Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/6758 K.2023/5625

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, ... Köyü, 121 ada 42 ve 44 parsel ..., sırasıyla 6.589,25 m2, 10.697,54 m2 yüzölçümlü taşınmazlardan, 42 parsel ... taşınmazın çalılık niteliği ile Hazine adına, 44 parsel ... taşınmazın tarla niteliği ile ... adına tapuda kayıtlı olduğunu, kadastro çalışmaları sonucunda kendisine ait 12 dönümlük yerin bu iki parsel içinde tespit görüp tescil edildiğini belirterek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile adına tescilini istemiş; davalılar vekilleri davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, davanın dahili davalı ... İdaresi yönünden husumetten, diğer davalılar yönünden esastan reddine dair verilen karar, davacı vekili ile davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince, davalı ... İdaresinin temyiz itirazlarının reddine, davacı vekilinin temyiz itirazlarının dava konusu 44 parsel yönünden reddi ile bu taşınmaz yönünden davanın reddine ilişkin verilen kararın onanmasına.

42 parsel yönünden ise temyiz itirazlarının kabulüne, çekişmeli taşınmazın 1998 yılında düzenlenen tespit tutanağında çalılık olarak tespit gördüğü, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı taraf kadastro tespiti öncesi kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayandığı halde tespit tarihine kadar zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmadığı, dinlenen tanık beyanları ile tespit bilirkişi beyanlarının çelişmesine rağmen çelişkinin giderilmediği gerekçesiyle bu taşınmaz yönünden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, dava konusu ... ili Mut ilçesi ... Köyü, Araburun mevkiinde kain çalılık vasfıyla Hazine adına tapuda tescilli 6.589,25 m2 yüzölçümündeki 121 ada 42 parselin tapusunun iptaline, tarla vasfıyla davacı adına tapuya tesciline, aynı yerde kain 121 ada 44 parsel ... taşınmaz bakımından verilen karar kesinleştiğinden bu parsel bakımından hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ... İdaresi bakımından verilen karar kesinleştiğinden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

T.C. Anayasası'nın 141/3 üncü maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekir. 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388/1-3 üncü maddesi ile 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/1-c maddesi, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiğini açıklamıştır.

Bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe bölümüdür. Gerekçe, Hakimin (Mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuki sebepleri) kendiliğinden (re’sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar.

Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendini denetler. Üst mahkeme de, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz (Kuru, Baki/ Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 6100 ... HMK’ya göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, ... 2011, s.472).

Gerekçenin önemi Anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

Kanunun aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

6100 ... Kanun'un 297 nci maddesine göre de; "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir."

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, dava dilekçesinde ...

Köyü 121 ada 42 ve 44 parsel ... taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tescilinin istendiği, temyize konu kararda İlk Derece Mahkemesince bu parseller hakkında hüküm kurulduğu, kararın gerekçesinde ise "davacının 34 parsel maliki olduğu, davacıya ait olan 34 parseline dahil olan bir kısmın yandaki komşu parsel olan davalının 35 parseline dahil edildiği, keşifte dinlenilen mahalli bilirkişi ... ... ile davalı tanığı ...'un beyanına göre fen bilirkişisinin raporunda kesik kesik ve yeşil çizgi göstermiş olduğu hattın 34 ve 35 parseller arasındaki sınır olduğu,

buna göre 35 parsele dahil olan 12,14-m2'lik kısmın davacının kullanımında olduğu, toplanılan delillere göre 12,14-m2'lik kısmı davacının kadastro tespitinden önce 20 yılı aşkın bir süredir kullandığı, davacı adına senetsizden tapuya tescil edilen taşınmaz miktarının sulu kuru arazi miktarlarını geçmediği, bu yönü ile TMK.m.713/1 ve KK.m.14'deki kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlikle iktisap koşullarının davacı lehine gerçekleşmiş olduğu,

davacının talebinin bir kısmı kabul edilmekle de davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, davaya konu ... ili Mut ilçesi Güme köyü 112 ada 35 parselin tapusunun iptaline, Fen bilirkişileri İsmet Karakuş ile Durmuş ...

İmdat tarafından müştereken hazırlanan 27.03.2014 hakim havale tarihli ek raporda, kesik yeşil çizgilerle işaretlenen hattın sınır kabul edilerek 12.14 m2 lik kısmın ... ili Mut ilçesi Güme köyü 112 ada 35 parselden iptali ile 112 ada 34 parsele eklenmek suretiyle 112 ada 34 parselin 527,32 m2 olarak tapuya tesciline yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." şeklinde dava ile ilgisi bulunmayan ifadelere yer verilmek suretiyle hüküm ve gerekçe arasında çelişki oluşturulduğu anlaşıldığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.