Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/4739 K.2023/2053

Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili, davalı ... İdaresi vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 21.2.2006 tarihli dava dilekçesi ile, sınırlarını bildirdiği 17.000 m2 taşınmazı müvekkilinin nizasız fasılasız malik sıfatı ile kanunun öngördüğü zamanaşımı süresince kullandığını belirterek, tapusuz taşınmazın müvekkili adına tapuya tescilini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davacılar yararına zilyetlikte kazanma koşullarının oluşmadığını ileri sürerek davanın reddi ile taşınmazların Hazine adına tescilini istemiştir.

2. Davalı ... idaresi cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek davanın reddi ile taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına tescilini istemiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, taşınmazın bulunduğu yerin ... Belediye Başkanlığının yetki ve sorumluluk alanında olduğunu, bu nedenle müvekkili kuruma husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

4.Davalı ... vekili duruşmada alınan beyanında, davanın reddine savunmuştur.

5. Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2008 tarihli ve 2006/43 Esas, 2008/72 Karar ... kararı ile; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı ... İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20 inci Hukuk Dairesinin 26.09.2013 tarihli ve 2013/4056 Esas, 2013/8464 Karar ... kararıyla.

"İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma ve incelemenin hükme yeterli olmadığı, dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede daha önce orman tahdidi yapılıp yapılmadığının araştırılmadığı, fen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın (C) harfi ile gösterilen kısmının 365 nolu parsel içinde kaldığı bildirilmiş olmasına karşın, 365 parsel sayılıtaşınmazın kadastro tutanağı ve tapu kaydının dosya içerisine alınmadığı, ayrıca orman bilirkişi raporunda taşınmazın memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki konumu bildirilmiş ve ekte gösterildiği yazılmış olmasına karşın rapor ekinde bahsedilen haritalar bulunmadığı açıklanarak,

usulüne uygun şekilde orman araştırması yapılması, taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunun tespit edilmesi halinde davacı kişi yararına 3402 ... Kanun'un 14 ve 17 nci maddeleri ve zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi" gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporları uyarınca dava konusu taşınmaz kısımlarının orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesi ile, davanın kabulü ile fen bilirkişi tarafından tanzim edilen rapor eki krokide A harfi ile gösterilen toplam 7.083,72 m²'lik taşınmaz ile B harfi ile gösterilen toplam 8.192,26 m²'lik taşınmazın taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı Hazine vekili, davalı ... İdaresi vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile usul ve kanuna aykırı olarak karar verildiğini öne sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uygun araştırma yapılmadan, eksik bilirkişi raporu ile karar verildiğini öne sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile usul ve kanuna aykırı olarak karar verildiğini öne sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

4. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı olarak karar verildiğini öne sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

5.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile usul ve kanuna aykırı olarak karar verildiğini öne sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 4721 ... Türk Medenî Kanunu'nun 713 üncü maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, taşınmazların orman olup olmadığı, davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 ... Türk Medeni Kanunu' nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesi ve 3402 ... Kadastro Kanunu' nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Hemen belirtmek gerekir ki, bozmaya uyulmakla tarafların leh ve aleyhine usuli kazanılmış hak doğar. Ayrıca, mahkemece bozma kapsamı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak hüküm kurma yükümlülüğü ortaya çıkar. İlk Derece Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki, her ne kadar orman mühendisi bilirkişi tarafından 1953 ve 1968 tarihli hava fotoğrafları ile 1956 ve 1976 tarihli memleket haritaları incelenmiş ise de, orjinal renkte olmadığından rapor denetlenememiş, çekişmeli taşınmazlara komşu gerçek kişiler tarafından kullanılan taşınmazlar olduğu belirlenmesine rağmen, söz konusu alana ve çevresine başkaca kişiler tarafından tescil davaları açılıp açılmadığı araştırılmamış, komşu parsellere (aynı yer 102 ada 3, 103 ada 9,10,12 ve 84 parsel ... taşınmazlar ile komşu ...

Köyü 101 ada 7-8 parsel ... taşınmazlar) ilişkin kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri getirtilmemiş, tüm bunlardan ayrı olarak çekişmeli taşınmazların bulunduğu alanda DSİ'ye ait drenaj kanalı bulunduğu belirtilmesine rağmen, bu alana ilişkin kamulaştırma işlemi yapılıp yapılmadığının araştırılmamıştır.

Bu durumda doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemece, yöreye ait en eski tarihli dahil memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile dava tarihinden 15-20 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının tamamı, varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri, (komşu ...

Köyü 101 ada 7 ve 8 parsellere ilişkin tedavüllü tapu kayıtları, uygulama kadastro tutanakları, kroki vs. de dahil olmak üzere), DSİ Genel Müdürlüğüne ait kamulaştırma planı ve kamulaştırma davasına ilişkin olduğu beyan edilen ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/43 Esas ... dosyası ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi, aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 ...

Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyedlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazların 6831 ...

Kanun'un 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; temyize konu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı;

yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişiden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, üzerinde dikili ağaç olup olmadığı, varsa cinsi, aşı yaşları, miktarı, kapalılık oluşturup oluşturmadığı, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, dava konusu taşınmazların kamulaştırma planı ve kamulaştırma davası kapmasında kalıp kalmadığı,

hususunu da içerir, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 ...

Kanun'un 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 ...

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve ... olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, yakın komşu parseller hakkında açılan dosya (UYAP kayıtlarına göre İsmet ... ve ... ... tarafından açıldığı tespit edilen ve aynı gün temyiz incelemesi yapılan ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/41 Esas ... dosyası) ve komşu taşınmazlara ilişkin tespit edilecek başkaca dava dosyaları yapılan keşif ve yargılama esnasında nazara alınarak, ulaşılacak sonuca göre usuli kazanılmış haklara riayet edilerek bir hüküm kurulmalıdır.

İlk Derece Mahkemesince, belirtilen hususlar gözardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre de, davacı vekilinin 30.11.2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu edilen taşınmazların fen bilirkişi raporunda A-B-C ve D harfleri ile gösterilen kısımlar olduğunu beyan etmesine rağmen, C ve D harfleri ile gösterilen kısımlar yönünden olumlu olumsuz karar verilmemesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2. Bozma neden ve şekline göre davalı ... İdaresinin yargılama giderlerine yönelik sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden ... ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ayrı ayrı iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,