Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/2200 K.2024/7056

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Iğdır Kadastro Mahkemesinin davanın husumet nedeniyle reddine ilişkin kararına karşı bir kısım davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle esas hakkında yeniden hüküm tesisi ile davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine,101 ada 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 14, 15, 16, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 39, 41, 42, 44, 45, 46, 47, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61,

62, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 75, 77, 78, 80, 81, 82, 83, 85, 87, 89, 90, 91, 93, 94 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline, 101 ada 8, 29, 30, 36, 40, 79 parsel sayılı taşınmazların kadastro komisyonu tesbiti gibi tescillerine, 101 ada 2, 11, 12, 13, 17, 20, 38, 43, 48, 49, 74, 76, 84, 86, 88, 92 sayılı parseller hakkında Mahkemenin 2015/20 Esas ve 2019/13 Karar sayılı kararı ile tescil hükmü kurulduğundan yeniden tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş olup, bu kez bir kısım davacılar vekili,

davalı ve dahili davalı ile 01.02.2022 tarihli ek karar ile temyiz talebinin reddine karar verilen ve bu kararı temyiz eden davalı olduğunu ileri süren ...'ın Bölge Adliye Mahkemesi kararını ayrı ayrı temyizi üzerine, yine davalı ... Tunca tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de; duruşma isteğinin miktardan reddine karar verilmekle, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu Iğdır ili Tuzluca ilçesi Kalaça köyünde 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun) kapsamında yapılan tesis kadastrosu çalışmalarına ilişkin askı ilanın 29.01.2011-25.02.2011 tarihleri arasında yapılarak 28.02.2011 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, Iğdır ili Tuzluca ilçesi Kalaça köyü, 101 ada 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78,79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94 parsellerin Yaylakiye vasfında olduğuna ilişkin tespit ve sınırlandırmanın iptal edilerek tüm bu parsellerin 101 ada 1 parselde Yaylakiye olarak tespit ve sınırlandırılmasına müvekkillerinin intifa hakkı ile birlikte özel siciline tescilini istemiş, davalılar ve dahili davalılar davanın reddini savunmuştur.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kararı gereği Tuzluca ve Aralık ilçelerindeki Kadastro Mahkemelerinin kapıtalarak dosyaların Iğdır Kadastro Mahkemesine devir edilmesi nedeniyle, Mahkemenin 2019/2 Esas sırasına kayıt edilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; mera, yaylak ve kışlakların mülkiyetinin Hazineye, kullanma hakkının ilgili köy veya köyler ile belediyelere ait olduğu, bu sebeple bir taşınmazın yaylakiye olduğunun tespiti ile tescilini talep edebilecek kişilerin kamu tüzel kişileri olduğu, özel şahısların bu tür davalarda aktif dava ehliyetine sahip olmadığı, bu nedenle dosyada davacı olan özel kişilerin bu davada hasım olamayacağı anlaşılmış olup davanın husumet yönünden reddi yoluna gidildiği,

101 ada 2 parsel, 101 ada 11 parsel, 101 ada 12 parsel, 101 ada 13 parsel, 101 ada 17 parsel, 101 ada 20 parsel, 101 ada 38 parsel, 101 ada 43 parsel, 101 ada 48 parsel, 101 ada 49 parsel,101 ada 74 parsel, 101 ada 76 parsel, 101 ada 84 parsel, 101 ada 86 parsel,101 ada 88 parsel, 101 ada 92 parsel sayılı parseller için Mahkemenin 2015/20 Esas sayılı dosyasında görülen bir dava bulunduğundan bu parseller için verilen kararın tescili için o dosyanın kesinleşmesinin beklenmesine karar verildiği, dava, husumet nedeni ile reddedildiğinden Tuzluca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunun beklenmesine lüzum görülmediği, ayrıca davacı ...

Belde Belediyesinin bu davada dava ehliyetinin olduğu, bu kişi yönünden davanın husumet yönünden reddinin doğru olmadığı, ancak bu kişinin de belirlenen keşif giderini yatırmadığı için esastan reddetmek gerektiği gerekçeli kararın yazımı sırasında anlaşılmışsa da hükmün değiştirilmesini mümkün olmadığından bu hususa işaret edilmekle yetinildiği gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş, kararın birkısım davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine,

Bölge Adliye Mahkemesince, yaylaların mülkiyetinin Hazineye, yararlanma hakkının ise ilgili köy ya da Belediye Tüzel Kişiliğine ya da taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazineye ait olduğundan yayla iddiası ile tapu iptal ve özel siciline tescil davası açma hakkı da Hazine ve ilgili tüzel kişiliğe ait olup, yayla iddiasındaki parsellerin köy sınırları içerisinde bulunması nedeniyle köy tüzel kişiliği dava açabileceğinden,

gerçek kişilerin ve belde belediyesinin bu konuda dava açma ehliyetleri bulunmadığından davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiş olup davacılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebi yerinde olmadığı, ancak Iğdır Kadastro Mahkemesinin 2015/20 Esas sayılı dosyasında 101 ada 2, 11, 12, 13, 17, 20, 38, 43, 48, 49, 74, 76, 84, 86, 88, 92 parseller dava konusu olduğu,

tescile ilişkin tüm davalar birlikte görülerek tescil hükmü kurulması gerektiğinin gözetilmemesi ile anılan dosyada tescil kararı verilmiş olduğundan eldeki dosyada yalnızca davanın reddi ile yetinilmesi gerekirken yazılı yekilde 2015/20 Esas sayılı dosyanın kesinleşmesinin beklenmesine dair karar verilmesi ile çekişmeli parsellerin bir kısmına ilişkin kadastro ekibinin tesbitinin iptaline yönelik komisyon kararı bulunduğu ve bu taşınmazlar yönünden komisyon kararı gibi tescillerine karar vermesi gerekirken kadastro ekibinin tesbiti gibi tescillerine karar verilmesi doğru değil ise de,

bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davacılar vekilinin istinaf isteminin belirtilen bu gerekçelerle kabulüne ve hükmün kaldırılmasına, uyuşmazlığın esasına ilişkin yeniden hüküm kurulmasına, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine,101 ada 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 14, 15, 16, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 39, 41, 42, 44, 45, 46, 47, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 75, 77, 78, 80, 81, 82, 83, 85, 87, 89, 90, 91, 93, 94 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline, 101 ada 8, 29, 30, 36, 40,

79 parsel sayılı taşınmazların kadastro komisyonu tesbiti gibi tescillerine, 101 ada 2, 11, 12, 13, 17, 20, 38, 43, 48, 49, 74, 76, 84, 86, 88, 92 sayılı parseller hakkında Mahkemenin 2015/20 Esas ve 2019/13 Karar sayılı kararı ile tescil hükmü kurulduğundan yeniden tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı birkısım davacılar vekili, davalı ve dahili davalı ile 01.02.2022 tarihli ek karar ile temyiz talebinin reddine karar verilen ve bu kararı temyiz eden davalı olduğunu ileri süren ... tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup birkısım davacılar vekili, birkısım davalı ve dahili davalı ile 01.02.2022 tarihli ek kararı temyiz eden davalı olduğunu ileri süren ...'ın temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler dava konusu Iğdır ili Tuzluca ilçesi Kalaça köyü, 101 ada 95 parsel dışında kalan parseller yönünden ileri sürülen temyiz itirazları ayrı ayrı kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Davacılar tarafından Tuzluca (Kapatılan) Kadastro Mahkemesine sunulan 25.02.2011 tarihli dava dilekçesinde; 12.11.2010 tarihinde 7768,82 metrekare, çayır niteliğinde senetsizden, ... adına sınırlandırılan 101 ada 95 parsele ilişkin tespit ve sınırlandırmanın iptali talep edildiğinden İlk Derece Mahkemesi veya davamında Bölge Adliye Mahkemesince, 101 ada 95 parsele ilişkin talep hakkında esasa ilişkin olarak olumlu olumsuz bir hüküm kurulması gerekirken, bu hususta herhangi bir hüküm kurulmaması isabetsiz olup, davacı ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden, Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir