Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/4502 K.2022/8669

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Uygulama kadastrosu sırasında, ....., İlçesi ...Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı Hazine adına kayıtlı eski 487 parsel sayılı 49.842,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 120 ada 3 parsel numarasıyla ve 47.967,71 metrekare yüzölçümlü olarak, tapuda davalılar adına kayıtlı bulunan eski 321 parsel sayılı 55.158,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise 120 ada 2 parsel numarasıyla ve 57.493,41 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili, uygulama kadastrosu sırasında 120 ada 3 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün eksildiğini ve bu eksikliğin davalılara ait aynı ada 2 parsel sayılı ait taşınmazdan kaynaklandığını ileri sürerek dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacı Hazinenin davasının reddine; 120 ada 2 (eski 321) ve 120 ada 3 (eski 487) parsel sayılı taşınmazların 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi kapsamında yapılan yenileme çalışması tespiti gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli;

keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı; teknik bilirkişiden, denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı gözönünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda. Mahkemece, teknik bilirkişiden alınan rapora değer verilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki, dosya arasına gelen bilgi ve belgelere göre taraflara ait dava konusu taşınmazların 321 sayılı kadastro parselinin hükmen ifrazından oluştuğu anlaşılmaktadır. Buna rağmen.

321 parsel sayılı taşınmaza ait tesis kadastro paftası; bu paftada değişiklik yapan hükmen ifraz haritası ve varsa bu haritaların eki olan belgeler dikkate alınmamış ve tesis kadastro paftası ile bu paftada değişiklik yapan ifraz krokileri bilirkişi raporunda tartışılıp değerlendirilmemiş ve bu haritalar ölçekleri eşitlenerek çakıştırılmamış; raporda sadece, davaya konu taşınmazlar kroki üzerinde gösterilmekle yetinilmiş olup rapor bu haliyle uyuşmazlığı çözmeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, Mahkemece öncelikle, belirtilen eksik belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmalı, bundan sonra önceki bilirkişiler dışında seçilecek harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde, inceleme ve araştırma yapılmalı; teknik bilirkişilerden; tesis paftası, bu paftada değişiklik yapan ifraz krokileri ve uygulama kadastrosu paftasının ölçekleri eşitlenerek;

bu haritalarda gösterilen sınırların tümünün aynı kroki üzerinde farklı renklerle, ayrı ayrı gösterilmesi hususu da özellikle istenerek yukarıda açıklanan ilkelere uygun ve denetime elverişli bir rapor alınmalı, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.