Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/14589 K.2023/2373

Taraflar arasındaki Osmanlı Padişahları olan ... İkinci ... ve sonraki padişahların soylarından gelen evlat olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar ... ve ...'in daha önce kesinleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/243-2006/14 ... kararı ile ... ... ... Vakfı ile eşi ... ... Vakfı'nın vakıf evladı olduklarının tespitine karar verildiğini ileri sürülerek II.... ve sonraki padişahlara ait vakıflarının galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduklarının tespiti istemi ile padişahların soyundan geldiklerinin tespitini istemiştir.

2. Davacılar vekili davasının ıslah etmiş ve 11.06.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacıların dava konusu padişahların soyundan gelen evladı olduklarının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; Davanın konusu müphem ve mütenakıs olduğundan, öncelikle talep konusunun açıkça belirtilmesi gerektiğini, ... İkinci ...’den başlamak sureti ile Osmanlı Devleti dönemi padişahlarının kurmuş olduğu Vakıflar mazbut vakıflardan olduğunu, 2762 ... Vakıflar Kanunu'nun 1 ve 39 uncu maddelerine göre (Yeni 5737 ... Vakıflar Kanunun'un 7 nci maddesine göre) mazbutiyet altına alınan vakıflar bir kül halinde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare ve temsil edilmekte olup, artık tevliyetin evlada tevcihi mümkün olmadığını, bu nedenle vakıf evladı olduğu iddiasıyla dava açan kimsenin vakıf ile kendi arasında bağlantı olduğunu ispatlaması gerektiğini belirterek müphem ve mütenakıs talepler içeren haksız ve mesnedsiz davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dilekçesi ile davacıların ... ... ... Vakfı ve ... ... Vakfı'ndan galleye müstehak vakıf evladı olduklarının tespitinin istendiği, ancak davacılar vekilinin 21.06.2018 tarihli ıslah dilekçesinde; davalarının davacıların davaya konu 26 padişahın soyundan geldiklerinin tespiti olduğunu, galle fazlası taleplerinden vazgeçtiklerinin belirtildiği,

tespit davalının dinlenebilmesi için davacının tespit davasına konu yapılan hukuki ilişkinin tespit esilmesinde hukuki yararın bulunması gerektiği, HMK'nun 106/2 maddesdine göre tespit davası açanın kanunda belirtilen istisna durumlar dışında bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararın bulunması gerektiği, neticeten ıslah dilekçesi ile davacının talebinin davacıların davaya konu 26 padişahın soyundan geldiklerinin tespitine ilişkin bir davaya dönüştüğü ve davacıların salt bu tespiti istemesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararlarının bulunmadığı,

kaldı ki böyle bir yararlarının bulunduğu kabul edilse dahi işbu dava açısından davalı vakıfların herhangi bir pasif husumeti bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacıların daha önce iki ayrı mahkemece verilen ve Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmiş kararlar gereğince soyunun ... ... ... ve öncesindeki 10 padişaha dayanmış olduğu hususunun tespit edildiğini, tarih alanında uzman bir bilirkişi heyetinden rapor alınmadan haksız olarak doğrudan davanın reddedildiği beyan edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; açılan davanın, davacıların Osmanlı Padişahlarının soyundan geldiklerinin tespiti istemine ilişkin olduğu, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 ... Kanun) 106 ncı maddesinde düzenlendiği üzere. "Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.

Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. Tespit davasının konusu ancak hukuki ilişkiler olabilir.

Maddi vakıalar tespit davasının konusu olamaz." düzenlemesi gereği dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararında mahkemenin hukuki değerlendirmesi bakımından, yasaya aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Kanun'un 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların Osmanlı Padişahlarının soyundan geldiklerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 106, 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

59,30 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 120,60 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,