Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/5911 K.2023/2906

Taraflar arasındaki genel mahkemeden aktarılan kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... ve diğerleri ile müdahil ... ... ve diğerleri vekili ve müdahil ... ve diğerleri vekili tarafından duruşma istemli, davacı Hazine vekili ve davalı ... ve diğerleri vekili tarafından ise duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.05.2023 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Duruşma için tayin edilen günde temyiz eden davacı Hazine vekili Avukat ... ile davalı ... ve ... bizzat ve müşterekleri vekili Avukat ... ile ... ... ve müşterekleri vekili Avukat ... geldiler. Karşı taraftan ... ve müşterekleri vekili Avukat ... ..., ..., ... ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 10.05.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi 5 ve 6 parsel ... parsel ... taşınmazlar tapu kaydına dayalı olarak ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 1969/749 Esas ... dosyada davalı olmaları nedeniyle malik hanesi boş bırakılarak tespit edilmiştir.

2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; Kanuni evvel 1321 tarihli ve 62 numaralı tapu kaydının istimlak edilerek Hazine uhdesine geçirildikten sonra 640.434 metrekarelik kısmının iskan kanununa göre davalılara tevzi edildiği ancak tapu kaydının daha fazla yeri kapsadığından tapu mesahasının tezyidi ile davalılara ait kısmın ifrazına ve bakiye kısmın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

3. Asli müdahil ... ... ve arkadaşları murisleri ... ... ve arkadaşları vekili müdahale dilekçesinde; Kanuni evvel 1321 tarihli ve 62 numaralı tapu kaydının istimlak edilerek Hazine uhdesine geçirildikten sonra müvekkillerinin de dahil olduğu 14 aileye tahsis edildiğini belirterek, kendilerine tahsis edilen kısımların adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili savunmasında; müvekkillerine veya murislerine verilen hisselerin miktarı muteber kaydı ile verilmediğini, dolayısıyla ifrazın söz konusu olamayacağını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... Tapulama Mahkemesinin 17.03.1981 tarihli ve 1979/95 Esas, 1981/67 Karar ... kararıyla, Tapulama Kanun'un 42 nci maddesi uyarınca Hazinece miktar üzerinden dagıtılan arazilerde fazlalık çıkması halinde dagıtım tarihinden itibaren 10 yıllık sürenin geçmesiyle birlikte kayıt sahibi adına tescil edilmesi gerektiği gerekçesiyle davaların reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. ... Tapulama Mahkemesinin 17.03.1981 tarihli ve 1979/95 Esas, 1981/67 Karar ... kararına karşı davacı Hazine vekili ile katılanlar temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 02.12.1981 tarihli ve 1981/8014 Esas, 1981/12453 Karar ... kararıyla, Mahkemece kimler adına ne miktarda arazinin dağıtıldığının belirlenmesi ve tapu kaydının kapsamının tayin edilmesi gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar ... Tapulama Mahkemesinin 30.06.1987 tarihli ve 1982/31 Esas, 1987/43 Karar ... kararıyla Hazinece gerçekleştirilen dağıtım miktarlarının genel tapuya ve tapunun miktarına esas alınmasının mümkün olmadığı belirtilerek, 5 parselin tamamı ve 6 parselin 12.12.1986 tarihli fen raporunda A harfi ile gösterilen kısmının dağıtım cetvelindeki miktarlar esas alınarak hak sahipleri adına tesciline, mezkur fen raporunda 6 parselin B harfi ile gösterilen kısmının Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. ... Tapulama Mahkemesinin 30.06.1987 tarihli ve 1982/31 Esas, 1987/43 Karar ... kararına karşı, davacı Hazine vekili, davalı ..., ... ..., ..., ... ... mirasçıları, ... ... mirasçıları ve ... ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 11.07.1990 tarihli ve 1988/973 Esas, 1990/8743 Karar ... kararıyla, dava konusu taşınmazların Hazine tarafından kamulaştırıldığı ve 30.03.1930 tarihli tevzi defterinin 126-133 sayfalarında isimleri yazılı 14 aile efradına tevzi edildiği bilirkişi ve tanık beyanları teknik bilirkişinin açıklamalı raporu ile kapsamının belirlendiği belirtilerek, davacı Hazine ve davalıların 5 ... parsel ile 6 parsel ... taşınmazın A harfi ile gösterilen bölümüne yönelik sair temyiz itirazlarının yerinde olmadığını ancak 3402 ...

Kadastro Kanunu'nun (3402 ...

Kanun) 30/2 nci maddesi uyarınca dağıtıma tabi tutulan yerlerdeki diğer iskan hakkı sahiplerinin ve ölmüşlerse mirasçılarının kimler olduğunun belirlenmesi, müşterek payın üçüncü kişi durumunda bulunan zilyedi tarafından koşullarının varlığı halinde iktisap edilebileceği gözönünde tutularak bu yerlerdeki zilyedin kim ya da kimler olduğunun ve dava tarihine kadar sürdürülen zilyetlik süresinin tanıkların olaylara dayalı sözleri ile saptanması, aynı Kanun'un 14 üncü maddesinde öngörülen koşullar çerçevesinde delillerin değerlendirilmesi gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesince Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 11.07.1990 tarihli ve 1988/973 Esas, 1990/8743 Karar ... bozması ve sonraki tarihli usul bozmalarına uyularak, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahallinde yapılan keşif sonucunda taşınmazların tapu kaydı ve zilyetliğe istinaden tapu kaydı oluşturulan ailelerin tasarrufunda bulunduğu gerekçesiyle, tapu kaydı ve 100'er dönümlük kısımların zilyetlikten mezkur 6 aile efratları adına tesciline ve miktar fazlası kısmın Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... ve diğerleri ile müdahil ... ... ve diğerleri vekili ve müdahil ... ve diğerleri vekili, davacı Hazine vekili ve davalı ... ve diğerleri vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; zilyetlikle kazanım yönünden yapılan araştırmanın yetersiz olduğunu, öte yandan taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olup, tespite esas tapu kaydının dava konusu taşınmazlara uymadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Asli müdahil ... ... ve müşterekleri vekili temyiz dilekçesinde; ... Tapulama Mahkemesinin 30.06.1987 tarihli ve 1982/31 Esas, 1987/43 Karar ... kararının sadece Hazine tarafından temyiz edildiğini ve diğer davalılar yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğunu, ancak Mahkemece kadastro tespitinden sonra ... hissesine düşen hissenin ...'a satıldığı belirtmiş, taleple bağlılık ilkesini aşar şekilde karar verildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davalı-asli müdahil ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; bir kısım müvekkillerinin karar başlığında gösterilmediğini, taşınmazın iskanen ... oğlu ...'a tevzi edildiğini ve ödemelerini gerçekleştirdiklerini, çekişmeli taşınmazın zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını kaldı ki taşınmazın zilyetliklerin irsen intikal suretiyle kendilerinde olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

4. Davalı ... ve diğerleri vekili temyiz dilekçesinde; ... oğlu ... ve ... ... oğlu ...'ün taşınmazları terk ettiklerini, onların taşınmazlarında zilyetlikle kazanım koşullarının müvekkilleri lehine oluştuğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tevzi suretiyle dağıtılan taşınmazda müşterek payın üçüncü kişi durumunda bulunan zilyedi tarafından zilyetlikle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu’nun 13, 14, 20 ve 27 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme Davacı Hazine vekilinin temyiz incelemesi yönünden yapılan incelemede; Mahkemece (IV.C) bölümünde yazılı gerekçe ile karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamında uygun bulunmamaktadır. Dosya kapsamından çekişmeli taşınmazların Hazine tarafından 1505 ... Kanun uyarınca kamulaştırmak suretiyle 716 ... Borçlanma Kanunu kapsamında 30.03.1930 tarihli tevzi defterinin 126-133 sayfalarında isimleri yazılı 14 aileye tevzi edildiği ve Valilik onayıyla birlikte tapu kaydı hükmünü aldığı anlaşılmaktadır. Şu hale göre iskan yolu ile devrin ayakta olup olmadığına göre taşınmazların iskan sahipleri adına tescil kararı verilmesi gerekir.

Hal böyle olunca Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 11.07.1990 tarihli ve 1988/973 Esas, 1990/8743 Karar ... ilamında belirtildiği üzere, 3402 ... Kanun'un 30/2 nci maddesi gereğince iskan hakkı sahiplerinin ve ölmüşlerse mirasçılarının belirlenmesi, tapu ve tevzi miktarları ile tapu kayıtlarında yapılan kayden intikaller 3402 ... Kanun'un 40 ncı maddesi kapsamında nazara alınarak, 12.12.1986 tarihli bilirkişi Cumali Kaman tarafından düzenlenen raporu gözetilerek hüküm tesisi gerekirken, hatalı değerlendirme ile karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de hükme esas alınan fen raporunun dahi dosya arasında bulunmaması da usul ve kanuna uygun düşmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Yargıtay duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 8.400,00 TL avukatlık ücretinin davalı ve asli müdahillerden alınarak Yargıtay duruşmasında avukat marifetiyle temsil olunan davacı Hazineye verilmesine,

Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,