Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/3718 K.2022/8532

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın bir kısmının kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasında kaldığını ileri sürerek, bu bölümün tapu kaydının iptali istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin usule ilişin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında, ...., İlçesi, ...

Mahallesi çalışma alanında bulunan 174 ada 2, 174 ada 2/C-5-15, 174 ada 2/C-5-14, 174 ada 2/A-1-5, 174 ada 2/C-1-2, 174 ada 2/C-1-1, 174 ada 2/B-5-18, 174 ada 2/B-5-17, 174 ada 2/C-1-3, 174 ada 2/C-2-4, 174 ada 2/C-2-6, 174 ada 2/C-2-5, 174 ada 2/C-3-7, 174 ada 2/C-3-8, 174 ada 2/C-3-9, 174 ada 2/C-4-10, 174 ada 2/C-4-11, 174 ada 2/C-4-12, 174 ada 2/C-5-13, 174 ada 2/B-3-11, 174 ada 2/B-3-12, 174 ada 2/B-2-8, 174 ada 2/B-3-10, 174 ada 2/B-2-9, 174 ada 2/B-2-7, 174 ada 2/B-1-4, 174 ada 2/B-1-5, 174 ada 2/B-1-6, 174 ada 2/B-zemin 3, 174 ada 2/B-zemin 2, 174 ada 2/B-zemin 1, 174 ada 2/A-5-18, 174 ada 2/A-5-17, 174 ada 2/A-5-16,

174 ada 2/A-4-15, 174 ada 2/A-4-14, 174 ada 2/A-4-13, 174 ada 2/A-3-12, 174 ada 2/A-3-11, 174 ada 2/A-3-10, 174 ada 2/A-2-9, 174 ada 2/A-2-8, 174 ada 2/A-1-6, 174 ada 2/A-2-7, 174 ada 2/A-Zemin 3, 174 ada 2/A-Zemin 2, 174 ada A-1-4, 174 ada 2/A-Zemin 1, 174 ada 2/B-4-14, 174 ada 2/B-4-15, 174 ada 2/B-4-13, 174 ada 2/B-5-16 parsel sayılı metrekareleri tutanaklarında yazılı taşınmazlar tapu kaydı ve kat mülkiyeti nedeniyle ayrı ayrı ... ve müşterekleri adına tespit edilmiş olup davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 174 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağının iptali ile, bilirkişiler ...ve ...tarafından hazırlanan 11/12/2015 tarihli rapora ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 21,34 metrekarelik kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı anlaşılmakla tespit dışı bırakılmasına,

kalan 3.008,66 metrekare yüzölçümlü alanın tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline, -174 ada 2/A-Zemin 1 parsel sayılı taşınmazın ... ve ... adına, 174 ada 2/A-Zemin 2 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-Zemin 3 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-1-4 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-1-5 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-1-6 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-2-7 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-2-8 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-2-9 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-3-10 parsel sayılı taşınmazın ... ..., 174 ada 2/A-3-11 parsel sayılı taşınmazın ...,

174 ada 2/A-3-12 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-4-13 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-4-14 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-4-15 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-5-16 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-5-17 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/A-5-18 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-Zemin 1 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-Zemin 2 parsel sayılı taşınmazın ... ve ..., 174 ada 2/B-Zemin 3 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-1-4 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-1-5 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-1-6 parsel sayılı taşınmazın ... ...,

174 ada 2/B-2-7 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-2-8 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-2-9 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-3-10 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-3-11 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-3-12 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-4-13 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-4-14 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-4-15 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-5-16 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-5-17 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/B-5-18 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-1-1 parsel sayılı taşınmazın ...,

174 ada 2/C-1-2 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-1-3 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-2-4 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-2-5 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-2-6 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-3-7 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-3-8 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-3-9 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-4-10 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-4-11 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-4-12 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-5-13 parsel sayılı taşınmazın ..., 174 ada 2/C-5-14 parsel sayılı taşınmazın ...,

174 ada 2/C-5-15 parsel sayılı taşınmazın ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece fen bilirkişi raporunda "C" harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün kıyı kenar çizgisi içerisinde, bu bölüm dışında kalan taşınmaz bölümlerinin kadastro tutanaklarına dayanak tapu kayıt kapsamında kaldığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; tespite esas tapu kaydının kapsamı kesin olarak belirlenmemiş, idarece kadastro tespitinden sonra yapılan kıyı kenar çizgisine değer verilmiş, yöntemince kıyı kenar çizgisi belirlenmemiş, dava konusu taşınmazın tespitine esas tapu kaydının tesisinden itibaren iktisap sebebini de gösterecek şekilde tüm tedavülleri ile varsa haritası getirtilmemiş, bu tapu kaydının başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği sorulmamış, çekişmeli taşınmazı kenardan çevreleyen komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilmediği için tapu uygulamasında bu kayıtlardan yararlanılmamış,

tapu kaydının mevki ve hudutları hususunda yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarının soyut beyanları ile yetinilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, tutanaklara dayanak tapu kaydı tesisinden itibaren tüm dayanakları ve varsa haritası ile birlikte dosya arasına getirtilmeli, dosya ikmal edildikten sonra 13.03.1972 tarihli ve 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklanan kıyı şeridinin nasıl tespit edileceğine dair kural ve yöntemler ile 17.04.1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 4. maddesindeki tanımlar ve 9. maddesi hükmü uyarınca bu işlerde uzman olan üç jeolog veya jeomorfoloji mühendisi,

iki uzman ziraat mühendisi ve harita mühendisinden oluşturulacak beş kişilik uzman bilirkişi kurulu huzuruyla keşif icra edilerek taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalıp kalmadığı usulünce tespit edilmeli; öte yandan dayanak tapu kayıt uygulaması yapılmalı, tutanağa dayanak tapu kaydının varsa haritası yöntemince uygulanıp, kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli;

tapu kaydının haritasının olmaması yahut uygulama kabiliyetinin bulunmaması halinde, kaydın sınırlarına itibar edilmeli, bu amaçla dayanak tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup, kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanakları varsa dayanakları kayıt ve belgeler de getirtilerek dava konusu yeri ne şekilde sınır gösterdiği üzerinde durulmalı;

taşınmazın tümünün yada bir bölümünün tapu kaydının kapsamında ve az yukarıda vurgulanan tarih ve sayısı belirtilen İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca taşınmazın tümü ya da bir bölümünün “Karadeniz” etki alanında kalmadığı ya da kumluk niteliğinde bulunmadığı saptandığı takdirde, tapu kaydının kuzey sınırı “deniz” okuduğuna göre bu sınır itibariyle gayrisabit sınırlı olduğu kabul edilerek miktar fazlası bölüm yönünden yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı ve bu doğrultuda;

taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgi alınmalı; uzman bilirkişilerden keşfi izlemeye, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, taşınmazın farklı nitelikteki bölümleri ve komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde, toprak yapısını, eğimini, bitki desenini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetlik var ise zilyetliğin şeklini ve süresini bildiren, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı ve bu raporda miktar fazlası taşınmaz bölümünün kumluk olup olmadığının,

zilyetlik yoluyla edinilebilecek yerlerden olup olmadığının belirlenmesi istenilmeli ve bundan sonra toprak doldurmak suretiyle kumluk taşlık ve alanların tarım alanına dönüştürülmesinin 3402 sayılı Kanun'un 17. maddesi anlamında imar-ihya sayılmayacağı da göz önünde bulundurulmak suretiyle toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre de; hukuken malik hanesi açık olan çekişmeli 174 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmesi dahi hatalı olup hükmün bozulması gerekmiştir.