Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/6898 K.2024/186

Taraflar arasında görülen kadastro tespitine itiraz davasında İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Ödemiş ilçesi Kutlubeyler Mahallesi çalışma alanında 3402 ... Kadastro Kanunu'nun Geçici 8 inci maddesi uyarınca 2015 yılında yapılan kadastrosu çalışmaları sırasında, 101 ada 129 parsel ... 1.824,11 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle belgesizden, meyve bahçesi niteliğinde davalı adına (müteveffa ...) tespit edilmiştir.

2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili Ödemiş ilçesi Kutlubeyler Mahallesi 101 ada 129 parsel ... taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, daha önce yapılan kadastro çalışmaları esnasında tescil harici bırakılan saha olduğunu, bu tür sahaların tescilinin Hazine adına olabileceğini ileri sürerek, kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Dahili davalı ... duruşmadaki beyanında; dava konusu yerin müteveffa babası ...'e ait olduğunu, söz konusu taşınmazın babası vefat ettikten sonra mirasçılarına kaldığını, yerin ormanla alakası olmadığını belirteret, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2016 tarihli ve 2015/294 Esas, 2016/173 Karar ... kararı ile; "Dava konusu 101 ada 129 parsel numaralı taşınmazın üzerinde davalının zilyetlik yoluyla edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine, taşınmazın tespit gibi tesciline," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2016 tarihli ve 2015/294 Esas, 2016/173 Karar ... kararı, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 15.10.2019 tarihli ve 2017/7402 Esas, 2019/5911 Karar ... ilamıyla. "Mahkemece çekişmeli taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davalı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davacı Hazinenin davası reddedilerek taşınmazın tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir.

Şöyle ki; mahallinde 02.03.2016 tarihinde yapılan keşifte dinlenen tespit bilirkişileri ve yerel bilirkişiler taşınmaz üzerinde incir ve ceviz ağaçları bulunduğunu, öncesinde taşınmazın ekin ekilmek suretiyle kullanıldığını beyan etmiştir.

Taşınmazın kullanımına dair bu beyanlar ile ziraat bilirkişinin hem taşınmaz üzerinde ne kadar süreyle tarım yapıldığını belirlemenin mümkün olmadığı hem de taşınmazın 60-70 yıldır kullanıldığı yönündeki tespitinin meydana getirdiği çelişki ile taşınmaz üzerinde 20-30 yıllık iki adet zeytin ağacı bulunduğuna dair tespitine karşın fotoğrafta taşınmaz üzerinde ağaç görünmemesi nedeniyle taşınmazın kullanımı konusunda tereddüt oluşmuştur.

Bu nedenle çekişmeli taşınmazı kapsayan en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile tespit tutanağının düzenlendiği tarihten 15-20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek,

önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir harita mühendisi ve bir ziraat mühendisi aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 ... kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 ... Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01/06/1988 gün ve 31/13 E.K.. 14/03/1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13/06/1989 gün ve 7/25 E.K. ... kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03/03/2005 gününde yürürlüğe giren 5304 ...

Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli. 6831 ...

Kanunun 17/2. maddesi uyarınca orman içi açıklık olup olmadığı değerlendirilmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterilmeli;

en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile tespit tarihinden 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak bilirkişilerce incelenip, taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü üzerindeki ağaçların yaşı, cinsi, kapalılık oluşturup oluşturmadıklarını gösterir bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmelidir.

Ziraat mühendisi bilirkişiden, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı, varsa üzerindeki ağaçların yaşı, cinsi, kapalılık oluşturup oluşturmadıkları ve tasarruf sınırının bulunup bulunmadığı, imar ihya ve zilyetliğin hangi tarihte başlanıp tamamlandığı belirlenip, ayrıca taşınmazın kuru veya sulu nitelikleri yönünden ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak gerçek eğim durumunu gösterir rapor alınmalıdır.

3402 ...

Kadastro Kanununun 14. maddesine göre ‘tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40; kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir’ hükmü gereğince davalının belgesiz zilyetlik yoluyla kazandığı toprak olup olmadığı,

varsa cinsi ve miktarı tapu ve ilgili kadastro müdürlüklerinden çekişmeli taşınmazlar dışında, başka taşınmazlar için salt zilyetlik nedenine dayalı olarak açtığı başka tescil davalarının bulunup bulunmadığı mahkemeler yazı işleri müdürlüğünden sorulup tespit edilmeli şayet yasal sınırların geçildiği anlaşılırsa dava konusu taşınmazlar yönünden davalıya tercih hakkı tanınarak bu yönde teknik bilirkişiden krokili rapor alınarak tüm kanıtlar toplanıp birlikte değerlendirilmeli oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Belirtilen hususlar gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı görülmüştür. " denilerek, ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Mahalli bilirkişilerin zilyetlik noktasındaki beyanları irdelendiğinde ve mahalli bilirkişilerin bu hususta yaşları da dikkate alındığında nizalı taşınmazın davalı ve ataları tarafından 50 yıl ve daha fazla bir süre zilyetlikle kullanıldığı kanaatine varılmıştır. Bu itibarla davalı ve önceki hak sahiplerinin eklemeli zilyetlikleri bir bütün olarak kabul edilirse nizalı taşınmazın 50 yıldan fazla bir süre ekonomik amaca uygun şekilde kullanıldığı dosya kapsamından anlaşıldığı,

3402 ... Kadastro Kanun'un 14 ve 17 nci maddeleri kapsamında davalı ve önceki hak sahipleri adına belgesiz zilyetliğe dayalı olarak tescil işleminin bulunup bulunmadığı ile nizalı taşınmazın imar durumunun araştırılması amacıyla ilgili kurumlara müzekkere yazılmış olup bu kapsamda ilgili kurumlardan gelen tüm cevabi yazılar irdelendiğinde yukarıda bahsi geçen kanun maddelerine göre nizalı taşınmazın davalı yararına tescile engel bir durumun saptanmadığının tespit edildiği,

Ek olarak nizalı taşınmazların niteliğinin, kullanım durumlarının ve komşu parseller yönünden nizalı taşınmazların yönünü ne olarak gösterdiğinin saptanması için komşu parsellere ait kadastro tutanak ve dayanakları getirtilmiş, komşu parsellerin incelenmesinde bu parsellerin de senetsizden tescil işlemi gördüğü anlaşılarak, bu belgeler ile nizalı taşınmazların sınırının ne olarak gösterildiği yönünde değerlendirme yapılamamıştır. Fakat alınan ortak bilirkişi raporundan anlaşıldığı gibi nizalı taşınmazların çevre zirai arazileri ile bir bütünlük arz ettiğinin belirtildiği,

Her ne kadar davacı vekili tarafından dava konusu taşınmazın Hazineye ait olduğunu iddia edilmiş ise de bilirkişi raporlarında belirtilen hususlar ve keşif mahallinde dinlenen mahalli bilirkişilerin zilyetlik noktasındaki beyanları bir kül olarak irdelendiğinde, davalı yararına 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17 nci vd. maddelerinde şartları taşıdığı anlaşılmakla davanın reddine, 101 ada 129 parsel ... taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilk tesis kadastrosunun 1978 yılında geçtiğini ve kesinleştiğini, bilirkişi raporunda taşınmazın üzerindeki ağaçların yaşları göz önünde bulundurulduğunda dahi zilyetliğin ilk tesis kadastrosundan sonra başladığını ve ilk tesis kadastrosunda kullanım olmadığını, 1959 basımı memleket haritasında üzerinde herhangi bir bitki örtüsü rumuzu bulunmayan beyaz renkli alan içerisinde kaldığı ve 1957 yılı hava fotoğraflarında üzerinde herhangi bir bitki örtüsü rumuzu bulunmayan açık renkli alan içerisinde kaldığının tespit edildiğini,

bu durumun dava konusu taşınmazda kullanım olmadığını ve çalılık olduğunu ortaya koyduğunu, zilyetlik yönünden 3402 ... Kanun'un 17 ve 14 üncü maddesindeki şartların oluşmadığını, dinlenen mahalli ve tespit bilirkişilerin de aynı köyden olması ve kendilerinin de bu konu ile ilgili davalarının bulunması nedeniyle tarafsız olamayacaklarını belirterek, yetersiz inceleme ve araştırma sonucu verilen ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi ve Geçici 8 inci maddesi,

3. Değerlendirme

1. İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamı doğrultusunda araştırma yapılarak, davalı yararına 3402 ...

Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17 nci maddelerinde yazılı şartların oluştuğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, eldeki davanın konusu olan 101 ada 129 parsel ... taşınmaza komşu 101 ada 128 parsel ... taşınmaz hakkındaki dava dosyasında İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen, davacı Hazinenin davasının reddine ve taşınmazın tespit gibi tesciline ilişkin hükmün temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay (Kapatılan) 16 ncı Hukuk Dairesince verilen bozma ilamına yönelik karar düzeltme isteminin incelenmesi sonucunda, Dairemizin 15.03.2022 tarihli ve 2021/16114 Esas, 2022/2351 Karar ... ilamıyla.

"Dava konusu taşınmaza komşu olan 101 ada 124, 126, 127 ve 129 parsel ... taşınmazların da başka davaların konusu olduklarının anlaşıldığı, dava konusu taşınmazın orman içi açıklık niteliğinde olup olmadığı değerlendirilirken, anılan taşınmazlara ilişkin verilen kararların da irdelenmesinin ve hatta bu taşınmazlara ilişkin davalar derdest ise dosyaların birleştirilerek görülmesinin, taşınmazların orman içi açıklık vasfında olup olmadığı yönünde en doğru sonuca ulaşma imkanını vereceği" gereğine işaret edilerek,

karar düzeltme talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının, Yargıtay (Kapatılan) 16 ncı Hukuk Dairesindeki bozma nedenlerine açıklanan bu sebebinde eklenmesi suretiyle bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

2. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, eldeki davanın konusu olan 101 ada 129 parsel ... taşınmaza komşu olan 101 ada 128 parsel ... taşınmaz hakkındaki dava dosyasında Dairemizce, karar düzeltme isteminin incelenmesi sonucunda verilen 15.03.2022 tarihli ve 2021/16114 Esas, 2022/2351 Karar ... bozma ilamı doğrultusunda, dava konusu 101 ada 129 parsel ... taşınmazın orman içi açıklık vasfında olup olmadığı yönünde sağlıklı değerlendirme yapılabilmesi için, eldeki dava dosyası ile dava konusu taşınmaza komşu 101 ada 128, 124,

126 ve 127 parsel ... taşınmazlar hakkındaki dava dosyalarının birleştirilmesi suretiyle davaların birlikte görülmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,