Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/5803 K.2024/1167

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Borçka Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla asıl dava ile birleşen davaların kabulüne karar verilmiş olup, Mahkeme hükmüne karşı davalı ... vekili ve davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm tesisine şeklinde karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı EPDK ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sonucunda, Artvin ili Borçka ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 206 ada 3 parsel sayılı 6.073.79 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve hibeye dayanılarak belgesizden davalı Leyle Navdar adına; 206 ada 4 parsel sayılı 5.772,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise kazandırıcı zamanışımı zilyetliğine dayanılarak belgesizden davalı ... adına tespit ve tescil edilmişlerdir.

Davacı ... İdaresi vekili asıl ve birleşen dava dosyalarına sunduğu dava dilekçelerinde özetle; Artvin ili Borçka ilçesi ... Köyü 206 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışmaları sonucunda davalılar adına tespit ve tescil edildiklerini, 292 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının ayrı ayrı iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"206 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazın tamamının uzun yıllardır orman vasfında olup tarımsal faaliyette kullanılmadığı ancak kadastro çalışmaları sırasında davalılar adına tapuya tescil edildiği, bu hususun teknik bilirkişi raporları ve taşınmazın fiili durumuyla desteklendiği, bu sebeple orman vasfında olan taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacağı" gerekçesi ile asıl dava ile birleşen davaların kabulüne, dava konusu 206 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş;

hükmün davalı ... vekili ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince.

"Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde ve değerlendirilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamasına, kamu düzenine aykırı bir hususun tespit edilememiş olmasına, orman, ziraat ve harita mühendisi bilirkişiler tarafından yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafları, memleket haritaları ve amenajman planı üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda çekişmeli taşınmazların orman vasfında olduklarının belirtilmiş bulunmasına, dosyada mevcut deliller itibariyle bu aşamadan sonra dinlenecek tanık ve yerel bilirkişi beyanlarının davanın esasına bir etkisinin olmamasına,

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 36/A maddesi uyarınca davalılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyecek olmasına ve tüm dosya kapsamına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan, davalı Leyle Navdar vekilinin ise tüm istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Yerel Mahkemece dava konusu taşınmazların tapu kayıtları üzerindeki ayni hak, şerh ve beyanların kaldırılması talebinin reddine karar verilmiş ise de, Yargıtay 16. Hukuk Dairesi'nin 2020/8672 E.-2020/5526 K. sayılı ve Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2016/6952 E-2018/771 K. sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere, ormanların korunmasına ilişkin Anayasanın 169 ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17. maddeleri ile bu maddelerde yasaklanan eylemlerin yapılmasını cezai müeyyideye bağlayan 6831 sayılı Kanun'un 93 üncü maddeleri karşısında orman parselleri üzerinde herhangi bir ayni hak, şerh veya beyan konulamayacağından,

çekişmeli taşınmazların orman olarak tesciline karar verilmesiyle birlikte tapu kayıtları üzerindeki ayni hak, şerh ve beyanların da kaldırılması gerektiği, ne var ki, somut olayda, davaya konu taşınmazların tapu kayıtları üzerindeki kamulaştırma şerhleri yargılama sırasında davalı ...'nun talebi üzerine Borçka Tapu Müdürlüğünce kaldırıldığı, dolayısıyla da davacı idarenin bu husustaki talebinin konusuz kaldığı,

hal böyle olunca, davacı vekilinin davaya konu kamulaştırma şerhlerine yönelik talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken mahkemece herhangi bir gerekçe gösterilmeden usul ve yasaya aykırı şekilde talebin reddine karar verilmesi isabetsiz ise de, bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı ...

Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırılan hükmün yerine geçmek üzere istinaf edenin sıfatı, aleyhe bozma yasağı ve usuli müktesep haklar da gözetilerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm tesis edilmesine" karar verilmiş. Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı EPDK ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

1. Bölge Adliye Mahkemesince, temyize konu 206 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların orman vasfıyla Hazine adına tesciline, taşınmazlar üzerindeki kamu haczi şerhinin kaldırılmasına karar verilmiş edilmiş ise de, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olduğundan söz edilemez.

Şöyle ki; bilirkişi heyet raporunun 4. Sayfasının 4. Paragrafında, ek-3 ün 1971 tarihli memleket haritası olduğu belirtilmesine rağmen, bir alt paragrafta 1993 tarihli memleket haritası da ek-3, dosya eklerinde yapılan incelemede ek-3 ün 1971 tarihli memleket haritası ek-4 ün ise 1993 tarihli memleket haritası olduğu anlaşılmıştır.

Yine, söz konusu bilirkişi heyet raporunda, orman kadastro haritası uygulanmamış ve buna ilişkin değerlendirme yapılmamış ve ayrıca dava konusu taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanak örnekleri ve güncel tapu kayıtları dosyaya celp edilmeden, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmiştir.

Ayrıca anılan heyet raporunda taşınmazların eğiminin gösterilmediği anlaşılmakta olup, Bölge Adliye Mahkemesince kendi içerisinde çelişen bilirkişi heyeti raporunun hükme esas alınması usul ve yasaya uygun bulunmadığı gibi, yapılan orman araştırmasının da karar vermek için yeterli olduğundan söz edilemez.

2. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Bölge Adliye Mahkemesince, öncelikle yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri, tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri bulundukları yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan,

aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan, daha önceki keşiflerde yer almayan, bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, dosya arasına getirtilen belgeler, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun), 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun), 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun (5658 sayılı Kanun) sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli;

taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler, fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine,

yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli;

hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı gibi hususların açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan, yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve bu şekilde,

çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

3. Bölge Adliye Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.