Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/6604 K.2023/4694

Taraflar arasındaki kadastro (genel mahkemeden devreden) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı / birleşen dosya davalısı ... ile davacı ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sırasında Konya İli ... İlçesi ... çalışma alanında bulunan 134 ada 8 ve 10 parsel ... 717,40 ve 835,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 134 ada 10 parsel ... taşınmaz Sulh Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiş; 134 ada 8 parsel ... taşınmaz ise satın alma ve kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edildikten sonra Kadastro Mahkemesinde dava konusu olduğu gerekçesi ile tutanak davalı hale getirilmiştir.

2.Davacı ... ... ve müşterekleri vekili dava dilekçesinde, tarafların müşterek miras bırakanı ... ...’ın sağlığında kendisine ait olup köy içinde bulunan evlerini 22.7.1976 tarihli senet ile oğulları ... ve ...’a hibe ettiğini ve evlerinin arasında bulunan boşluğu ise her ikisinin kullanımına bıraktığını, buna karşın sözü edilen senede dayalı olarak taşınmazlar kullanılmakta iken evlerin arasında kalan ve ortak kullanıma bırakılan yol yerini davalı yanın inşaat yapmak sureti ile kapattığını ileri sürerek ortak kullanıma bırakılan kısma vaki müdahalenin önlenmesini ve inşaatin kal'ini istemiştir.

3.Sözü edilen dava dosyası, Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.07.2006 tarihli ve 2005/178 Esas, 2006/215 Karar ... kararı ile davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlendiği gerekçesi ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

4.Birleşen dava dosyasında davacı ... dava dilekçesinde, kadastro sırasında 134 ada 10 parsel olarak tespit edilen taşınmaz üzerinde evi ve müştemilatı bulunduğunu, bu taşınmaza komşu 134 ada 8 parsel ... taşınmazın ise davalı ... adına tespit edildiğini, ancak daha önce taksimen kendileri bırakılan 7-8 metre genişliğinde ve 20 metre uzunluğundaki yolun da davalıya ait taşınmaz içerisinde bırakıldığını ileri sürerek bu kısma yönelik kadastro tespitinin iptali ile adına tescilini istemiştir.

5.Anılan dava dosyası, Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.06.2009 tarihli ve 2006/461 Esas, 2009/288 Karar ... kararı ile çekişmeli 134 ada 10 parsel ... taşınmazın Kadastro Mahkemesinde davalı olduğu gerekçesi ile Kadastro Mahkemesine aktarılmış; bilahare ise Doğanhisar Kadastro Mahkemesinin 22.12.2009 tarihli ve 2009/10 Esas, 2009/71 Karar ... kararı ile de "hukuki ve fiili irtibat nedeniyle" eldeki dosya ile birleştirilmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.01.2015 tarihli ve 2013/116 Esas, 2015/6 Karar ... kararı ile "tarafların müşterek murisi ...’ın sağlığında yapılan paylaşım sonucunda 134 ada 8 parsel ... taşınmazın 20.10.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli (2) nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 93,06 metrekare yüzölçümündeki kısmı ile (3) nolu krokide (C) harfi ile gösterilen 42,27 metrekare yüzölçümündeki kısmının ve 134 ada 10 parsel ... taşınmazın ise 2 nolu krokide (B) (hüküm yerinde maddi hata sonucu (D) harfi ile belirtilmiştir) harfi ile gösterilen 23,81 metrekare yüzölçümündeki kısmının davacı-birleşen dosya davalısı ...’ın miras

bırakanı ... ve davalı ... (aynı zamanda birleşen dosya davacısı) ve müştereklerinin miras bırakanı ... ’a müştereken yol olarak bırakılan yer olduğu, 134 ada 8 parsel ... taşınmazın geriye kalan kısmının paylaşım sonucunda davacı-birleşen dosya davalısı ...’ın miras bırakanı ...’a bırakılan yer olduğu ve 134 ada 10 parselin geriye kalan kısmının ise davalı ... (aynı zamanda birleşen dosya davacısı) ve müştereklerinin miras bırakanı ... ’a bırakılan yer olduğu" gerekçesi ile davacılarının davalarının kısmen kabulüne,

134 ada 8 parsel ... taşınmazın 20.10.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli (2) nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 93,06 metrekare yüzölçümündeki kısmı ile (3) nolu krokide (C) harfi ile gösterilen 42,27 metrekare yüzölçümündeki kısmının ve 134 ada 10 parsel ... taşınmazın ise 2 nolu krokide D (esasen B) harfi ile gösterilen 23,81 metrekare yüzölçümündeki kısmının ifrazı ile bu kısımların toplamda 159,14 metrekare yüzölçümlü olarak 1/2 hissesinin ... adına, 1/2 hissesinin ise davacı ... murisi ...'ın mirası toplamda 16 pay kabul edilerek 4 payın ... adına, 3 payın ... (...) adına, 3 payın ... adına, 3 payın ... (...) adına,

3 payın ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 134 ada 8 parsel ... taşınmazın kalan 582,07 metrekare yüzölçümü ile muris ...'ın mirası toplamda 16 pay kabul edilerek 4 payın ... adına, 3 payın ... (...) adına, 3 payın ... adına, 3 payın ... (...) adına, 3 payın ... adına ve 134 ada 10 parsel ... taşınmazın ise kalan yüzölçümü olan 811,65 metrekare yüzölçümü ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı / birleşen dosya davalısı ... ile davacı ... ve müşterekleri vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 28.01.2009 tarihli ve 2018/859 Esas, 2019/306 Karar ... kararıyla; "yapılan, araştırma, inceleme ve uygulamanın hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, davacı-birleşen dosya davalısı ...'ın, Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 2002/57 Esas, 2003/132 Karar ... dava dosyasına dayandığı,

bu dava dosyasının incelenmesinde davacılar ... ... mirasçıları ... ve müşterekleri tarafından davalılar ... mirasçıları ... ve müşterekleri aleyhine, müşterek muris ...’ın sağlığında yapmış olduğu taksim sonucunda taraflara müştereken yol olarak bırakılan taşınmaza davalıların müdahale ettiklerini ileri sürerek zilyetliğin korunması istemiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği ve anılan hükmün Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğinin anlaşıldığı;

ne var ki, sözü edilen dava dosyasında bulunan kroki uygulanıp kapsamı belirlenmediği gibi anılan dosyanın taraflar arasında kesin hüküm niteliğinde bulunup bulunmadığının da değerlendirilmediği açıklanarak; davacı-birleşen dosya davalısı ...’ın dayandığı Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 2002/57 Esas, 2003/132 Karar ... dosyasında bulunan kroki uygulanıp çekişmeli taşınmazların hangi bölümünü kapsadığının belirlenmesi, krokinin kapsamında bulunan bölüm yönünden anılan dosyanın kesin hüküm niteliğinde bulunup bulunmadığının tartışılması,

kapsam dışında kalan bölümler yönünden ise toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dosya kapsamına göre tarafların müşterek murisi ...’ın sağlığında yapılan paylaşım sonucunda tarafların müşterek kullanımına bırakılan kısmın hükme esas bilirkişi raporunda A, B, E ve F harfleri ile gösterilen kısımlar olduğunu, tarafların dava konusu taşınmazlardaki zilyetlik süresinin davanın açılış tarihine kadar 20 yılı aşkın süre davasız, aralıksız ve çekişmesiz şekilde devam ettiği ve zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği" gerekçesi ile davanın ve birleşen davanın kısmen kabulüne,

27.01.2021 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 2 no’lu krokide çekişmeli 134 ada 8 parsel ... taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 79,91 metrekare. (F) harfi ile gösterilen 42,27 metrekare. (E) harfi ile gösterilen 13,24 metrekare ve 134 ada 10 parsel ... taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 23,81 metrekare yüzölçümündeki kısımlarının ifrazı ile, bu kısımların 1/2 hissesinin .... 1/2 hissesinin ise hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... ve müşterekleri.

134 ada 8 parsel ... taşınmazın geriye kalan 581,98 metrekare yüzölçümü ile hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... ve müşterekleri. 134 ada 10 parsel ... taşınmazın geriye kalan 811,65 metrekare yüzölçümü ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı / birleşen dosya davalısı ... ile davacı ... ve müşterekleri vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı/birleşen dosya davalısı ... ile davacı ... ve müşterekleri vekili temyiz başvuru dilekçesinde, Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 2002/57 Esas, 2003/132 Karar ... dosyasında bulunan krokinin mahalline tatbik edilmediğini, bu kararın gözardı edilerek hüküm tesis edildiğini, kal istemi yönü ile hüküm tesis edilmediğini ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların iddia konusu kısımlarının tarafların müşterek miras bırakanının sağlığında yapmış olduğu paylaşım sırasında kime bırakıldığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun)14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, davacı / birleşen dosya davalısı ... ile davacı ... ve müşterekleri vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İlk Derece Mahkemesince, hükme esas bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen bölümün davalı ... adına tesciline karar verilmiş ise de bu kısım yönü ile yapılan araştırma ve inceleme yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, çekişmeli taşınmazların tarafların müşterek miras bırakanı ...'tan kaldığı ve bu kişinin sağlığında mirasçıları olan asıl dosya davacısı ... ve müştereklerinin miras bırakanı ... ile asıl dosya davalısı ... ve müştereklerinin miras bırakanı ... ... arasında paylaştırıldığı tarafların kabulünde olup, taraflar arasındaki ihtilaf hangi taşınmaz bölümünün kime bırakıldığına ilişkindir.

Ne var ki, hükme esas bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün murisin sağlığında yapmış olduğu paylaşım neticesinde kime bırakıldığı hususu somut olarak ortaya konulmamış, taraflar arasında Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 2002/57 Esas, 2003/132 Karar ... dava dosyasında icra edilen 31.01.2003 tarihli keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar tarafından, iş bu keşif sonucu düzenlenen 05.02.2003 tarihli ziraat bilirkişi raporunda telle çevrili olarak gösterilen kısmın muris tarafından oğlu ...'a verildiği ve 25 - 30 yıldır bu kişinin kullanımında olduğu beyan edildiği,

yine benzer şekilde birleşen dava dosyasında yapılan 02.06.2008 tarihli keşifte de aynı yönde beyanda bulunulduğu halde bu beyanlar üzerinde durulmamış, telle çevrili kısmın neresi olduğu ve (D) ile gösterilen bölümü kapsayıp kapsamadığı ve bu yerin evveliyatında muris tarafından ...'a paylaştırılıp paylaştırılmadığı, kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, halen tel örgü ile çevrili olup olmadığı hususları sorulup saptanılmamış, bu kısmın hangi tarafa bırakıldığı hususu kesin olarak belirlenmeksizin karar verilmiştir.

Öte yandan, dava dilekçesinde, davacı taraf kal isteğinde de bulunmuş olup, bu istek yenilik doğrucu hüküm olmayı gerektirdiğinden 3402 ... Kanun'un 25/son maddesi gereğince Kadastro Mahkemesinde bakılamayacağı gözetilerek bu talebe ilişkin dava tefrik edilerek yargılama yapılıp hüküm kurulması için genel mahkemeye yönelik olarak görevsizlik kararı verilmesi gerektiği halde bu dava yönünden olumlu - olumsuz hüküm tesis edilmediği gibi, 3402 ...

Kanun'un 1 inci maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz/ taşınmazlar hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorunda olduğu halde, İlk Derece Mahkemesince tesis edilen hükümle çekişmeli 134 ada 8 parsel ... taşınmazın bir kısım bölümleri arasında irtibat kopmasına karşın, her bir taşınmaz bölümü için ayrı ayrı tescil hükmü kurulması gerektiği de gözardı edilmiştir.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve fen bilirkişisinin katılımıyla mahallinde keşif yapılmalı, yapılacak bu keşifte dinlenilecek mahalli ve tespit bilirkişileri ile tanıklardan, çekişmeli taşınmaz bölümünün tarafların müşterek murisinin sağlığında yapmış olduğu paylaşım sonucunda kime kaldığı,

kim tarafından, ne zamandan beri ve hangi hakka dayalı olarak kullanıldığı hususlarında somut olaylara dayalı olarak bilgi alınmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli;

teknik bilirkişiden, keşfi takibe ve bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verir ayrıntılı rapor alınmalı, iddia konusu kısma yönelik hakim gözlemi tutanağa aynen yansıtılmalı, etrafının tel örgü ile çevrili olup olmadığı üzerinde önemle durulmalı, diğer taraftan dava dilekçesinde, davacı tarafın kal isteğinde bulunduğu gözetilerek bu istek yönünden olumlu-olumsuz bir karar verilmesi gerektiği düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek infazda tereddüt uyandırmayacak ve taşınmazlar hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde hüküm tesis edilmelidir.

İlk Derece Mahkemesince bu hususlar gözardı edilerek hüküm kurulması isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,