerekmiştir.