Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/4490 K.2024/4540

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, Sivas ili Suşehri ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 161 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 ve 14 parsel sayılı sırasıyla 4.804,84 , 339,58 , 2.556,94 , 480,09 , 3.136,28 , 3.267,84 , 695,68 , 3.325,40 , 2.247,25 , 2.490,87 , 7.945,39 , 5.368,51 , 5.020,76 ve 5.149,24 metrekare yüzölçümlü taşınmazlar ile 162 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 parsel sayılı sırasıyla 3.401,60 , 2.018,71 , 1.323,18 , 2.596,16 , 3.105,84 , 2.295,96 , 1.297,66 , 1.717,38 ve 368,26 metrekare yüzölçümlü taşınmazlar, tarla vasfı ile, irsen intikal, taksim, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adına tespit edilmiştir.

Davacı ... İdaresi temsilcisi dava dilekçesinde, çekişmeli taşınmazların bulunduğu ... Köyünde yapılarak kısmi ilana çıkarılan orman kadastrosu çalışmasında 102 ada 1 parsel olarak orman vasfı ile tespit edilen orman parselinin sınırına bitişik, ekli krokide gösterilen dava konusu taşınmazların 1965 tarihli memleket haritasında orman olarak gösterildiğini, orman sayılan yerlerden olduğundan zilyetlikle iktisabı mümkün olamayacağı gibi özel mülkiyete de konu olmayacağını ileri sürerek orman sınırları dışında bırakılan çekişmeli taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile orman vasfı ile Hazine adına kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda, "alınan bilirkişi raporları uyarınca davalı taşınmazların çevresinde yer alan Orman vasfındaki alanlarla bir orman bütünlüğü oluşturmadığı, eğiminin az olup toprak muhafaza karakteri taşımadığı ve davalı taşınmazların eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarında beyaz renkli açıklık alan içerisinde kaldığı ve böylece davalı taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğu,

mahallinde yapılan keşifte dinlenilen mahalli bilirkişiler ve tespit bilirkişisinin davalı taşınmazların kadastro tutanaklarının edinme sebebi sütununda yazılı kişlere ait olduğu ve onlar yahut mirasçıları tarafından nizasız, fasılasız, malik sıfatıyla uzun zamandır kullanıldığını beyan ettikleri" gerekçesiyle davanın reddine, çekişmeli taşınmazların tespit malikleri ya da mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ...

İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 19.06.2007 - 18.07.2007 tarihleri arasında ilân edilen orman kadastrosu, 3402 sayılı Kanun'un 5304 sayılı Kanun ile değişik 4 üncü maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli taşınmazlar orman sınırları dışında bırakılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir. Şöyle ki; sınırında orman parseli bulunan dava konusu taşınmazların öncesi itibariyle orman sayılan yerlerden olup olmadığının, diğer bir deyişle zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığının belirlenmesi açısından orman vasfında olup olmadığı hususu yöntemince incelenmemiştir.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince doğru sonuca ulaşılabilmesi için, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan,

aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi)hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (... veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli;

stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

İlk Derece Mahkemesince bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulmasını gerektirmiştir.