Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/4749 K.2021/10897

Taraflar arasında Niğde Kadastro Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davacı Hazine vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olup, bu kez davacı Hazine vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili, ... İli ... İlçesinde yapılan uygulama kadastrosu sırasında, ... Köyü çalışma alanında ve tapuda müvekkili olan davacı Hazine adına kayıtlı bulunan eski 2126 yeni 154 ada 295 parsel sayılı taşınmazın yüz ölçümünün haksız olarak eksiltildiğini, bu eksikliğin davalılara ait eski 2127 yeni 154 ada 294, eski 2125 yeni 154 ada 296 ve eski 2135 yeni 154 ada 291 parsel sayılı taşınmazlardan kaynaklandığını ileri sürerek, davalıların parselinde meydana gelen artışın iptal edilip, davacı Hazineye ait parsele eklenmek suretiyle taşınmazın önceki yüzölçümü gibi tapuya tescil edilmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

Davalılardan ..., uygulama kadastro sırasında Kadastro Müdürlüğünce bir hata yapılmış ise düzeltilmesi gerektiğini ve davayı kabul ettiğin beyan etmiş, diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine, Niğde İli Merkez İlçesi Uluağaç Köyü Kızılören mevki 154 ada 291, 154 ada 294, 154 ada 295, 154 ada 296 parsel sayılı taşınmazların uygulama tutanakları doğrultusunda tespit gibi tescillerine karar verilmiş, hükme karşı davacı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacı Hazinenin istinaf talebi reddedilmiş ve iş bu karar, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 22/a maddesi gereğince yapılan uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup, tüm dosya içeriği ve toplanan delillerden; uygulama kadastrosu sırasında, tapuda davacı Hazine adına kayıtlı bulunan eski 2126 parsel sayılı 20.500,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın, yeni 154 ada 295 sayılı parsel altında ve

19.626,90 metrekare yüzölçümlü olarak; tapuda davalılar adına kayıtlı bulunan eski 2135 parsel sayılı 18.200,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın, yeni 154 ada 291 sayılı parsel altında ve 20.670,37 metrekare yüzölçümlü olarak, eski 2127 parsel sayılı 10.000.00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın yeni 154 ada 294 parsel altında ve 10.504,15 metrekare yüzölçümlü olarak, eski 2125 parsel sayılı 15.950,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın ise yeni 154 ada 296 parsel altında ve 18.501,13 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta;

bundan sonra yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır.

Bu nedenle Mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

Yenileme kadastrosunun amacı, tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim (tersimat) ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermektir. Yenileme kadastrosuna itiraz davaları, kadastro faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yöneliktir.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosu ile yenileme kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları ve ortofoto haritaları, varsa bu haritalarda değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, yine varsa yenileme kadastrosu sırasında yararlanılan diğer haritalar, dava konusu taşınmazlara ilişkin olarak tesis ve yenileme kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgeler getirtilmelidir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve harita ya da jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalı; keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat mühendisi bilirkişi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı,sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak yenileme kadastrosunu denetlemesi istenmeli; teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı,

sırasıyla tersimat, hesap, ölçü hatası veya sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, yenileme kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, yenileme kadastrosunda hata yapılmış

ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "yenileme tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bu raporun eki olacak haritalarda, birincisi hava fotoğrafı üzerinde, ikincisi ise ortofoto (bulunmadığı takdirde uydu fotoğrafı) üzerinde tesis kadastrosu paftası ile yenileme kadastrosu paftası çakıştırılmış bulunmalı, ayrıca her biri yönünden çakıştırmalardan bir tanesinin ada bazında, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve yakın komşularını gösterir şekilde olmalıdır.

Teknik bilirkişi haritasında, yenileme kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken, yenileme kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının yenileme kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda.

Mahkemece, harita mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporu itibariyle, davacı Hazineye ait parselin yenileme çalışmaları sonucunda hesaplanan yüzölçümü ile tapu yüzölçümü arasındaki farklılığın, ilk tesis kadastrosu çalışmaları sırasında dava konusu parsellere uygulanan toprak tevzi komisyon paftasının, zeminde mevcut Üç Kapılı yolunun sabit olmasına rağmen kuzey-güney ve doğu-batı yönünde sistematik bir kaydırma yapılarak hatalı uygulanması sonucu sınırlandırma hatasına sebebiyet verildiği,

bununda tersimat ve hesap hatasına yol açtığı, uygulama kadastrosu sırasında zeminde mevcut ve davacı Hazineye ait 154 ada 295 sayılı parselin batı sınırındaki yolun ve diğer yöndeki sınırların doğru alınarak değerlendirildiği ve hatanın giderildiği gerekçeleriyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, ayrıntıları yukarıda açıklandığı gibi bir araştırma yapılmadığından, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları ile yukarıda belirtilen eksik belgeler getirtilerek dosya arasına alınmalı, bundan sonra harita mühendisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.