Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/3845 K.2024/5076

Taraflar arasındaki 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 3302 sayılı 31.08.1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (3302 sayılı Kanun)

ile değişik 2/B madde çalışmalarına itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede, 3116 sayılı Orman Kanununa (3116 sayılı Kanun) göre yapılan ve 01.08.1941 tarihli ve 4875 sayılı Resmî Gazetede tarihinde ilan edilen orman tahdidi çalışmaları, Mülga 5602 sayılı Tapulama Kanununa göre yapılan ve 10.06.1956 tarihinde ilan edilen tapulama çalışmaları, 1977 yılında yapılan ve ilan edilen ve 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan tahdidin aplikasyonu ve 6831 sayılı Kanun'un 1744 sayılı 6831 sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve bu Kanuna 3 Ek Madde ile bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanunla (1744 sayılı Kanun) değişik 2 inci madde uygulaması çalışmaları,

20.05.1986 tarihinde başlanıp ilan edilmediğinden kesinleşmeyen 2986 sayılı Kanun çalışması, 15.06.1989 tarihinde ilan edilen ve mahkeme kararı ile iptal dilen 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B madde çalışması, 21.07.2010 tarihinde kesinleşen 3402/Ek-4 madde çalışması, 18.03.2011 tarihinde kesinleşen 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 22/a Madde çalışması, 2016 yılında yapılan 6292 sayılı Kanun çalışması, 26.11.2020 tarihinde ilan edilen 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi çalışması bulunmaktadır.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde. 13 nolu Antalya ili Konyaaltı ilçesi ...-...

Mahallesi çalışma alanı sınırları içindeki Ormanlarda 3116 sayılı Kanuna göre orman sınırlaması yapılan yerlerde Aplikasyon ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B madde uygulamaları Antalya 13 nolu orman kadastro komisyonunca yapılarak tutanak suretleri ve haritaların bir örneğinin 26.11.2020 tarihinde askıya çıktığı, davaya konu iki yerin 50 yılı aşkın süreden beri kuru hububat ekilmek suretiyle tarımsal amaçlı kullanıldığını, taşınmazların tahmini yüz ölçümlerinin 5036,10 ve 734,63 m² olduğunu,

bu nedenle orman kadastro komisyonunca yapılan davacı müvekkilinin taşınmazının 6831 sayılı Kanun'un 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/b maddesine göre orman sınırları dışına çıkarılmaksızın orman sınırları içinde bırakılmasına dair tespitin iptali ile 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/b maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu edilen ve Antalya ili Konyaaltı ilçesi ...-... Mahallesi sınırları içerisinde yer alan mülkiyeti Hazineye ait taşınmazın bulunduğu bölgede Antalya Orman Bölge Müdürlüğü tarafından 6831 sayılı Kanun'un 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkartma işlemi yapıldığı,

davacı tarafından müvekkil İdareye yöneltilen davanın usul ve hukuka aykırı olduğunu, Orman Kadastro Komisyonu tarafından ilgili Yasa ve Yönetmeliklere göre tesis edildiğini, itiraza konu işlemin Hazine ile ilgisi bulunmadığını, Hazineye yöneltilen davanın öncelikle husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede 1940 yılında yapılan ve kesinleşen orman tahdit çalışmalarında itiraz edilmeksizin kesinleştiğini ve orman sınırları içerisinde kaldığını, dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi gereğince orman dışına çıkarılmasını talep ettiğini,

davacının hukuki yararının bulunmadığını, 6831 sayılı Kanun'un değişik 2/B maddesine göre nitelik kaybı nedeniyle orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazların Hazine adına çıkarılmasının zorunlu olduğunu, gerçek kişilerin bunu talep etmekte hukuki yararın ve aktif dava ehliyetinin olmadığını, taşınmazın hukuki niteliğinin halen orman olduğunu, niteliğinin orman olması nedeniyle davacının zilyetlik iddialarının dinlenemeyeceğini, orman sayılan yerlerin zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığından sürdürülen zilyetliğin hukuki değer taşımayacağını,

bir yerin bitki örtüsü yok olmuş olsa bile orman sınırları içerisinde kaldığından orman olacağını, bitki örtüsünün kaldırılmış olmasının o yerin orman rejimi dışına kendiliğinden çıkmasını gerektirmeyeceği, etrafında tapulu arazilerin bulunması üzerinde muhdesat olması veya orman ile sınırının olmamasının da taşınmazın niteliğini etkilemeyeceğini ve Mahkememizin resen yapacağı incelemeler doğrultusunda öncelikle usulü itirazlarının değerlendirilmesi ve kabulüne karar verilmesini,

aksi kanaatte olunması halinde davacının iddialarının araştırılmasını ve bu sonuca göre taşınmazın niteliği belirlenerek Maliye Hazinesi adına tespit ve tesciline karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı Orman İdaresi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yerlerin 2/B uygulamasının 26.11.2020 tarihinde ilan edildiğini ve davacının süresi içerisinde başvurmadığını bu nedenle kesinleştiğini, süre yönünden reddinin gerektiğini, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, Yargıtay içtihatları ile sabit olduğunu, davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davaya konu olan taşınmaz hakkında daha evvel verilmiş ve kesinleşmiş Antalya 3. Asliye Hukuk mahkemesinin 2002/1192 Esas - 2005/515 Karar sayılı kararının bulunduğunu, davanın kesin hüküm varlığı nedeniyle reddinin gerektiğini,

dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu, cevap haklarının ve gerektiğinde davaya müdahale haklarının saklı tutulmasının, davacının haksız davasının reddinin gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. 15.06.2021 tarihinde keşif icra edildiği, (A) harfi ile gösterilen 5036,10 m2'lik taşınmaz olduğu, taşınmazın içinde bulunduğu ... yerleşim yerinde 01.08.1941 tarihli ve 4875 sayılı Resmi Gazetede ilan edilerek kesinleşmiş 3116 sayılı Kanun kapsamındaki orman tahdit çalışmalarında, dava konusu (A) harfi ile gösterilen taşınmazın bulunduğu yerin "devlet ormanı" olarak sınırlandırılan alanda kaldığı,

yörede 3302 sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanun kapsamında yapılan çalışmalarda dava konusu yerin 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarıldığı ancak Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.12.2005 tarih ve 2002/1192 Esas, 2005/515 Karar sayılı kararı ile yapılan bu çalışmaların yok hükmünde olduğuna karar verildiğinin anlaşıldığı, dosyaya sunulan 06.09.2021 tarihli bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamına göre (A) harfi ile gösterilen dava konusu taşınmazın tamamının "31.12.1981 tarihinden önce orman niteliğini kaybetmediği,

Orman Sayılan Yerlerden" olmasının gerektiği, (A) harfi ile gösterilen taşınmazın bulunduğu yerde 3302 sayılı Kanunla değişik 6831 sayılı Kanun kapsamında yapılan ve 26.11.2020 tarihinde ilan edilen çalışmaların 6831 sayılı Kanun ve bu kapsamda değişiklik yapılan kanunlar ile 25.12.2012 tarihli orman kadastro yönetmeliğine uygun olarak yapıldığı,

davacı tarafından dava dilekçesinde dava konusu edilen taşınmazın Orman Kadastro Komisyonu tarafından orman sınırı içerisinde bırakılan tespitinin iptali ile orman sınırı dışına çıkarılmasına yönelik talebinin yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere halen tahdit içinde olan bir yerin, hangi nedenle olursa olsun orman sınırları dışına çıkartılması için orman yönetimini zorlayıcı nitelikteki davanın dinlenme olanağının bulunmadığı, davacının bu bağlamda aktif dava ehliyeti ve hukuki yararının bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

6292 sayılı Kanun'un Hazine adına orman dışına çıkarılan yerlerin kullanıcısına doğrudan satışına imkan verdiğini, menfaati bulunan gerçek kişilerin dava açma hakları ve hukuki yararlarının bulunduğunu, dava konusu yerin orman dışına çıkarılması halinde müvekkiline 6292 sayılı Kanun gereğince Hazineden doğrudan yeri satın alma hakkı verileceğini, bu nedenle davacının aktif dava ehliyeti ve hukuki yararının mevcut olduğunu, idarenin işlemlerinin yargı denetimine tabi olmasının idareyi işlem yapmaya zorlama anlamına gelmeyeceğini,

Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.12.2005 tarihli ve 2002/1192 Esas ve 2005/515 Karar sayılı kararı ile idarenin hasımsız olarak açtığı bir dava ile 2/B çalışmasının iptal edilemeyeceğini, Orman İdaresi Kanunların ön gördüğü süreler içinde dava açmadığından işlemlerin kesinleştiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu çekişmeli 20490 ada 1 parsel sayılı taşınmazın orman niteliği ile Hazine adına kayıtlı olduğu ve kesinleşmiş orman sınırları içinde bulunduğu ve 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman sınırı dışına çıkarıldıkları gerekçesiyle Hazine adına orman sınırları dışına çıkarma yetkisinin orman kadastro komisyonlarında bulunduğu,

öncesi devlet ormanı olan bir yerin 2/B uygulaması ile ancak Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılabileceği, gerçek kişilerin çekişmeli taşınmazların kendi adlarına orman sınırı dışına çıkarılmasını talep edemeyecekleri gibi, halen tahdit içinde olan bir yer için her ne sebeple olursa olsun Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılmasına ilişkin olarak idareyi zorlayıcı şekilde dava açamayacakları,

her ne kadar davaya konu taşınmazın tapu kaydında Antalya Kadastro Mahkemesi'nin 2016/119 Esas numaralı dosyasında davalı olduğu yolunda kayıt bulunmaktaysa da bahsi geçen dosyanın Dairenin 2019/339 Esasında duruşmalı istinaf incelemesine konu olduğu ve dava konusu taşınmaz ile ilgisinin bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesinde usul ve Kanuna aykırı bir husus olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 6831 sayılı Kanun'un 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde çalışmalarına itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 sayılı Orman Kanunu (6831 sayılı Kanun)

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR