Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/16999 K.2023/1950

Taraflar arasındaki Vakıf yöneticilerinin görevden alınması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılardan ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine, davalılar hakkında 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 10 uncu maddesi kapsamında hak yoksunluğuna hükmedilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; davalıların 689 ... Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ... Eğitim, Kültür ve Yardımlaşma Vakfının yöneticileri olduğunu, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ...

Kanun) 101 inci maddesinin son fıkrasında yer alan "Cumhuriyetin Anayasa ile belirlenen niteliklerine ve Anayasanın temel ilkelerine, hukuka, ahlâka, millî birliğe ve millî menfaatlere aykırı veya belli bir ırk ya da cemaat mensuplarını desteklemek amacıyla vakıf kurulamaz" hükmüne aykırı hareket eden davalıların 5737 ...

Vakıflar Kanunu'nun 10 uncu maddesi gereğince görevden alınmalarının gerektiğini, Vakıf her ne kadar Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılmış olsa da diğer vakıfları kötü yönetimden korumak adına eldeki davayı açtıklarını ileri sürerek ... Eğitim, Kültür ve Yardımlaşma Vakfının kapatılma tarihindeki son yöneticileri olan davalıların görevden alınmalarına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Vakfı zarara uğratan herhangi bir eylemi bulunmamakla birlikte 26.05.2016 tarihinde Vakıftaki görevinden istifa ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 29.04.2017 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 689 ... Kanun Hükmünde Kararname ile milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fetö kapsamında kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğünce idare olunan ... Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Vakfının yöneticisi olan davalıların devlet güvenliğine karşı faaliyette bulundukları, Vakfı kanuna uygun olarak yönetmedikleri, 5737 ... Kanun'un 10/c maddesindeki koşulların oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 689 ... Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ... Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Vakfı'nın Yönetim Kurulu üyeleri olan davalıların 5737 ... Kanunun 10/c maddesine göre görevlerinden alınmalarına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalılardan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılardan ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, mahkemece eksik araştırma ve inceleme yapıldığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava tarihinden önce kapatılan vakfın yöneticilerinin görevleri dava tarihi itibari ile sona ermiş olduğundan bu hususta mahkemeden davalıların görevden alınmalarını istemekte davacı yanın hukuki yararının mevcut olmadığı, ancak görevden alınma için ileri sürülen sebeplerin varlığının sabit olması durumunda Vakıflar Kanunu'nun 10/4 üncü maddesi kapsamında yöneticilerin aynı veya başka bir vakfın yönetim ve denetim organında görev alamayacakları yönünde hüküm kurmaya engel olmadığı,

istinaf eden davalı her ne kadar vakıf yönetiminden ayrıldığını savunmuş ise de dosya kapsamından kapatma tarihinde Vakfın yönetim kurulu üyesi olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden kararla davanın 6100 ... Kanun'un 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, 5737 ...

Kanun'un 10/4 üncü maddesi kapsamında 689 ... Kanun Hükmünde Kararnamenin 3/1 inci maddesi uyarınca kapatılmasına karar verilmiş olan ... Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Vakfı'nın Yönetim Kurulu üyeleri olan davalıların. 5737 ... Kanun'un 10/4 üncü maddesi uyarınca başka bir vakfın yöneticisi iseler o görevlerinden de alınmış sayılmalarına ve beş yıl süreyle hiçbir vakfın yönetim ve denetim organında görev alamamalarına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili ile davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın usulden reddine karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalılardan ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek ve davanın usulden reddine karar verildiği halde lehe vekalet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 667 ... Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan Vakfın yöneticilerinin görevden alınmalarının gerekip gerekmediği ve bunun sonucunda hak yoksunluğuna hükmedilip hükmedilmeyeceğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 5737 ... Kanun'un 10 uncu maddesi, Kapatılan ... Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Vakfı resmi senedi hükümleri.

3. Değerlendirme Davanın dayanağı 5737 ... Kanun'un 10 uncu maddesinde sayılan Vakıf yöneticilerinin görevden alınmalarını gerektiren sebeplerin somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğine yönelik bir araştırma yapılmaksızın davanın reddi ile davalılar hakkında hak yoksunluğuna hükmedilmesi doğru olmadığından; Bölge Adliye Mahkemesince sözkonusu madde kapsamında araştırma yapılması, davalıların görevden alınabilmeleri için Kanunda öngörülen sebeplerin varlığının sabit olması durumunda aynı maddenin 4 üncü bendi kapsamında davalılar hakkında hak yoksunluğuna hükmedilmesi, aksi halde davanın tamamen reddine karar verilmesi için Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı ... ile davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,