Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/15442 K.2021/10722

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Konya İli Bozkır İlçesinde yapılan kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 1, 103 ada 1, 372 ada 3, 373 ada 1, 373 ada 12, 104 ada 1, 105 ada 1 parsel sayılı muhtelif yüzölçümündeki taşınmazlar, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, orman ve ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmiş; aynı yer 373 ada 9 parsel ise 67 hektar ve 3.711,87 metrekare yözölçümlü olarak yayla vasfıyla sınırlandırılarak tespit görmüştür.

Davacı ..., Hıdırlık Köyü 101 ada 1 parselin 1A, 373 ada 1 parselin 1C, 103 ada 1 parselin 1F, 372 ada 3 parselin 3A, 373 ada 12 parselin 12A, 104 ada 1 ve 105 ada 1 parsellerin ise tamanının yayla olarak tespit gören 373 ada 9 parsel sayılı taşınmazın parçaları olduğunu, ancak kadastro sırasında farklı vasıfla ayrı parseller olarak tespit gördüğünü belirterek, bu parsellerin kadastro tespitlerinin iptali ile yayla olarak tespit gören 373 ada 9 parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle tesciline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Dava konusu 104 ada 1, 105 ada 1, 101 ada 1 parselin 1A bölümü, 103 ada 1 parselin 1F bölümü yönünden; dava konusu bu bölümlerin yöntemince yapılan orman araştırması sonucu orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığından, bu bölümlere ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava konusu 373 ada 1 parselin C bölümü, 373 ada 12 parselin 12A bölümü, 372 ada 3 parselin 3A bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Davacı ..., dava konusu bu bölümlerin yayla vasfında olduğunu ileri sürmüş olup, bu konuda yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 3. maddesinde yapılan tanıma göre; yaylak, çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Somut olayda hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporunda, dava konusu bu bölümlerin mera vasfında olabileceği belirtilmiş olmasına rağmen bu husus yeterince araştırılmadığı gibi, yöntemince yaylak araştırması da yapılmamış ve taşınmazların niteliğine, kullanım durumuna ilişkin somut verilere dayalı bilgi içermeyen tek ziraatçi bilirkişi tarafından hazırlanan ziraat raporu ile yetinilmiştir.

Öte yandan yapılan keşifte sadece taşınmazın bulunduğu köyden mahalli bilirkişi dinlenilmiş olup komşu köylerden mahalli bilirkişi getirtilerek dinlenilmediği gibi, bir arazinin niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, bilirkişi raporunda hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılmadığından bu husus da denetlenememektedir.

Ayrıca dava konusu bölümlerin yer aldığı parseller dava konusu olduğundan bu parsellere ilişkin tutanakların kesinleştirilmek üzere Kadastro Müdürlüğüne gönderilmesi de doğru değildir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, öncelikle çekişmeli taşınmaza ait temin edilebilen en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğünün web sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek,

taşınmazın bulunduğu köyü mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, taşınmaza komşu durumunda bulunan taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanakları olan kayıt ve belgeler celbedilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile üç kişilik ziraat bilirkişisi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif icra edilmeli ve bu keşif sırasında dinlenilecek mahalli bilirkişi ve tanıklardan, Buzyeri yaylasının sınırlarının gösterilmesi istenilerek, dava konusu yapılan bölümlerin Buzyeri yaylası sınırları içerisinde kalıp kalmadığının belirlenmesi, öncesinin mera, yaylak, kışlak olup olmadığı,

taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve dinlenilen tanık ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli rapor ve harita düzenlettirilmeli;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı, taşınmazı komşu parsellerle birlikte ele alan, mera, yaylak ve kışlak ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını, taşınmazın öncesini ve mevcut niteliğini açıklayan, somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından hava fotoğraflannın stereoskop aletiyle incelenmesi suretiyle öncesinin yaylak, kışlak ya da mera vasfında olup olmadığının belirlenmesi taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, belirtir şekilde rapor düzenlenmesi istenilmeli;

bundan sonra, taşınmazın öncesinin mera, yaylak ya da kışlak olduğunun anlaşılması halinde, bu yerler üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça değer taşımayacağı hususu gözönünde bulundurulmak suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu hususlar gözardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.