Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/963 K.2021/2144

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davaya konu İzmir İli Kemalpaşa İlçesi ... Köyü 329 parsel sayılı taşınmazın malikinin ... olduğu, malikinin 1947 yılında vefat ettiği, davacıların 19.10.1989 tarihli gayrimenkul satış senedi ile taşınmazı bedelini ödemek sureti ile satın aldıkları ve taşınmazı kullandıkları, malikin ölümü ile davacıların kullanımı üzerinden 20 yıl geçtiği, bu nedenlerle TMK'nin 713. maddesi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescili istenmiştir.

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde, TMK'nin 713. maddesinin uygulama alanının bu davada bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, tapu kütüğünde belirtilen kayıt malikinin ölü olduğu, bu haliyle TMK'nin 713/2. maddesinde belirtilen “… maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebebine dayanan kazanım hakkının davacılar lehine olarak doğmuş olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava dilekçesindeki anlatım ve iddianın ileri sürülüş şekline göre dava; kazanmayı sağlayan zilyetlik ve TMK'nin 713/2. fıkrasında yer alan “maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebebine dayalı olarak TMK'nin 713/1 ve 2.fıkraları gereğince tapunun hukuki değerini yitirdiği gerekçesiyle açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olup, somut uyumazlıkta dava konusu 329 parselde bulunan ... kızı ... adına tam pay ile kayıtlı taşınmazın tapusunun iptali ile davacılar adına tescili istenmiştir.

1.TMK'nin 713/1. ve 2. fıkraları gereğince açılan davalar kamu düzeni ağırlıklı davalar olarak nitelendirildiğinden, yargılama sırasında da bu tür davaların niteliği ve özelliği gereği, taraf teşkilinin tamamlanması mümkündür. Bu yönleri ile diğer dava türlerinden kısmen ayrılmaktadır. Tapu iptali ve tescil davalarında kural olarak; dava kayıt malikine, kayıt maliki ölmüşse mirasçılarına yöneltilerek açılır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu 329 parsel sayılı taşınmazın ... adına tapuda kayıtlı olduğu, malikinin 1947 yılında vefat ettiğine dair tapu kaydında şerh bulunduğu, malike ait dosyada davacılar vekili tarafından sunulan iki farklı veraset ilamı olduğu gibi davalı ... vekili tarafından da Mısır Arap Cumhuriyet mahkemelerince verilmiş ... ... ...'na ait veraset ilamı bulunduğu, buna göre.

Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.12.2007 tarihli ve 2007/1023-956 sayılı ilamı ile malik ...'nın ..., ..., ...

Devlet, İhsan ve ... adında beş mirasçısının bulunduğu, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.07.2011 tarihli ve 2011/516-2011/660 sayılı veraset ilamında ise malikin çocuklarının öldüğü, mirasçı olarak kızı ...'den olma İnas ile diğer kızı ...'den olma ...'nin mirasçı olarak kaldığı, mahkemece iş bu veraset ilamına itibar edilerek taraf teşkilinin oluşturulduğu, davalı vekili tarafından sunulan Mısır İmbaba Aile Mahkemesinin veraset ilamına göre ... ... ...'nun 29.01.2006 tarihinde vefat ettiği, mirasçı olarak...un baliğ evlatları ... kaldığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, tapu kayıt maliki ... kızı ...'nun Mısır'da oturduğuna dair tapu kaydındaki şerh ile nüfus kayıtlarına göre beş çocuğunun olması, davalı vekili tarafından sunulan yabancı ülke veraset ilamı da dikkate alınrak mirasçılarının kesin bir biçimde saptanabilmesi için hasımlı olarak mirasçılık belgesinin alınıp dosyaya konulması için davacı tarafa süre ve imkan tanınması, mirasçılık belgesine göre belirlenecek mirasçıların davaya dahil edilmelerinin sağlanarak davaya devam edilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan işin esasının incelenmesi,

2. Dosyada taraf teşkili sağlandıktan sonra TMK'nin 713/2.maddesi kapsamında “...maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebebine dayanan kazanım kazanım koşullarının üzerinde durulması gerekmektedir.

Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nin 713/2. maddesindeki düzenlemelerdir.

Bilindiği üzere ve kural olarak TMK'nin 713/2. maddesinde aynen “...aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir...” hükmünü içermektedir.

Üçüncü sebep olarak da madde metninde yer alan “maliki 20 yıl önce ölmüş…” ibaresindeki “…ölmüş ya da…” ibaresinin, “Anayasa Mahkemesi'nin 17.3.2011 tarihli ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptaline karar verilmiş olup Dairenin sapma göstermeyen uygulamalarında, Anayasa Mahkemesi'nce yürürlüğün durdurulmasına ilişkin kararın verildiği 17.02.2011 tarihine kadar hak sahipleri yararına kazanma koşulları oluşmuş, malik 20 yıl önce ölmüş ve 20 yıllık kazanma süresi de dolmuş ise, bu tür hak sahiplerinin de dava açma yönünden kazanılmış haklarının olduğu kabul edilmektedir.

Somut olayda, dava konusu 329 parselin edinme sebebine dayanak tespit tutanağı, ilk tesisinden itibaren tedavüllü tapu kaydı ve dayanakları ilgili kurumlardan getirtilerek “...maliki 20 yıl önce ölmüş...” hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin üzerinde durulmadan ölüm sebebine dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmiş olması, Doğru görülmeyerek mahkeme kararının bu nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.