Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/3678 K.2022/6675

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen 1995/89 Esas sayılı dosyanın reddine, birleşen 1995/90 Esas sayılı dosyanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı- birleşen dosya davacısı ... ve davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Mahkemenin verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, bozma ilamında özetle.

“Kadastro Kanunu'nun 36/1. ve HMK'nin 324. maddesinin ara kararı gereğini yerine getirmekle yükümlü taraf aleyhine uygulanabilmesi için dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra yapılacak oturumda keşif gününün belirlenip keşif için gerekli hakim, katip, mübaşir, taraf tanıkları, yerel bilirkişi adayları, teknik ve uzman bilirkişi ücreti tanık ve bilirkişilere çıkarılacak davetiye masrafları ve araç gideri kalemler halinde saptanıp bu giderin ne kadar süre içerisinde mahkeme veznesine depo edileceği açıkça belirtilip ara kararı gereğini yerine getirmemenin sonuçları hazır olan tarafa ihtar edilmesi,

hazır olmayan ve ara kararı gereğini yerine getirmek zorunda bulunan tarafa ise bu ara kararı bir ihtarnameyle ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi, ayrıca keşif masrafının yatırılacağı son gün ile keşif tarihi arasındaki sürenin bilirkişi adayı ve tanıklara çıkarılacak davetiyeler için de yeterli olması gerektiği açıklanarak, usulüne uygun ara karar kurulması ve davacı tarafa keşif giderlerini yatırması için 3402 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca yeniden yöntemine uygun ve makul bir süre verilmesi, ara kararı gereklerinin yerine getirilmesi halinde mahallinde keşif yapılması,

bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, birleşen 1995/89 Esas sayılı dosyanın reddine, birleşen 1995/90 Esas sayılı dosyanın kabulüne, 132 ada 20 ve 10 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerinin iptaline, 132 ada 20 parsel (eski 111 ada 23 parsel) sayılı taşınmazın ... ve müşterekleri adına, 132 ada 10 parsel (eski 111 ada 5 parsel) sayılı taşınmazın birleşen dosya davacısı ... adına tespiti ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı-birleşen dosya davacısı ... ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli 132 ada 20 parsel (eski 111 ada 23 parsel) sayılı taşınmazın ...'dan geldiği ve davacı ...'in kardeşlerinin hisselerini senetle aldığı kabul edilerek ... mirasçıları adına; çekişmeli 132 ada 10 parsel (eski 111 ada 5 parsel) sayılı taşınmazın ise davalı-birleşen dosya davacısı Seyfullah'a babasından kaldığı ve nizasız fasılasız kullandığı kabul edilerek ... adına tesciline karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ..., çekişmeli taşınmazlardaki kardeşlerinin hisselerini satın aldığını iddia ederek adına tescilini istemiş, bir başka deyişle taşınmazın öncesinin ...'a ait olduğunu iddia etmiş, davalı-birleşen dosya davacısı ... ise taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı ile kendisine adına tescil edilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece mahallinde alınan beyanlarda bir kısım beyanlarda taşınmazların ... ve ...'un müşterek kullanımında olduğu belirtilmekle birlikte diğer bir kısım beyanlarda taşınmazların ayrı ayrı ... ve ...'un kullanımında olduğuna yönelik çelişki oluşturan beyanlarda bulunulmuştur. Mahkemece çelişki giderilmediği gibi esasen taşınmaz üzerindeki zilyetliğe ilişkin beyanların da son derece yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece mahallinde, yaşlı, tarafsız, taşınmazı iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişinin katılımıyla keşif yapılmalı ve bu keşifte her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı beyan alınarak yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazların öncesinde kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi hukuki sebebe dayalı olarak kullanıldığı sorulup, maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki oluşması halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkinin giderilmesine çalışılmalı; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılarak açıklanmalı;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve bilirkişi beyanlarını denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek önceki yargılama aşamalarında oluşmuş usuli kazanılmış haklar da gözetilerek bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.