Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/15844 K.2023/5208

Taraflar arasındaki davadan dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Mahkemece Yargıtay kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asli müdahil/davalı ... vekili, asli müdahil/davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve davalı Savaşş Başaran'ın duruşma isteğinin ise nitelikten reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro Müdürlüğünce 3402 ... Kadastro Kanunu’nun 41. maddesi uyarınca 176 ve 904 parsel ... taşınmazların maliki olan ... vekilinin talebi üzerine yapılan düzeltme işlemi sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve tapu kaydında ... adına kayıtlı olan 100 parsel ...

14.580 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 9.470 metrekare yüzölçümlü olarak belirlenerek tapu kayıtlarında düzeltme yapılmasına karar verilmiş, bilahare uygulama kadastrosu sırasında 10827 ada 119 parsel numarasıyla 13.287,99 metrekare yüzölçümlü olarak; tapu kaydında ... adına kayıtlı olan 176 parsel ...

7.243,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 14.802 metrekare yüzölçümlü olarak belirlenerek tapu kayıtlarında düzeltme yapılmasına karar verilmiş bilahare uygulama kadastrosu sırasında 10827 ada 115 parsel numarasıyla 10.750,38 metrekare yüzölçümlü olarak; tapu kaydında ... adına kayıtlı olan 178 parsel ... 4.325 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın, 21.855 metrekare yüzölçümlü; tapu kaydında ... adına kayıtlı olan 262 parsel ...

6.786 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın 14.802 metrekare yüzölçümlü olarak belirlenerek tapu kayıtlarında düzeltme yapılmasına karar verilmiş bilahare uygulama kadastrosu sırasında 10827 ada 114 parsel numarasıyla ve satış suretiyle kayden ... adına 6.786,91 metrekare yüzölçümlü olarak; tapu kaydında ... adına kayıtlı olan 115 ada 1 parsel ...

32.825 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın 31.175 metrekare yüzölçümlü olarak belirlenerek tapu kayıtlarında düzeltme yapılmasına karar verilmiş bilahare uygulama kadastrosu sırasında 10827 ada 118 parsel numarasıyla ve satış suretiyle kayden ... ve ... adına 33.598,03 metrekare yüzölçümlü olarak; tapu kaydında ... adına kayıtlı olan 115 ada 2 ve 3 parsel ...

5.000 ve 15.001 metrekare yüzölçümündeki taşınmazların 11.140 ve 12.568 metrekare yüzölçümlü olarak belirlenerek tapu kayıtlarında düzeltme yapılmasına karar verilmiş bilahare uygulama kadastrosu sırasında 10827 ada 116 ve 117 parsel numarasıyla ve satış suretiyle kayden ... adına 5.002,37 ve 15.169,10 metrekare yüzölçümlü olarak; tapu kaydına Vadat ... adına kayıtlı olan 853 parsel ... 1.720 metrekare yüzölçümünde; ... adına kayıtlı olan 860 parsel ...

1.520 metrekare yüzölçümünde ve ... adına kayıtlı olan 904 parsel ...

14.30 metrekare yüzölçümünde olarak toplam 4.670 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın 4.880 metrekare yüzölçümlü (ve 860 parsel ... taşınmaz maliki ... adına tescil edilmek üzere) olarak belirlenerek tapu kayıtlarında düzeltme yapılmasına karar verilmiş bilahare uygulama kadastrosu sırasında sırasıyla 10827 ada 102 parsel numarasıyla taksim suretiyle ... adına 1.828,20 metrekare yüzölçümlü, 10827 ada 101 parsel numarasıyla 1.570,05 metrekare yüzölçümlü olarak belirlendikten sonra Sulh Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek davalı olarak tespit edilmiştir

2.Davacı ... dava dilekçesinde; 41 inci madde kapsamında gerçekleştirilen düzeltmenin yasalara aykırı olduğunu belirterek, kaldırılmasını talep etmiştir. 3.Davacı ... dava dilekçesinde; 41 inci madde kapsamında gerçekleştirilen düzeltmenin yasalara aykırı olduğunu belirterek, kaldırılmasını talep etmiştir.

4.Asli Müdahil/Davalı Hazine vekili müdahale dilekçesinde; yapılan düzeltme işlemi ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaklaşık 25.389 metrekarelik yer ile 100 parsel ... taşınmazdan 5.110 metrekarelik yerin diğer parsel maliklerinin taşınmazlarına eklendiğini bildirerek, usul ve yasaya aykırı düzeltme işleminin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ve ... cevap dilekçelerinde; düzeltme işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 25.04.2013 tarihli ve 2011/105 Esas, 2013/625 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazlarda tersimat hatası yapıldığı, Kadastro Müdürlüğünün işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 25.04.2013 tarihli ve 2011/105 Esas, 2013/625 Karar ... kararına karşı süresi içinde asli müdahil/davalı Hazine vekili, davacı ... ve davacı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.(Kapatılan) 16. Hukuk Hukuk Dairesinin 25.02.2014 tarihli ve 2013/11630 Esas, 2014/157 Karar ... kararıyla düzeltme işlemine karşı mahkemenin birleşen 2011/863 Esas ... dava dosyası ile ... tarafından da dava açılıp eldeki dava ile birleştirildiği halde Mahkemece, adı geçen davacının gerekçeli karar başlığında gösterilmediği ve davası hakkında değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Kararlar

1.... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 05.05.2015 tarihli ve 2014/723 Esas, 2015/568 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazlara ilişkin 22-A uygulaması yapıldığı gerekçesiyle Kadastro Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.

2.... Kadastro Mahkemesinin 30.11.2017 tarihli ve 2015/122 Esas, 2017/338 Karar ... kararı ile dava konusu taşınmazların Sulh Hukuk Mahkemesinde davalı olarak görünmeleri sebebiyle uygulama kadastrosuna tabi tutulmadıkları gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

C. İkinci Yargıtay Kararı

(Kapatılan) 20. Hukuk Hukuk Dairesinin 04.06.2018 tarihli ve 2018/2294 Esas, 2018/4305 Karar ... kararıyla dava konusu taşınmaza ilişkin 3402 ... Kanunun 41 inci maddesi uyarınca yapılan düzeltme çalışması bulunduğu gerekçesiyle ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

D. Mahkemesince Yargıtay Kararına Uyularak Verilen Üçüncü Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tesis kadastrosu sırasında yapılan işlemlerle geometrik durumları kesinleşmiş olan dava konusu taşınmazlardan ölçü, sınırlandırma, tersimat ve hesaplamalardan doğan hataların tespit edildiği, buna göre düzeltme işleminin yapılması gerekirken ... Kadastro Müdürlüğünün 15.12.2010 tarih ve 8408 ... kararında usul ve kanuna aykırı olarak düzeltme işleminin yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı asli müdahil/davalı ... vekili, asli müdahil/davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... ve arkadaşları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asli müdahil/davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporlarını düzenleyen kişilerin davalı kurum çalışanları olduğunu, bilirkişi heyetince yapılan incelemenin yerleşik içtihatlara uygun olmadığını ileri sürmüştür.

2.Asli müdahil/davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın niteliği gereği niteliği gereği aleyhlerine vekalet ücreti hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın sabit sınırlara sahip olduğunu, tersimat hatası yapıldığının bilirkişi raporunda kabul edildiği halde bu hususta Mahkemece düzeltme kararı verilmemesinin isabetsiz olduğunu ileri sürmüştür.

4.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya elverişli olmadığını ayrıca yasal hasım olmaları nedeniyle yargılama giderinden sorumlu olmadıklarını ileri sürmüştür.

5.Davalı ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; yerleşik Yargıtay içtihatlarına uygun karar verilmediğini, tersimat hatasının düzeltilmesi sonucunda davacının taşınmazının miktarının azalmadığını, bilirkişi raporlarının hükme elverişli olmadığı ve çelişkili barındırdığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, teknik hatalarının düzeltilmesi işleminin usul ve yasaya uygun yapılıp yapılmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası 3402 ... Kadastro Kanunu (3402 ... Kanun) 41 inci maddesi. 3. Değerlendirme

1.Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 s.lı HMK mad.33). İddianın ileri sürülüş şekli ve kadastro tutanaklarından da anlaşılacağı üzere davanın, genel mahkemede görülen Kadastro Kanunu'nun 41 inci maddesinden kaynaklanan sınır ve yüzölçüme ilişkin bir davanın kadastro mahkemesine aktarılması niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin merci tayinine ilişkin ilamıyla göreve ilişkin yapmış olduğu belirleme kesin ve bağlayıcı ise de; davanın niteliğine ilişkin yaptığı tespit, temyiz mercii olan Özel Daireyi bağlamaz. Öte yandan 6100 ... HMK'nin 125/2. maddesine göre, davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder.

UYAP Takbis sisteminde yapılan denetimde dava konusu 10827 ada 116, 117 ve 118 parsel ... taşınmazların maliklerinin dava konusu taşınmazları dava dışı şahıslara devrettikleri anlaşıldığına göre, Mahkemece HMK'nin 125/2 nci maddesine göre işlem yapılması, davanın yeni kayıt malikine ihbarı ile davayı takip edip etmediği sorularak sonucuna göre karar verilmemesi isabetsizdir.

2.Hal böyle olunca.

Mahkemece yapılması gereken iş, öncelikle ve özellikle az yukarıda belirtilen taşınmazlar başta olmak üzere, tüm dava konusu taşınmazların güncel tapu kayıtlarının dosya arasına alınarak, Mahkemece HMK'nin 125 inci maddesine göre işlem yapılması, davanın yeni kayıt maliklerine ihbarı ile davayı takip edip etmediği sorularak sonucuna göre karar verilmesi, bu arada yeni kayıt maliklerinin davaya devam etmesi halinde davanın yüzölçümü ve sınır düzeltimi istemli davadan aktarılan uygulama kadastrosuna itiraz davası olduğu gözetilerek kadastro tutanaklarının davalı hale getirilerek dosya arasına alınması,

bilahare Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin "Hgm-Geoportal" sayfasına girilmek suretiyle taşınmazların bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı olduğu araştırılıp belirlenmek ve tarihleri açıkça yazılmak suretiyle tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğraflarının Harita Genel Müdürlüğünden getirtilmesi,

temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişilerin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişilerine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Teknik bilirkişilerden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişileri haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

3.Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/III- 2. bendi gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,