Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/9799 K.2021/9078

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davacı ... ile müdahil ...’un davalarının reddine, müdahiller ..., ..., ... ve ...’un davalarının ise kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davacı ..., davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Mahkemenin verdiği önceki karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, uyulan bozma ilamında özetle.

“Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı belirtilerek, dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmazların kadastro tutanakları, varsa tespite dayanak belgeler ve kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının onaylı örnekleri Tapu Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazın dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığından getirtilmesi,

dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, teknik bilirkişi ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılarak, dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı hususlarının sorulması; teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli krokili rapor alınması;

ziraat bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmaz imar-ihyaya konu olmuş ise imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı rapor alınması;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden, hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, imar-ihyası tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, davacı ... ile Müdahil ...’un davalarının reddine, 10.01.2019 havale tarihli harita mühendisi bilirkişisi raporunda A3 harfiyle gösterilen kısmın 500,02 ve A4 harfiyle gösterilen 445,85 metrekarelik kısmın müdahil ... mirasçıları adına hükümde gösterilen pay oranlarıyla, A1 harfiyle gösterilen 505,11 ve A2 harfiyle gösterilen 134,35 metrekarelik kısmın davalı Hazine Maliye Hazinesi adına tespit ve tesciline,

taşınmazın beyanlar hanesine "10.01.2019 havale tarihli krokide A1 ve A2 harfiyle gösterilen kısımlar ... mirasçılarının kullanımındadır." şerhinin yazılmasına, aynı tarihli raporda B2 harfiyle gösterilen 1138,06 metrekarelik kısmın müdahil ... adına, B1 harfiyle gösterilen 265,46 metrekarelik kısmın Hazine adına tespit ve tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine "10.01.2019 havale tarihli krokide B1 harfiyle gösterilen kısım ...'in kullanımındadır." şerhinin yazılmasına,

aynı tarihli raporda C2 harfiyle gösterilen 98,50 ve C3 harfiyle gösterilen 371,79 metrekarelik kısmın müdahil ... adına, C1 harfiyle gösterilen 156,85 metrekarelik kısmın Hazine adına tespit ve tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine "10.01.2019 havale tarihli krokide C1 harfiyle gösterilen kısım ...'in kullanımındadır." şerhinin yazılmasına,

aynı tarihli raporda D2 harfiyle gösterilen 514,18 metrekarelik kısmın müdahil ... adına, aynı krokide D1 harfiyle gösterilen 998,10 metrekarelik kısmın Hazine adına tespit ve tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine "10.01.2019 havale tarihli krokide D1 harfiyle gösterilen kısım ...'un kullanımındadır." şerhinin yazılmasına, aynı tarihli raporda E harfiyle gösterilen 6120,19 metrekarelik kısmın Hazine adına tespit ve tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine "10.01.2019 havale tarihli krokide E harfiyle gösterilen kısım ...'ın kullanımındadır." şerhinin yazılmasına karar verilmiş;

hüküm, davacı ..., davalı Hazine ile davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı ... ile davalı ... vekilinin tüm, davalı Hazine vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davalı Hazine vekilinin dava konusu 463 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A1), (A2), (B1), (C1), (D1) ve (E) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümlerine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince.

Mahkemece, anılan taşınmaz bölümlerinin davacı ve müdahillerin kullanımında bulunduğunun kabulü ile, taşınmaz bölümlerinin Hazine adına tespit ve tesciline, beyanlar hanesine ayrı ayrı olarak davacı ve müdahillerin kullanımında olduğunun şerhine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Şöyle ki, taşınmazların kayıtlarına kullanıcı şerhi verilmesi ancak yasalarla özel düzenleme yapılması ile mümkündür.

Yargılama konusu olayda, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek 4. maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosu söz konusu olmayıp, yapılan işlem tescil harici kalan taşınmazların 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca mülkiyetinin belirlenmesine ilişkin kadastro çalışmasıdır. Bu tür kadastro çalışmalarında ancak 3402 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca taşınmaz üzerinde muhtesat bulunması halinde bunun beyanlar hanesinde gösterilmesi mümkündür.

Edinme nedeni sütunundaki bilgiler açıklama niteliğinde olup, adına tespit yapılan kişiler haricindeki şahıslar bakımından bir hak doğurması söz konusu değildir. Böyle bir hakkın doğabilmesi için taşınmazda kullanıcı olunduğunun ya da üzerindeki muhdesatların aidiyetine yönelik bilgilerin kadastro tutanağının beyanlar hanesine şerh edilmiş olması gerekir.

Kadastro tutanağının beyanlar hanesinde yer alan bu nitelikteki şerhlere yönelik olarak dava açılması mümkün olup, edinme nedeni sütununda yazılı bilgilere karşı dava açılmasında, bu bilgilerin açıklama niteliğinde olması nedeniyle hukuki yarar bulunmamaktadır.

Bu açıklamalara göre; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek 4. maddesi kapsamı dışında tespiti yapılan taşınmazlarda beyanlar hanesine kullanıma ilişkin şerh verilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından, Mahkemece taşınmazın beyanlar hanesine davacı ve müdahillerin kullanıcı oldukları yönünde şerh verilmesi isabetsiz olup, bu husus bozmayı gerektirmekte ise de, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.