Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/1187 K.2023/3195

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen vakıf yöneticilerinin görevden alınması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili ile davalılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların yöneticisi oldukları ... Kültür Eğitim Vakfının 23.07.2016 tarihli ve 667 ... Kanun Hükmünde Kararnamenin 2/3 üncü maddesinin verdiği yetkiye istinaden 29.09.2016 tarihli olur ile kapatılan vakıflar arasında yer aldığını, 01.01.2015-29.09.2016 yılları arası iş ve işlemlerinin denetimi sonucu düzenlenen 16.12.2016 tarihli ve 7 ... denetim raporuna göre davalıların vakfı zarara uğrattıklarını ileri sürerek, davalıların 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 10 uncu maddesi uyarınca görevden alınmalarını istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... verdikleri cevap dilekçesi ve 01.12.2017 tarihli oturumdaki beyanlarında; açılan davayı bütün hüküm ve sonuçlarıyla kabul ettiklerini, yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmak istemediklerini bildirmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.05.2018 tarihli ve 2017/107 Esas, 2018/124 Karar ... kararıyla; "davalıların yöneticisi olduğu vakfın dava tarihinden önce kapatıldığından davalı yönetim kurulu üyelerinin görevden alınmasına ilişkin talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalıların 5737 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca 5 yıl süre ile aynı ve başka bir vakfın yönetim ve denetim organında görev alamayacaklarına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili ile davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.02.2019 tarihli ve 2019/54 Esas, 2019/117 Karar ... kararıyla; "davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'ın istinaf başvuru dilekçelerinin süresinden sonra olduğu gerekçesi ile HMK'nun 346 ve 352. maddeleri uyarınca reddine; davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerinin ve ...'ın istinaf başvurularının, 6100 ...

Kanun'un 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/05/2018 tarihli ve 2017/107 Esas, 2018/124 Karar ... kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurularak 667 ... Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında Kapatıldığından ...

Eğitim Kültür Vakfı yöneticileri olan davalıların Vakıflar Kanununun 10/2 nci maddesi uyarınca görevden alınmalarına ve 5737 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca beş yıl süre ile aynı veya başka bir vakfın denetim ve yönetim organında görev alamayacaklarına" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire'nin 29.06.2021 tarihli ve 2019/3280 Esas, 2021/5603 Karar ... kararı ile; "dava tarihinden önce davalıların yöneticisi oldukları Vakfın KHK ile kapatıldığından davacıların görevden alınmalarını istemede davacının hukuki yararı olmadığı, görevden alma talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken davalıların görevden alınmalarına karar verilmesi; somut olayda davalıların görevden alınmalarının şartları oluştuğundan Vakıflar Kanunu'nun 10/4 üncü maddesi kapsamında kanuni sonuç hakkında hüküm kurulması gerektiği gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına" karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile ... Kültür Eğitim Vakfı'nın, 667 ... Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2/3 maddesinin verdiği yetkiye istinaden 29.09.2016 tarihli olur ile dava tarihi öncesinde kapatıldığından görevden alma talebinin, hukuki yarar yokluğu nedeniyle 6100 ... Kanun'un 114/1-h ve 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine; dava konusu ...

Kültür Eğitim Vakfı yöneticileri olan davalıların muhtelif dönemlerde vakfın yönetim kurulu üyeliklerinde bulundukları, davalıların farklı dönemlerde vakfı zarara uğrattıkları, denetim makamınca tespit edilen yanlışlıkların düzeltilmesi cihetine de zamanında gitmedikleri, vakıf taşınmazlarının kullanımında ekonomik risk ve kuralları gözetmediklerini, vakıf uhdesinde toplanan nakdi değerleri bankalara zamanında yatırmadıkları, yaptıkları iş ve işlemler ile vakfı zarara uğrattıkları, bu hususun davacı kurum tarafından düzenlenen denetim raporları ve dosyaya yansıyan bilgi, belge ve rapordan anlaşıldığı, davalılar açısından 5737 ...

Kanun'un 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasında belirtilen hükümlerin uygulanmasının gerektiği gerekçesi ile davalıların 5737 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca Meclis üyesi olamayacaklarına ve 5 yıl süreyle aynı veya başka bir vakfın denetim ve yönetim organında görev alamayacaklarına" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili ile davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; her ne kadar davalıların yöneticisi oldukları vakıf KHK ile dava tarihinden önce kapatılmış olsa da vakıf yöneticilerinin görevden alınmalarına karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu yönü ile bozulması istenmiştir.

2. Davalılar ... ve diğerleri vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu vakfın kapatılmadan önce yapılan denetimlerinde herhangi bir usulsüzlük tespit edilmediği, son dönemde yapılan denetimler sonucu zararın o dönemdeki vakıf başkanı tarafından giderildiği, dosyaya sunulan bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediği, ön inceleme duruşmasından sonra yapılan ıslahı kabul etmedikleri, davanın açılmasından önce KHK ile vakfın kapatılmasına rağmen davalıların yönetim kurulu üyelikleri konusunda karar verilmesine yer olmadığı kararının hatalı olduğu, mahkemece davanın hukuki yarar bulunmadığından reddine karar verilmesi gerektiği, ceza davalarının sonuçlarının ön mesele yapılması gerektiği hususları beyan edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu yönü ile bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 667 ... KHK ile kapatılan vakfın yöneticilerinin 5737 ... Kanun'un 10 uncu maddesi kapsamında görevden alınmaları istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 111 ve 112 nci maddeleri, 5737 ... Kanun'un 10 uncu maddesi, 08.03.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak 7080 ... Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun, 667 ... Kanun Hükmünde Kararname

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

59,30 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 120,60'şar TL'nin temyiz eden ... vd. ile Vakıflar Genel Müdürlüğünden ayrı ayrı alınmasına

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,