Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/4641 K.2024/4470

Taraflar arasında İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dernek üyeliğinden ihraca dair genel kurul kararının iptali dava sonucunda verilen hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derce Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde, davacı ...'in Dernek Tüzüğüne, usule, hukuka ve hakkaniyete aykırı olarak kulüpten ihraç edildiği ileri sürülerek dernek genel kurulunun 30.03.2019 tarihli ihraç kararının iptali istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacının, dava dışı üye eşi ...'e yönelik eylemi nedeniyle disiplin cezasıyla karşı karşıya kaldığı, dernekten çıkartma cezasını gerektiren davranış ve fiillerin Dernek Tüzüğünün 46. maddesinde 6 bent halinde sayıldığı, sayılan sebeplerden hiçbirisinin davacının eylemine uygun olmadığının değerlendirildiği, en yakın, uygulanabilecek bent olan 2. bentte "üyelere, eş ve çocuklarına, konuklarına, dernek personeline ağır hakaret ve müessir fiilde bulunmak, darp edici alet ateşli silah kullanmak veya teşhir etmek, ağır tehditlerde bulunmak" düzenlemesi mevcutt olduğu,

ceza kovuşturması kararında belirtildiği gibi ilk hareketin, müşteki olan...'den kaynakladığı, davacıya doğru koşarak ona müdahale ettiği sırada itiş kakış olduğu, böylece müessir fiil suçunun unsurlarının oluşmadığı, bu bende göre davacının çıkarılmasının mümkün olmadığı, davacı hakkında verilen çıkartma kararının, Dernek Tüzüğünün 46/d maddesinde düzenlenen hiçbir çıkartma sebebine dayanmadığı, davacının bu maddede belirtilen, çıkartmayı gerektiren herhangi bir fiili bulunmadığı, bu haliyle verilen çıkartma kararının tüzüğe, hak ve nesafete, hakkaniyete uygun olmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile,

davacının üyelikten kesin ihracına ilişkin 05.09.2018 tarihli davalı dernek yönetim kurulu kararı ile, 30.03.2019 tarihli davalı dernek olağan genel kurulunun 15 inci maddesinde geçen kararın iptaline karar verilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince. "Dernek tüzüğünün 46 ncı maddesinde disiplin cezaları düzenlenmiş olup 46/d-1. Maddesinde. "Üyelere, eş ve çocuklarına, konuklarına, Dernek personeline ağır hakaret ve müessir fiilde bulunmak, darp edici alet ve ateşli silah kullanmak veya teşhir etmek, ağır tehditlerde bulunmak." dernek üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren nedenler arasında sayılmıştır.

Davacı ile davalı derneğin üyesi olan dava dışı 3 üncü kişi arasında yaşanan darp ve hakaret eylemine ilişkin kolluktaki ifadeler ve olayı görenlerin beyanlarının yer aldığı tutanak birlikte değerlendirildiğinde davacının, kulüp üyesine küfrettiği ve bunun üzerine üyenin yerinden kalkarak davacının yanına geldiği sonrasında itiş kakış yaşandığı ilk eylemin davacıdan sadır olduğu ve kulüp üyesini basit şekilde yaralandığı sabittir.

Davacının bu eylemi nedeniyle tüzüğün 46/d-1. maddesi uyarınca üyelikten çıkarıldığı ve üyelikten çıkarma işleminin dernek tüzüğüne uygun olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davanın reddine karar verilmesine gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı" gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek İlk Derce Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; davacının disiplin cezası almasına neden olan olayda muhatap...'in dernek üyesi olmadığı, üye eşi olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesi kararında adı geçenin dernek üyesi olarak kabul edilerek değerlendirme yapıldığını, kovuşturmaya yer olmadığı kararında...'in, davacıya sinkaflı küfür etmesi üzerine kavga yaşandığından bahsedilmesine rağmen Bölge Adliye Mahkemesi kararında küfür edenin davacı olduğunun değerlendirildiği, davacı hakkında iş bu eyleme nedeni ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesine rağmen bu hususun yanılgılı değerlendirildiği ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, dernek üyeliğinden ihraca dair genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371'inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.